\u2022 Duru\u015fmalardaki en \u00f6nemli s\u00f6z almalar ve sorulan sorular<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Bu \u015firketlerin temsilcilerinin verdi\u011fi en \u00f6nemli cevaplar\u0131 okuma ve analiz etme.<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Daha sonra da yukar\u0131daki \u00fc\u00e7 soruya do\u011fru cevaplar bulma.<\/p>\n\n\n\n
\u2022 Araplar\u0131n bu yeni d\u00fcnyada ayak basaca\u011f\u0131 sa\u011flam bir zeminin olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fmak<\/p>\n\n\n\n
Senato toplant\u0131s\u0131 oturumu: derin sorular ve belirsiz cevaplar<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n Senato \u0130stihbarat Komitesi Ba\u015fkan\u0131 Senat\u00f6r Richard Burr (Cumhuriyet\u00e7i- Kuzey Carolina) ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 senat\u00f6r Mark Warner (Demokrat-Virginia) ilk duru\u015fmaya, ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerine Rus m\u00fcdahalesinin ciddiyetini dile getiren bir a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131yla ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n . sonra \u00fc\u00e7 \u015firketin temsilcilerinden aya\u011fa kalk\u0131p do\u011fruyu s\u00f6yleyeceklerine dair yemin etmelerini istedi. Daha sonra \u015firketlerin temsilcileri Komite ile ciddi bir i\u015fbirli\u011fi yapma taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc ifade etmek \u00fczere bir a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 yapt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Bu \u015firket temsilcileri:<\/p>\n\n\n\n \u2022 Colin Stritsch: Facebook Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Genel Komiseri\/Murahhas Yetkilisi<\/p>\n\n\n\n \u2022 Chen Edgett: Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Twitter’\u0131n Genel Komiser Vekili<\/p>\n\n\n\n \u2022 Kent Walker: Google\u2019\u0131n Politika ve Hukuk \u0130\u015flerinden Sorumlu K\u0131demli Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Genel Komiseri<\/p>\n\n\n\n \u0130lk duru\u015fma videosu bu linkten izlenebilir. [i]<\/a> <\/p>\n\n\n\n Komite Ba\u015fkan\u0131, Rus m\u00fcdahalesinin ciddiyetine dair somut bir \u00f6rnekle sorguyu ba\u015flatt\u0131 ve Facebook’ta yay\u0131nlanan “Heart of Texas” (Teksas\u2019\u0131n Kalbi) ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir sayfa g\u00f6sterdi. Bennerin \u00fczerinde Teksas bayra\u011f\u0131 olan ve “Time to secede” (ayr\u0131lma zaman\u0131) ba\u015fl\u0131kl\u0131 ve 250 binden fazla takip\u00e7isi olan sayfada g\u00f6\u00e7menlere ve M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 nefret uyar\u0131l\u0131yor ve eyaletin ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuluyordu.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Pour, ilk g\u00f6sterdi\u011fi sayfan\u0131n, takip\u00e7ilerini 21 May\u0131s 2016 \u00f6\u011fleden sonra Houston, Texas’daki \u0130slam Merkezi \u00f6n\u00fcnde “\u0130slamla\u015fmay\u0131” protesto etmeye davet etti\u011fini, daha sonra “Stop Texas Islamization” (Teksas\u2019\u0131n \u0130slamile\u015fmesini Durdurun) ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu etkinlik i\u00e7in Facebook’ta \u00fccretli bir reklam kampanyas\u0131 d\u00fczenledi\u011fini ve bu reklam\u0131 12 bin ki\u015finin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n \u0130kinci sayfada ayn\u0131 tarihte ayn\u0131 zamanlama ile, Houston’daki \u0130slam Merkezi’nde “\u0130slami Bilgiyi Kurtar\u0131n” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir miting d\u00fczenlenmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Ard\u0131ndan bu kalabal\u0131\u011fa davet i\u00e7in \u00fccretli bir Facebook reklam\u0131 sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Bu reklam\u0131 yakla\u015f\u0131k 29 bin ki\u015fi g\u00f6rd\u00fc. Reklamlar\u0131n maliyeti sadece 200 $ tuttu.<\/p>\n\n\n\n\n\n Yerel televizyon istasyonlar\u0131, iki olay\u0131 (ayn\u0131 yer ve saatte) yay\u0131nlam\u0131\u015f, ancak s\u00fcrpriz olan \u015fey, iki sayfan\u0131n hi\u00e7birinin sahibinin orada g\u00f6r\u00fcnmemesiydi. Bunun sebebi ise gayet basitti. Zira onlar St. Petersburg’da” Rus \u0130nternet Ajans\u0131”\u0131nda idiler. Ama\u00e7lar\u0131 ise a\u00e7\u0131kt\u0131: Ama\u00e7lar\u0131, b\u00f6l\u00fcnme ve i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar yaratarak Amerikan toplumunu par\u00e7alamakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Pour, Facebook’un bu tehlikeli siyasi s\u0131zmay\u0131 ke\u015ffetmemesine kar\u015f\u0131n Ruslar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle bu b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131ndan ac\u0131 ac\u0131 bahsetti. Zira bu iki kampanya ve iki sayfa Ruslar\u0131n ve Rus h\u00fck\u00fcmetinin bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yd\u0131. Sayfalar, faaliyetlerini Mart-Kas\u0131m 2016 aras\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Pour \u00fc\u00e7 \u015firkete \u015funu sordu:<\/p>\n\n\n\n E\u011fer Ruslar\u0131n Amerikan vatanda\u015flar\u0131na etki etmesi bu kadar kolay ise bu t\u00fcr Rus propagandalar\u0131n\u0131n, \u00fclkenin i\u00e7inde veya d\u0131\u015f\u0131nda hizmet eden ABD birliklerine ula\u015fmamas\u0131 i\u00e7in elinizde \u00f6zel koruma \u00f6nlemleri var m\u0131?<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7\u00fc de so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla, bu t\u00fcr s\u0131z\u0131nt\u0131lardan ve platformlar\u0131n\u0131n bu t\u00fcr faaliyetler i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131ndan ger\u00e7ekten rahats\u0131z olduklar\u0131n\u0131 ve gelecekte bunlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 g\u00f6stereceklerine s\u00f6z verdiler.<\/p>\n\n\n\n Pour: Facebook, bu \u00f6rnekleri komitemizin ke\u015ffetmesi ve kendilerine haber vermesinden rahats\u0131z olmad\u0131 m\u0131? \u015feklinde bir soru sordu.<\/p>\n\n\n\n Stritch: Elbette, bu faaliyetleri \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Pour, Ba\u015fkan Trump’un se\u00e7ilmesinin me\u015frulu\u011funu savunmaya kararl\u0131yd\u0131 ve Rus m\u00fcdahalesinin tehlikelerini se\u00e7menleri etkileme ile s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fan medyaya sald\u0131rarak \u015f\u00f6yle dedi: Tehlikeler daha geni\u015f ve daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bunlar ABD’nin ulusal g\u00fcvenli\u011fine, toplum bar\u0131\u015f\u0131na ve \u00fclkenin par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme \u00e7abalar\u0131na zarar veriyor.<\/p>\n\n\n\n Sonra konu\u015fma s\u0131ras\u0131 ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mark Warner\u2019a geldi. O da Twitter’daki hayali hesaplar\u0131n %10’dan fazla, yani on milyonlarca hesab\u0131n oldu\u011funu tahmin eden bir \u00e7al\u0131\u015fmadan bahsetti. <\/p>\n\n\n\n Ard\u0131ndan \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnek g\u00f6stererek 217.000 takip\u00e7isi bulunan \u201dArmy of Jesus\u201d) \u0130sa\u2019n\u0131n Ordusu) Facebook sayfas\u0131nda bir reklam g\u00f6sterdi. Daha sora Ekim 2016’n\u0131n sonlar\u0131nda da, Hillary Clinton’un aleyhine ve onu \u015feytan suretinde g\u00f6steren bir tak\u0131m fotograflar yay\u0131nlayarak Mesih’i seven H\u0131ristiyanlar\u0131 Hillary\u2019nin aleyhinde oy kullanma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu\u011funu ve bu sayfan\u0131n da sahte bir Rus hesab\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n\n\n Warner, \u00fc\u00e7 \u015firketle ilgili yabanc\u0131lar\u0131n n\u00fcfuzu ve ABD vatanda\u015flar\u0131n\u0131 etkileme krizi konusundaki zay\u0131f tutumlar\u0131ndan dolay\u0131 derin hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: “Sizler vatanda\u015flar\u0131m\u0131z hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcmetten veya se\u00e7ilmi\u015f meclislerden daha fazla \u015fey biliyorsunuz ancak bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6nlenmesinde g\u00f6sterdi\u011finiz \u00e7abalar tatmin edici de\u011fil”.<\/p>\n\n\n\n Ard\u0131ndan talep edilen her durumda Komisyonla i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k ve net bir taahh\u00fctte bulunmalar\u0131n\u0131 isteyerek: Platformlar\u0131n\u0131zda Rus n\u00fcfuzunun boyutunu belirleyebilir misiniz? diye sordu. Hepsi: \u201dHay\u0131r, hen\u00fcz de\u011fil\u201d diyerek cevap verdi.<\/p>\n\n\n\n Warner: \u201d2017 Fransa Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerine de m\u00fcdahale oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131k, Facebook ile temasa ge\u00e7tik. Ve siz bu se\u00e7imleri kar\u0131\u015ft\u0131ran 30 bin Rus hesab\u0131 fiilen iptal ettiniz. Acaba siz bu hesaplar\u0131n ABD se\u00e7imlerini kar\u0131\u015ft\u0131ran hesaplarla bir ilgisinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bir incelemede bulundunuz mu?\u201d diye sordu.<\/p>\n\n\n\n Stritch do\u011frudan bir cevap veremedi ve uzun bir tart\u0131\u015fmadan sonra \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cYan\u0131tlayam\u0131yorum ve konuyu ara\u015ft\u0131r\u0131p size geri d\u00f6nece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n Warner: Bu \u00e7ok hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an bir durum. Sizden birka\u00e7 ayd\u0131r talep etmi\u015ftik ve \u015fu ana kadar net bir cevap yok!<\/p>\n\n\n\n Warner, daha sonra, Amerikan se\u00e7imlerine m\u00fcdahale amac\u0131yla Rus hesaplar\u0131ndan 120.000 yay\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ispatlanan \u0130nstagram’a ge\u00e7ti ve \u0130nstagram yay\u0131nlar\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 vatanda\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 sordu.<\/p>\n\n\n\n Sitritsh: Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z hen\u00fcz tamamlanm\u0131\u015f de\u011fil, ancak Ekim 2016’n\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren bu yay\u0131nlar 16 milyon ABD kullan\u0131c\u0131s\u0131na ula\u015ft\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Rusya’dan gelen Facebook yay\u0131n\u0131 126 milyon vatanda\u015fa ula\u015ft\u0131. Bunun toplam\u0131 ise yakla\u015f\u0131k 142 milyon vatanda\u015f demektir.<\/p>\n\n\n\n Warner Twitter ile ilgili konuya ge\u00e7erek son derece garip bir \u00f6rnek verdi: Tennessee eyaletindeki Cumhuriyet\u00e7i partinin hesab\u0131ym\u0131\u015f gibi kendisini g\u00f6steren ve ad\u0131n\u0131 (@Ten_GOP) koyan sahte\/hayali bir Rus hesab\u0131n\u0131n Twitter’da 154.000 takip\u00e7isinin oldu\u011funu, buna mukabil Cumhuriyet\u00e7i partinin Tennessee eyaletindeki ger\u00e7ek hesab\u0131n\u0131n ise sadece 13.000 takip\u00e7isinin oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u0130\u015fin enteresan taraf\u0131 ise aralar\u0131nda Ba\u015fkan Trump’un o\u011flu, Michael Flynn ve Roger Stone ve Nicky Minage ve James Woods gibi \u00fcnl\u00fcleri de i\u00e7eren baz\u0131 siyasi fig\u00fcrler, sanat\u00e7\u0131lar ve gazeteciler bu hayali hesab\u0131 takip etmi\u015f, al\u0131nt\u0131lar yapm\u0131\u015f ve Retweet etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n Warner: Tennessee\u2019deki Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019nin sizden defalarca rica etmesine ra\u011fmen neden bu sahte hesab\u0131 durdurmad\u0131n\u0131z? Ve neden bu sahte hesab\u0131n kapatma i\u015fleminin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 11 ay ge\u00e7mesi gerekti?!<\/p>\n\n\n\n Edgt: Evet asl\u0131nda i\u015f bir karga\u015faya benziyordu ve biz burada bir hata yapt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Warner, sorgusunu, bu s\u0131zmalar\u0131n sadece ABD se\u00e7imleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilakis finansal konulara, borsalara, toplumda b\u00f6l\u00fcnmeler yaratmaya ve hatta sahte t\u0131bbi re\u00e7etelerin yay\u0131nlanmas\u0131na kadar uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek bitirdi.<\/p>\n\n\n\n Komite \u00fcyeleri pe\u015f pe\u015fe s\u00f6z ald\u0131lar. \u00c7o\u011fu da \u00f6nemli konulara de\u011findiler. Biz burada on tanesini \u00f6rnek olarak se\u00e7ip ele alaca\u011f\u0131z:<\/p>\n\n\n\n Diana Finstein (Demokrat – teknoloji \u015firketlerinin merkezinin oldu\u011fu California\u2019dan): \u00fc\u00e7 \u015firketin konunun ciddiyetinin fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dertlerinin sadece \u015firketlerini savunmak oldu\u011funu, oysa ki 2016\u2019dan bu yana meydana gelen olay\u0131n, siber alanda ABD’ye kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir sava\u015f\u0131n ba\u015flamas\u0131 meselesi oldu\u011funu, ABD se\u00e7imlerinin \u00f6nemine ra\u011fmen tehlikenin bundan da ileri boyutlarda oldu\u011funu s\u00f6yleyerek s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: Sorular\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k ve spesifiktir. Sizin cevaplar\u0131n\u0131z ise bulan\u0131kt\u0131r. Siz sorumlusunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu platformlar\u0131 siz olu\u015fturdunuz, \u015fimdi istismar ediliyor ve \u00fclkemiz i\u00e7in bir tehlike olu\u015fturuyor. Ya siz bir \u015feyler yapars\u0131n\u0131z ya da biz ba\u011flay\u0131c\u0131 mevzuatla bir \u015feyler yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Diana Finstein, Google\u2019a Rus televizyonu RT\u2019nin, ABD’ye kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen neden YouTube’dan engellenmedi\u011fini sordu.<\/p>\n\n\n\n Walker \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131: “Bunu yapam\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc RT\u2019nin \u00fcr\u00fcnlerini izledik ve yay\u0131n kurallar\u0131m\u0131za ayk\u0131r\u0131 bulmad\u0131k. Bu arada bu televizyon, uydu yay\u0131n\u0131 yapan \u00f6zel televizyonlarda, otellerde ve havaalanlar\u0131nda yay\u0131n yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Finstein, ABD ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde vatanda\u015flar\u0131 Twitter \u00fczerinden oy kullanmaya davet eden hesaplar\u0131n iptali i\u00e7in Twitter’in neden ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sordu.<\/p>\n\n\n\n Edgt: Ger\u00e7ekten ge\u00e7 kald\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc yan\u0131lt\u0131c\u0131 i\u00e7eri\u011fi belirleme mekanizmalar\u0131m\u0131z yeni, ancak yava\u015f yava\u015f iyile\u015ftirme y\u00f6n\u00fcnde ilerliyoruz.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Al Franken (Demokrat – Minnesota)’dan bir soru:<\/p>\n\n\n\n Facebook milyarlarca yay\u0131n yap\u0131yor ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ak\u0131ll\u0131ca kontrol etme kapasitesine sahip olmakla \u00f6v\u00fcn\u00fcyor? Nas\u0131l oluyor da Rusya kaynakl\u0131 ve Rus Rublesi \u00f6denen reklamlar\u0131n d\u00fc\u015fmanca ve se\u00e7imleri etkilemeye y\u00f6nelik propaganda oldu\u011funu fark edemediniz?<\/p>\n\n\n\n Stritch: Asl\u0131nda bu, dikkat edilmesi gereken bir i\u015faret ama biz onu kaybettik ve bunu inceliyoruz. Ancak, reklama \u00f6denen para birimi yeterli de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc manip\u00fcle etmek isteyenler ba\u015fka bir para birimiyle de \u00f6deme yapabilir.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Ted Cruz (R-Texas) Google\u2019da \u0130lk turdaki kampanya adaylar\u0131n\u0131n isimlerinin arama sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan bir akademik ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re Google’\u0131n genel anlamda Demokratlara y\u00f6nelik taraf tutu\u011funun, nitekim Hillary Clinton ad\u0131na yap\u0131lan aramada, 7 olumlu ve iki olumsuz sonu\u00e7 \u00e7\u0131karken Donald Trump arand\u0131\u011f\u0131nda ise be\u015f olumlu, d\u00f6rt olumsuz sonu\u00e7 verdi\u011fini, bu durumun di\u011fer adaylar i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu, nitekim Google\u2019da Sanders ismi arand\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n olumlu olmas\u0131 ve bir tek olumsuz sonucun \u00e7\u0131kmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, Ted Cruise ismi arand\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n olumsuz \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir tek olumlu sonucun dahi \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebebini sordu.<\/p>\n\n\n\n Walker \u015f\u00f6yle cevap verdi: “Arama algoritmalar\u0131m\u0131z ayn\u0131 mekanizmalarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve manuel m\u00fcdahale olmuyor ve verilen sonu\u00e7lar kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ger\u00e7ek durumunu yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Marco Rubio (Cumhuriyet\u00e7i- Florida) Facebook’tan, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin bask\u0131s\u0131 ile \u00c7inli bir aktivistin hesab\u0131n\u0131n kapat\u0131lma sebebini sordu.<\/p>\n\n\n\n Stretch: Sayfada yay\u0131nlanan bir i\u00e7erik ile ilgili normal bir \u015fik\u00e2yet ald\u0131k. Kontrol etti\u011fimizde de yay\u0131n politikas\u0131na ayk\u0131r\u0131 bulduk. \u00c7in devletinden hi\u00e7bir bask\u0131 olmadan bir s\u00fcre i\u00e7in ask\u0131ya ald\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Rubio: Bu hesab\u0131 kim \u015fikayet etti?<\/p>\n\n\n\n Stritch: \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti<\/p>\n\n\n\n Rubio: Fakat sen \u00c7in’deki Facebook yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na izin vermesi i\u00e7in \u00c7in ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsun, di\u011fer taraftan ise baz\u0131 taleplerini yerine getirdi\u011finizi onaylad\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Stritch: Kesinlikle.<\/p>\n\n\n\n Rubio: Elimizde sizin bir k\u0131s\u0131m yay\u0131nlar\u0131 baz\u0131 \u00fclkelerde g\u00f6r\u00fcnmeyecek \u015fekilde sildi\u011finize dair bir\u00e7ok rapor var.<\/p>\n\n\n\n Streetch: Evet politikalar\u0131m\u0131z gere\u011fi baz\u0131 yay\u0131nlar\u0131 baz\u0131 \u00fclkelerde, bu \u00fclkelerin kanunlar\u0131n\u0131 ihlal ettikleri takdirde gizliyoruz. \u00d6rne\u011fin, Nazizmi te\u015fvik eden i\u00e7eriklerin hepsi Almanya yasalar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bunlar Almanya\u2019da g\u00f6sterilmez, Almanya d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Rubio: Dolay\u0131s\u0131yla, siz siyasi ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yasaklayan herhangi bir otoriter \u00fclkede yay\u0131nlar\u0131 gizliyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n Stritch: Evet ama bu oran d\u00fc\u015f\u00fck.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Angus King (Demokrat-Maine) Rus kampanyas\u0131n\u0131n halen aktif oldu\u011funa ve Amerikan toplumuna n\u00fcfuz etti\u011fine dikkat \u00e7ekti ve milli mar\u015f\u0131n okunmas\u0131 esnas\u0131nda ayakta durmayan Amerikan futbolcular konusunu ve Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n Amerikan Ulusal Futbol Ligi (NFL) hakk\u0131ndaki tutumunu g\u00fcndemde tutarak toplumsal b\u00f6l\u00fcnmeyi alevlendiren Rus hesaplar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirerek bu hesaplar\u0131n, siyah oyunculara kar\u015f\u0131 “\u0131rk\u00e7\u0131” tutumlar\u0131 tetiklemek i\u00e7in (NFL) lehinde ve aleyhinde olu\u015fmu\u015f b\u00f6l\u00fcnmeyi tetikledi\u011fini s\u00f6yledi ve bu hesaplar ve 23-24 Eyl\u00fcl 2017’de yapt\u0131\u011f\u0131 etkinliklerle ilgili istatistiklerden bahsetti.<\/p>\n\n\n\n King, \u00fc\u00e7 \u015firketin ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n bu toplant\u0131da bulunmamas\u0131ndan rahats\u0131z oldu\u011funu dile getirerek toplant\u0131da tart\u0131\u015f\u0131lan \u015feyin sadece teknik ve yaz\u0131l\u0131m konular\u0131 de\u011fil, bir politika de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu\u011funu s\u00f6yledi ve Rusya veya di\u011fer \u00fclkelere bu \u015fekilde m\u00fcdahale etmeleri halinde cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 ile ilgili net politikalar\u0131n olmas\u0131n\u0131 istedi, bu davran\u0131\u015flar\u0131n ceza almadan ge\u00e7i\u015ftirilmemesini istedi.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Ron Wyden (Demokrat – Oregon), \u00fc\u00e7 \u015firketten sorusuna yaln\u0131zca \u2019evet\u2019 ya da \u2019hay\u0131r\u2019 \u015feklinde cevap vermelerini istedi ve \u015fu soruyu sordu: 2016 se\u00e7imlerinde d\u0131\u015f m\u00fcdahale kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015firketlerinizin performans\u0131ndan tatmin oldunuz mu?<\/p>\n\n\n\n \u0130lk ba\u015fta, Google’dan Walker cevap vermekten ka\u00e7\u0131narak “Bu konuda hep daha iyiye gidiyoruz\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n Ancak Senat\u00f6r Wyden\u2019\u0131n bask\u0131s\u0131 ve kesin bir cevap istemesinden sonra Walker \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Daha iyi olabilirdik.<\/p>\n\n\n\n Wyden ise: \u201dCevab\u0131n\u0131z\u0131 \u2019Hay\u0131r\u2019 diye nitelendiriyorum\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n Edge: \u201cYapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha fazlas\u0131n\u0131 yapmal\u0131yd\u0131k\u201d.<\/p>\n\n\n\n Stritch: Facebook’ta da bizim i\u00e7in durum ayn\u0131.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r John Kennedy (Cumhuriyet\u00e7i – Louisiana) Facebook’a sordu\u011funda \u00e7ok sinirliydi: Platformunuzda se\u00e7im reklamlar\u0131 sat\u0131n alan ba\u015fka yabanc\u0131 h\u00fck\u00fcmetler var m\u0131yd\u0131 biliyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n Str\u0131ch: \u015eu an bir bilgim yok, ama sonra size bilgi verece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n Kennedy: Her y\u0131l, her ay ve belki de her saniye de\u011fi\u015fen 5 milyon reklamvereniniz var. Her reklamverenle ilgili her \u015feyi biliyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n Str\u0131cch: Reklamverenler ger\u00e7ek kimli\u011fini gizleyebiliyor.<\/p>\n\n\n\n Kennedy sert bir \u015fekilde s\u00f6z\u00fcn\u00fc keserek: Ki\u015fisel olarak benim i\u00e7in bir dosyan\u0131z var m\u0131? Mesela Facebook senat\u00f6r Graham Lindsey hakk\u0131nda ne biliyor, hangi filmleri izledi\u011fini, hangi restoranlara gitti\u011fini ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kimler oldu\u011funu biliyor mu?<\/p>\n\n\n\n Str\u0131cch: Facebook\u2019un, \u00fcyelerinin mahremiyetini engelleyen sistemleri var. Dolay\u0131s\u0131yla cevap: \u201dkesinlikle hay\u0131r. Sistemlerimiz bunu \u00f6nlemek i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n Kennedy: Bana kilolar\u0131ndan dolay\u0131 korkan gen\u00e7lerin bir listesini verebilir misiniz?<\/p>\n\n\n\n Stritch: \u201cSistemimizi bu t\u00fcr bilgileri \u00f6nlemek i\u00e7in tasarlad\u0131k\u201d.<\/p>\n\n\n\n Kennedy: \u201cAma duygusal g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck anlar\u0131nda hedef olabilecek kilolu ergenler hakk\u0131nda bilgi toplamak i\u00e7in elinizde bir arac\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dair bir medya raporu var\u201d.<\/p>\n\n\n\n Stritch: \u201cBu rapor i\u00e7eri\u011fi abart\u0131lm\u0131\u015f bir i\u00e7 mesaja dayan\u0131yordu\u201d.<\/p>\n\n\n\n Kennedy: \u201cFakat sen istersen bu gibi bilgileri alabilirsin\u201d.<\/p>\n\n\n\n Stritch: \u201cSistemimiz benim bunu yapamayaca\u011f\u0131m \u015fekilde tasarland\u0131\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n Kennedy: Sana tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yemin ederek yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Tom Coton (Cumhuriyet\u00e7i – Orkinsas) Twitter’\u0131, Rus televizyonuna (RT) son dakika haberlerini servis eti\u011fi halde kendilerine ba\u011fl\u0131 (Dataminr) \u015firketinin CIA ile i\u015fbirli\u011fi yapmayarak son dakika haberlerini CIA\u2019dan kesmesini sert bir dille ele\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n Edgit ise Koton’un sorular\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda, cevab\u0131n\u0131 iki dakika i\u00e7inde iki kez de\u011fi\u015ftirmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n Edgit kesin bir dille \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n\n\n\n Bizim politikam\u0131z, h\u00fck\u00fcmetlere herhangi bir kontrol hizmeti vermeyi yasaklamaktad\u0131r. Dataminr’in bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda t\u00fcm devlet kurumlar\u0131na hizmet vermeyi b\u0131rakt\u0131k. Biz global bir \u015firketiz ve t\u00fcm \u00fclkelerle ili\u015fkide ayn\u0131 kurallara uymam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Koton: Galiba sen ABD istihbarat servislerini, bize d\u00fc\u015fman olan \u00fclkelerinkilerle e\u015fitliyorsun?<\/p>\n\n\n\n Edget: \u201dHi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmetin Twitter verilerini g\u00f6zetim veya dinleme amac\u0131yla kullanmas\u0131na izin vermeme konusundaki politikam\u0131z a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Koton: L\u00fctfen bu konuyu tekrar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve ABD ulusal g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden, ancak platformunuzu kullanmas\u0131na hala izin verdi\u011finiz sivil bir istihbarat ajans\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan WikiLeaks hakk\u0131nda sormama izin verin.<\/p>\n\n\n\n Edget: Politikam\u0131z, herhangi bir taraf\u0131 tutmama y\u00f6n\u00fcndedir<\/p>\n\n\n\n Koton: Politikan\u0131z Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 Amerika taraf\u0131n\u0131 tutman\u0131z\u0131 engelliyor mu?<\/p>\n\n\n\n Edget: Elbette bir Amerikal\u0131 \u015firketiz ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00fcndeme getirilen konulardan \u00e7ok etkileniyoruz, ancak biz tarafs\u0131zl\u0131k politikas\u0131 g\u00fcd\u00fcyoruz. Sivil bir kurulu\u015f olarak WikiLeaks’e, di\u011fer herhangi bir kullan\u0131c\u0131 gibi davran\u0131yoruz ve kurallar\u0131m\u0131z\u0131 ihlal etmedi\u011fi s\u00fcrece, kullan\u0131lmas\u0131na izin verece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Jokin Castro (Demokrat – Teksas) hassas bir soru sordu:<\/p>\n\n\n\n Facebook ve Twitter, hayali Rus hesaplar\u0131 ile vatanda\u015flar (se\u00e7menler ya da tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filer) aras\u0131nda yap\u0131lan mesajlar\u0131 teslim etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor mu? \u015eimdiye kadar, bu iki \u015firketten hi\u00e7biri yaz\u0131\u015fmalar\u0131 teslim etmedi ve verdikleri cevaplardan da teslim etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmedikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130ki \u015firket, mesajlar\u0131n teslim edilmesinin her iki platformdaki abonelerin gizlili\u011fini ihlal anlam\u0131na gelece\u011fi gerek\u00e7esiyle ileri derecede \u00e7ekincelerini dile getirdiler.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r John Cornyn (Cumhuriyet\u00e7i – Teksas) \u015firketlerin ter\u00f6r, uyu\u015fturucu veya \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik eden i\u00e7eri\u011fi ay\u0131rt etme \u00e7abalar\u0131n\u0131 sordu.<\/p>\n\n\n\n Edget: “Bu hesaplar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, yay\u0131nlanmadan \u00f6nce kapatmam\u0131za yarayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde tan\u0131mlamay\u0131 ba\u015fard\u0131k, ter\u00f6rizmi te\u015fvik eden hesaplar\u0131n %95\u2019ini kapatt\u0131k. Bunlardan %75’i herhangi bir i\u00e7eri\u011fi yay\u0131nlamadan \u00f6nce tespit edildi.<\/p>\n\n\n\n Cornyn daha sonra \u00f6nemli bir soru sordu: Neden sizin \u015firketlerinize hukuki i\u015flemler konusunda gazetelerden farkl\u0131 davran\u0131yoruz?<\/p>\n\n\n\n Edget: Zira platformlar\u0131m\u0131z \u015firket taraf\u0131ndan de\u011fil, kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan, \u00fcretilen i\u00e7erikleri yay\u0131nlar. Bu da Anayasa taraf\u0131ndan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda garanti edilmi\u015ftir. \u015eiddet veya nefret gibi \u015feylere te\u015fvik eden i\u00e7eri\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6nlenmesindeki rol\u00fcm\u00fcz\u00fc dikkate alarak bunu yapmaktay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Komitenin ba\u015fkan\u0131 Senat\u00f6r Pour, sorgulama oturumunu bir soru ile tamamlad\u0131:<\/p>\n\n\n\n Rusya’dan veya ba\u015fka \u00fclkelerden gelen sahte hesap yay\u0131nlar\u0131na maruz kalm\u0131\u015f vatanda\u015flar\u0131 bu durumdan haberdar etmek sizin sorumlulu\u011funuz de\u011fil mi? \u00d6rne\u011fin Facebook’un, sahte Rus yay\u0131nlar\u0131n\u0131 okuyan veya g\u00f6ren 126 milyon vatanda\u015fa geleneksel medyan\u0131n, okuyucular\u0131na ve takip\u00e7ilerine uygunsuz bir i\u00e7erik yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131nda uyarmas\u0131, \u00f6z\u00fcr dilemesi ve d\u00fczeltmesi gibi bildirmesi gerekmez miydi?<\/p>\n\n\n\n Stritsch: Bu son derece zor bir \u015fey. Ancak bu konudaki mekanizmalar\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z, ama biz \u015fimdi bu yay\u0131nlar\u0131 g\u00f6ren herkese yaz\u0131p bu yay\u0131nlar\u0131n yan\u0131lt\u0131c\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz.<\/p>\n\n\n\n Edget: Sorun \u015fu: biz iyiye gittik\u00e7e bilgisayar korsanlar\u0131 da iyiye gidiyor. Ama \u00f6ncelikli g\u00f6revimiz, onlar\u0131 durdurup \u00f6nlemektir. Ancak, sahte tweetlere maruz kalm\u0131\u015f kitle ile irtibata ge\u00e7mek \u00e7ok zordur.<\/p>\n\n\n\n Kongre komitesi oturumu: Kolay sorular ve \u015firketlerin inad\u0131 devam ediyor<\/p>\n\n\n\n \u0130kinci duru\u015fma Temsilciler Meclisi (Kongre) \u0130stihbarat Komitesi \u00f6n\u00fcnde oldu ve Temsilciler Meclisindeki oturum genel olarak Senato\u2019daki oturumdan daha zay\u0131f idi, sorular y\u00fczeysel olma e\u011filimindeydi ve \u015firketler cevap verme konusunda zorluk \u00e7ekmediler.<\/p>\n\n\n\n Kongre komitesi oturumu buradan izlenebilir . [ii]<\/a><\/p>\n\n\n\n Komite Ba\u015fkan\u0131 Mike Connaway (Texas Cumhuriyet\u00e7i), y\u00fczbinlerce takip\u00e7isi olan Facebook’daki aktif sayfalardan be\u015f \u00f6rnekle konu\u015fmas\u0131na ba\u015flad\u0131 ve bunlar\u0131n hepsi Facebook’da reklam kampanyalar\u0131 i\u00e7eren sahte Rus sayfalar\u0131 oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n\n\n\n Komite Ba\u015fkan\u0131 Facebook\u2019a Sordu:<\/p>\n\n\n\n Yak\u0131nda yap\u0131lacak olan 2018 se\u00e7imlerinde yabanc\u0131lar\u0131n platformunuzda reklam yay\u0131nlayarak manip\u00fclasyon yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in ek ara\u00e7lar haz\u0131rlad\u0131n\u0131z m\u0131?<\/p>\n\n\n\n Stritsch: Biz s\u00fcrekli ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 iyile\u015ftiriyoruz.<\/p>\n\n\n\n Adam Schiff\u2019in (Demokrat, Kaliforniya) \u015fu soruyu sordu: Ruslar, (reklamlar\u0131n verimini art\u0131rmak i\u00e7in) arka planda \u00f6fkeli ve k\u0131zg\u0131n duygular\u0131n bulundu\u011fu yay\u0131n ve twitlerin daha fazla yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sizin platformlar\u0131n\u0131z\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 logaritmalar\u0131 m\u0131 kulland\u0131lar? Bu tasar\u0131m, platformlar\u0131n\u0131z\u0131n sosyal ileti\u015fimden ziyade kutupla\u015fma ve sosyal b\u00f6l\u00fcnmeyi artt\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n Stritsch veya Edget belirli bir cevap veremediler.<\/p>\n\n\n\n Jackie Spear (Demokrat, Kaliforniya), Trump\u2019\u0131n kampanyas\u0131n\u0131n Rusya ile ili\u015fkisinin soru\u015fturulmas\u0131n\u0131n merkezinde yer alan bir soru y\u00f6neltmi\u015f: Trump kampanyas\u0131n\u0131n hayali Rus hesaplar\u0131ndan al\u0131nan i\u00e7eri\u011fin yay\u0131nlanmas\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol ettiniz mi? Veya bunun tersinin yani bu hayali hesaplar\u0131n Trump\u2019\u0131n kampanyas\u0131ndan baz\u0131 i\u00e7erikleri payla\u015f\u0131p payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131n\u0131z m\u0131?<\/p>\n\n\n\n Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Facebook ve Twitter, Rus hesaplar\u0131 ve Trump’un kampanyas\u0131n\u0131n ayn\u0131 kullan\u0131c\u0131lara y\u00f6neldi\u011fine dair hi\u00e7bir kan\u0131t bulmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ancak Spear, sorusunun farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, Rus hesaplar\u0131 ile Trump kampanyas\u0131n\u0131n ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fi kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak istedi\u011fini belirtti ve ayn\u0131 zamanda ortaya \u00e7\u0131kan, biri Trump kampanyas\u0131 ve di\u011feri ise hayali bir Rus hesab\u0131na ait olan ve Hilary\u2019nin sa\u011fl\u0131k durumyla ilgili iki Twiti \u00f6rnek g\u00f6sterd.<\/p>\n\n\n\n Facebook\u2019un soruya ve \u00f6rne\u011fe verdi\u011fi cevap tedirginlik i\u00e7eriyordu.<\/p>\n\n\n\n Stritsch, “Elimizdeki her \u015feyi sayg\u0131de\u011fer komisyonunuza teslim ettik. \u00f6nemli bir i\u015f \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve siz sahip oldu\u011fumuzdan daha fazla kaynak ve bilgiye sahipsiniz” dedi.<\/p>\n\n\n\n Elbette Stritsch’in cevab\u0131 ikna edici de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n Jackie Spear’\u0131n Facebook’a y\u00f6neltti\u011fi bir di\u011fer m\u00fckemmel soru ise Trump kampanyas\u0131n\u0131 destekleme konusundaki rolleri hakk\u0131nda idi<\/p>\n\n\n\n Stritsch, “Trump’in amac\u0131, kampanyas\u0131 i\u00e7in en \u00fcst d\u00fczey mali ba\u011f\u0131\u015flar elde etmekti. Biz de herhangi bir propaganda kampanyas\u0131nda oldu\u011fu gibi kendisine en iyi y\u00f6ntemi tavsiye ettik” dedi.<\/p>\n\n\n\n Spear: Belli ki sizler reklam kampanyan\u0131zda ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015fsunuz. E\u011fer \u00f6yleyse ve Facebook logaritmalar\u0131n\u0131 sadece siz biliyorsan\u0131z, herhangi bir se\u00e7imde bir aday\u0131 avantajl\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in birbirinden farkl\u0131 adaylara farkl\u0131 tavsiyelerde bulunmayaca\u011f\u0131ndan nas\u0131l emin olabiliriz? diye sordu.<\/p>\n\n\n\n Stritch: Hay\u0131r.. Bizde herkese e\u015fit davranma konusunda keskin kurallar var.<\/p>\n\n\n\n Terry Sewell (Demokrat, Alabama), Facebook’daki etnik \u00e7e\u015fitlili\u011fin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 hakk\u0131nda soru sordu: “Facebook’ta \u00e7al\u0131\u015fan Afrikal\u0131-Amerikal\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 (say\u0131lar\u0131 ABD’deki \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sadece %3’\u00fcn\u00fc te\u015fkil ediyor) 2016 se\u00e7imlerinden \u00f6nce platformunuz \u00fczerinden olu\u015fturulan etnik gerginliklere ge\u00e7 uyanman\u0131za sebep olmu\u015f mudur?\u201d. Diye sordu.<\/p>\n\n\n\n Stritsch: \u015eu anda d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fini art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Eric Sewalwell (Demokrat – California) milletvekili: Sahte Rus hesaplar\u0131ndan al\u0131nan \u00fccretli reklamlar\u0131n Trump lehine ve Hillary Clinton’\u0131n aleyhine y\u00f6nlendirildi\u011fini kabul ediyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n Stritch: Evet<\/p>\n\n\n\n Edget: Evet<\/p>\n\n\n\n Walker: Bizde YouTube \u00fczerinde bu t\u00fcr reklamlar yoktu.<\/p>\n\n\n\n Terry Joody (Cumhuriyet\u00e7i – G\u00fcney Carolina), Facebook’ta yay\u0131nlanan ve insanlar\u0131 yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendiren haber ve bilgilerin g\u00fcvenilirli\u011fiyle ilgili soru sordu ve Anayasan\u0131n bu ihlali yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n Stritsch, “Bu haberleri \u00f6nlemek i\u00e7in gayret g\u00f6steriyoruz, ancak her yay\u0131ndaki bilgilerin do\u011frulu\u011funu tespit etmek bizim i\u015fimiz de\u011fil. Ancak sitelerini yalan ve heyecan verici haberlerle tan\u0131tmaya ve yaymaya \u00e7al\u0131\u015fan d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyli haber sitelerini izlemeye ve herhangi bir maddi \u00e7\u0131kar elde etmelerini \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz”. dedi<\/p>\n\n\n\n \u0130ki duru\u015fman\u0131n en \u00f6nemli ip u\u00e7lar\u0131<\/p>\n\n\n\n Bu sorgulamalar, Washington’daki b\u00fcy\u00fck lobilere ra\u011fmen bu dev \u015firketleri mercek alt\u0131na alma bak\u0131m\u0131ndan tarihi bir an olarak kabul edilmekte. Bir dizi senat\u00f6r ve kongre \u00fcyesi, \u015fimdi, sosyal payla\u015f\u0131m platformlar\u0131na yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lan s\u0131zmalar\u0131n etkisini tespit etmeye ve yeni ba\u011flay\u0131c\u0131 bir mevzuat y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyarak dahi olsa \u00f6nlemeye kararl\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n \u0130ki duru\u015fman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 10 \u00f6nemli husus:<\/p>\n\n\n\n Birincisi: Rusya’n\u0131n 2016 ABD ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerine devreye girdi\u011fi ve Trump lehine m\u00fcdahale etti\u011fi vurgulanm\u0131\u015f gibi oldu. Bu m\u00fcdahalenin, \u00f6zellikle de sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan birbirine yak\u0131n olan eyaletlerdeki etkisinin boyutu, yap\u0131lan bu a\u00e7\u0131k oturumlar yoluyla do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirilemez. Belki de Rusya ile Trump\u2019\u0131n se\u00e7im kampanyas\u0131 aras\u0131nda muhtemel bir gizli i\u015fbirli\u011fini ara\u015ft\u0131ran komisyonlar\u0131n elinde yan bir veri\/sonu\u00e7 gibi ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n \u0130nan\u0131lmaz bir paradoks olan husus, Kongre \u00fcyeleri ve \u015firketlerin, Rusya’n\u0131n 2016 se\u00e7imlerine m\u00fcdahale etti\u011fine dair hemfikir olmalar\u0131na ra\u011fmen Trump\u2019\u0131n (Kas\u0131m 2017’de) Putin’e ABD se\u00e7imlerine m\u00fcdahale edip etmedi\u011fini sorma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, Putin’in bunu ink\u00e2r etmesini kabul etmesi, dahas\u0131, sorunun Putin\u2019i zor durumda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesidir.<\/p>\n\n\n\n \u0130kincisi: Rus m\u00fcdahalesi, ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri meselesinden daha geni\u015f ve daha derindi. Rus m\u00fcdahalesi ABD’nin toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 hedeflemi\u015ftir. Kongre \u0130stihbarat Komitesi milyonlarca Amerikal\u0131ya ula\u015fan Rus yan\u0131lt\u0131c\u0131 reklamlar\u0131n bir numunesinin yay\u0131nlanmas\u0131na izin verdi. Bu bu reklamlar, Rus plan\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc temsil etmi\u015ftir. Zira bu reklamlar kitleleri sahte sayfa ve sahte hesaplara kat\u0131lmak ve b\u00f6ylece yay\u0131nlar\u0131n\u0131 veya twitlerini almaya cezbediyordu. Rus reklamlar\u0131n\u0131n sahte sayfalar\u0131n\u0131 tan\u0131tma zamanlamas\u0131 do\u011fru ve isabetliydi. \u00d6rne\u011fin: (Black Lives Matter=siyahlar\u0131n hayat\u0131 de\u011ferlidir) sloganyla yap\u0131lan g\u00f6steriler hengam\u0131nda (Blacktivists) sayfas\u0131nda siyahlar\u0131 savunan reklamlar \u00e7\u0131k\u0131yordu. Ayn\u0131 zamanda, (Back the Badge) sayfas\u0131 bu g\u00f6r\u015f\u00fcn tam z\u0131dd\u0131 bro\u015f\u00fcrler ve ilanlar yay\u0131nl\u0131yordu. Halbuki bu her iki sayfa da sahte\/hayali iki Rus hesab\u0131d\u0131r. \u015eayet biz Rusya\u2019n\u0131n, Trump\u2019\u0131n se\u00e7men taban\u0131 ile ilgili bir tahmine sahip oldu\u011funu ve bunun beyazlara ve \u0131rk\u00e7\u0131 duygulara dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bu tehlikeli ilanlar\u0131n se\u00e7imleri hedefledi\u011fi sonucunu \u00e7\u0131karabiliriz.<\/p>\n\n\n\n\n\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, haberlerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sosyal medya platformlar\u0131nda yay\u0131nlanan i\u00e7eri\u011fin kontrol edilmesi karma\u015f\u0131k ve tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konudur ancak bu platformlar\u0131n ABD’de ilk haber kayna\u011f\u0131 olmas\u0131, (Amerikal\u0131lar\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi sosyal payla\u015f\u0131m platformlar\u0131ndan haber al\u0131r[iii]<\/a>) bu konunun tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edilmesine ve teknoloji \u015firketlerine, bu etkili i\u00e7eri\u011fin \u00fczerindeki kontrollerinden yararlanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn artt\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir\u00e7ok ABD milletvekili, \u015firketlerin kurumsal i\u015f modellerinin, Ruslar taraf\u0131ndan fitne \u00e7\u0131karmak maksad\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri dezenformasyon kampanyalar\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in in\u015fa edildi\u011finden \u015fik\u00e2yet etti. Bu da ciddi bir su\u00e7lamad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Mark Warner a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda: “Ruslar onlarca y\u0131ld\u0131r bilgi\/enformasyon sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar, ancak yeni olan \u015fey, eskiden Berlin Duvar\u0131’n\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemlerde tahmin edilemeyen bir \u00f6l\u00e7ekte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde propaganda ve sahte haberleri b\u00fcy\u00fctme becerisine sahip sosyal medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla bug\u00fcn\u00fcn ara\u00e7lar\u0131, Rus dezenformasyon tekniklerine g\u00f6re tasarlanm\u0131\u015f” dedi.<\/p>\n\n\n\n\n\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc: Duru\u015fmalar, Ruslar\u0131n Amerikal\u0131lara ve kendi aralar\u0131nda birbirlerine kar\u015f\u0131 kulland\u0131klar\u0131 y\u00f6ntemlere y\u00f6nelik yeni ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131 ve sosyal medya reklamlar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 akt\u00f6rlerin tehditlerinin sadece bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu fikrini g\u00fc\u00e7lendirdi. Bu nedenle senat\u00f6rler, teknisyenleri\/uzmanlar\u0131, polis ve di\u011fer g\u00fcvenlik makamlar\u0131na d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinde bulunan platformlardaki i\u00e7eri\u011fin bi\u00e7imini a\u00e7\u0131klamaya zorlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Be\u015fincisi: Twitter, haftada 4 milyon hayali hesab\u0131 kapatt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bu da bu platformlara m\u00fcdahalenin boyutunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu, durdurmak bir yana yava\u015flatmak i\u00e7in dahi yeteri kadar h\u0131zl\u0131 ve etkili olmayabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Bu da s\u00f6z konusu \u015firketlerin neden 2015’in ba\u015flar\u0131nda, yani iki y\u0131ldan daha uzun s\u00fcre \u00f6nce ba\u015flayan Rus m\u00fcdahalesini ara\u015ft\u0131rmak ve yan\u0131tlamakta yava\u015f olduklar\u0131n\u0131n sebebini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Alt\u0131nc\u0131s\u0131: \u00dc\u00e7 \u015firketin cevaplar\u0131, “ulusal g\u00fcvenlik” konusuna kay\u0131ts\u0131z olduklar\u0131n\u0131 ve yaln\u0131zca kendi yak\u0131n ve gelecekteki \u00e7\u0131karlar\u0131 ile ilgilendikleri a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyordu. Hatta \u015firketlerin sahipleri herhangi bir yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131na girmeden yalan haberlerin bu platformlar yoluyla h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde yay\u0131lmas\u0131na kay\u0131t\u0131s\u0131z kalm\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim bu haber kaynaklar\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledikleri \u00e7abalar, bu t\u00fcr haberlerin yay\u0131lmas\u0131ndan mali olarak yararlanan sayfa ve hesaplar\u0131 kapatmaya yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sanki bu \u015firketleri, yalan haberlerin yay\u0131lmas\u0131 riskinden \u00e7ok, bunlar\u0131n internette yay\u0131lmas\u0131ndan finansal olarak yararlanan rakiplerini durdurmak ilgilendiriyordu. Ayr\u0131ca, Facebook temsilcisi Colin Stritch\u2019\u0131n ilk oturumda gergin g\u00f6r\u00fcnmekle beraber Rus m\u00fcdahalesinin ulusal g\u00fcvenlik konusundaki ciddiyeti hakk\u0131nda milletvekilleri taraf\u0131ndan hissedilen ac\u0131ya \u00e7ok da ald\u0131rm\u0131yordu. Fakat bu adam, ikinci oturumda Kongre Komitesi \u00f6n\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131nda birdenbire daha fazla vatansever kesildi ve Ruslar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flere kar\u015f\u0131 daha keskin ve \u00f6fkeli bir duru\u015f sergileyerek daha fazla Amerikal\u0131 ve daha heyecanl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki \u015firket ulusal \u00f6fkeyi emme ve bununla etkile\u015fime girme ihtiyac\u0131 konusunun fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Yedincisi: Rus reklam kampanyas\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 kamuoyuna a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, Rus \u0130nternet Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kurumu’nun elde etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 konularla ilgili sorular pe\u015f pe\u015fe geldi.<\/p>\n\n\n\n A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki Rusya’n\u0131n \u00f6nemli bir hedefi Amerikan toplumunda bir \u00e7atlak olu\u015fturmakt\u0131. Ruslar\u0131n, hem muhafazak\u00e2r hem de liberal g\u00f6r\u00fc\u015fleri destekleyecek i\u00e7erikleri yerle\u015ftirdikleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde bir taraftan g\u00f6\u00e7menlere sald\u0131r\u0131rken di\u011fer taraftan onlar\u0131n ho\u015f kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 i\u00e7erikler koymu\u015flar. Baz\u0131lar\u0131nda beyazlar\u0131n egemenli\u011fini k\u0131narken, \u00f6te tarafta b\u00f6yle bir durumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetmi\u015fler. Nitekim muhafazak\u00e2rlar, Ba\u015fkan Trump’\u0131 savunmak i\u00e7in bu hususu kulland\u0131lar ve Ruslar\u0131n se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 etkilemedi\u011fini; zira yap\u0131lan propagandan\u0131n iki y\u00f6nl\u00fc ve bir birbirine z\u0131t y\u00f6nlerde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundular. Duru\u015fmalar, ayr\u0131ca Ruslar\u0131n Amerikal\u0131lar aras\u0131nda onlar\u0131 endi\u015felendirecek ve k\u0131zd\u0131racak \u015fekilde b\u00f6l\u00fcnmeler ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Yar\u0131\u015f\u0131 kimin kazand\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00f6fke ve g\u00fcvensizlik \u2013en az\u0131ndan ku\u015fku- Ruslar\u0131n 2016 ABD se\u00e7imlerine m\u00fcdahalesinin ba\u015fl\u0131ca sonucuydu. Bu \u00f6fkeyi do\u011furan da Ruslard\u0131.<\/p>\n\n\n\n\n\n Sekizincisi: Baz\u0131 Rus reklamlar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 do\u011frudan nefret uyand\u0131r\u0131yordu: \u00d6rne\u011fin (Hillary’i Destekleyin – Amerikan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Koruyun) pankart\u0131ya insanlar\u0131 9 Temmuz 2016’da Beyaz saray \u00f6n\u00fcnde g\u00f6steriye \u00e7a\u011f\u0131ran bu ilan\/reklam. Reklam\u0131n hedef kitlesi Washington’da ya\u015fayan Facebook’taki Hillary Clinton taraftarlar\u0131 veya M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015flerdi. Reklam\u0131n bu kadar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olmas\u0131, Facebook’un elinde bu tarz ince ve nitelikli ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7eren verilerin bulundu\u011funu, bunlar\u0131 reklamverenlere sunabildi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n Dokuzuncusu: Bir Amerikan dergisi taraf\u0131ndan Donald Trump\u2019\u0131n ABD Ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesinden k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce o\u011flu ile Wikileaks aras\u0131ndaki temaslar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Trump\u2019\u0131n o\u011flu ise duru\u015fmalardan sadece iki hafta sonra, Twitter’da Wikileaks sitesi ile yapt\u0131\u011f\u0131 bu yaz\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131mlad\u0131. O\u011ful Trump\u2019\u0131n avukatlar\u0131 Twitter \u00fczerinden do\u011frudan ger\u00e7ekle\u015fen bu mesajlar\u0131, Kongre m\u00fcfetti\u015flerine teslim etti. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tek tarafl\u0131 olan yaz\u0131\u015fmalar, ba\u015fkan\u0131n b\u00fcy\u00fck o\u011flunun WikiLeaks’ten gelen bir dizi talep \u00fczerine yaln\u0131zca birka\u00e7 kez yan\u0131t verdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n Eyl\u00fcl 2016 ile Temmuz 2017 tarihleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen yaz\u0131\u015fmalar, WikiLeaks\u2019in, babas\u0131n\u0131 Clinton hakk\u0131nda s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f dosyalar\u0131 yay\u0131nlamaya te\u015fvik etti\u011fini, vergi beyannamelerini WikiLeaks’e sunmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini ve se\u00e7imi kaybetmesi durumunda sonucuna itiraz etmesini \u00f6nerdi\u011fine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Trump\u2019\u0131n o\u011flunun Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu’nun bask\u0131s\u0131 ve bir komisyon \u00fcyesinin bu yaz\u0131\u015fmalar ile ilgili haberi “Atlantik” dergisine s\u0131zd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu kritik olay, sosyal payla\u015f\u0131m platform sahibi teknoloji \u015firketlerinin elindeki muazzam g\u00fcc\u00fc ortaya koymaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131, Twitter se\u00e7im \u00f6ncesinde yaz\u0131\u015fmalardan haberdard\u0131 ve e\u011fer isteseydi bunlar\u0131 s\u0131zd\u0131r\u0131p belki de ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde Trump’\u0131 yenilgiye u\u011fratabilirdi. Bu \u015firketlerin \u00f6zel yaz\u0131\u015fmalardan ald\u0131\u011f\u0131 bilgilerin miktar\u0131, de\u011feri ve ciddiyeti ile ilgili hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc zorlayabiliriz. Bir de buna WhatsApp ve benzerlerinin yaz\u0131\u015fmalar\u0131, Google, Microsoft ve benzeri dev sunucular\u0131n e-postalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra telefon mesajlar\u0131n\u0131 ekleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Onuncusu: Milletvekilleri bu iki duru\u015fmada, krizi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir uyar\u0131\/tehdit hatta \u00f6zel bir mevzuat bile \u00f6neremediler \u2013 ki onlar\u0131n, politikalar\u0131 y\u00f6nlendirmek i\u00e7in sahip olduklar\u0131 tek kuvvet yasama g\u00fcc\u00fcd\u00fcr.- onlar sadece (D\u00fcr\u00fcst Reklamlar Yasas\u0131) \u015feklinde olas\u0131 tek bir mevzuattan bahsettiler. Bu yasaya, \u015firketleri siyasi reklamlar konusunda bir \u015feyler yapmaya zorlayacak maddelerin eklenebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler. Milletvekilleri, sadece bu tasar\u0131n\u0131n ge\u00e7mesi i\u00e7in bile \u015firketlerden destek isteseler de \u015firketler a\u00e7\u0131k\u00e7a bunu \u00fcstlenmediler; bu da \u015firketlerin, -kendilerine ba\u011fl\u0131 bask\u0131 gruplar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla- b\u00f6yle bir d\u00fczenlemeyi engelleyebilecekleri anlam\u0131na geliyor. Milletvekilleri bu iki duru\u015fmada mevcut mevzuat\u0131n bu \u015firketlerin faaliyetlerini, geleneksel \u015firketleri kontrol ettikleri bi\u00e7im ve \u00f6l\u00e7\u00fcde kontrol edemeyece\u011fini ve teknolojik \u015firketlerinin ba\u015fka bir d\u00fcnyada y\u00fczmekte olduklar\u0131n\u0131n kanaatine varm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Zor Sorular<\/p>\n\n\n\n Bu \u015firketler, yakla\u015fmakta olan se\u00e7imlere (2018 ABD ara se\u00e7imlerine veya ba\u015fka bir \u00fclkedeki se\u00e7imlere) yabanc\u0131 m\u00fcdahaleyi \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015facak m\u0131?<\/p>\n\n\n\n \u015eirketler, iki oturumda da, daha \u00e7ok \u00e7aba harcamak, g\u00fcvenlik ve koruma d\u00fczeylerini geli\u015ftirmek i\u00e7in genel taahh\u00fctler d\u0131\u015f\u0131nda spesifik bir taahh\u00fctte bulunmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bundan kesin \u015fu sonuca varabiliriz,<\/p>\n\n\n\n \u015eirketler, \u00e7ok az olan ve tart\u0131\u015f\u0131lan durumu kontrol alt\u0131nda tutamayan mevcut kanunlara s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kalacaklar, ancak bunun \u00f6tesinde daha fazla yayg\u0131nla\u015fmak ve politik, ekonomik ve toplumsal etki sa\u011flamak suretiyle konumlar\u0131n\u0131 ve piyasa de\u011ferlerini daha da sa\u011flamla\u015ft\u0131rmaya bakacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu dev \u015firketler ger\u00e7ekten “Amerikal\u0131” m\u0131 yoksa k\u00fcreselle\u015fme, onlar\u0131, hem ABD’ye hem rakiplerine yaln\u0131zca birer m\u00fc\u015fteri olarak ayn\u0131 g\u00f6zle bakmalar\u0131n\u0131 m\u0131 sa\u011fl\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Coton, sinirlenerek, do\u011frudan Twitter’e: ABD h\u00fck\u00fcmetinin Wikileaks\u2019i d\u00fc\u015fman bir istihbarat noktas\u0131 ve ulusal g\u00fcvenli\u011fi tehdit edici bir unsur olarak g\u00f6rmesine ra\u011fmen neden hesab\u0131n\u0131n kapat\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011funda, Twitter temsilcisi: \u201dBiz herhangi bir taraf\u0131 tutmamakla m\u00fckellefiz\u201d diye cevap verdi. Senat\u00f6r bu defa \u00fcslubunu daha da sertle\u015ftirerek: \u201dSizin politikan\u0131z ABD’nin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 onun taraf\u0131n\u0131 tutmamak m\u0131d\u0131r?\u201d diye sordu. Twitter temsilcisi benzer bir sertlikle cevap vererek; b\u00f6yle bir durumda k\u00fcresel bir \u015firket olarak her zaman kendi d\u00fczenlemelerine ve politikalar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Coton\u2019un verdi\u011fi (Dataminr) \u015firketi ile ilgili \u00f6rnekte de ortaya att\u0131\u011f\u0131 gibi, Twitter CIA’ya verdi\u011fi son dakika haber servisini kesmi\u015ftir. Bu da s\u00f6z konusu \u015firketlerin, yaln\u0131zca kendi s\u0131k\u0131 politikalar\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tav\u0131r belirleyeceklerinin bir ba\u015fka g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n Son dakika haberleri konusunda uzman olan Dataminr \u015firketi, baz\u0131 etkin faaliyetleri i\u00e7in vaka incelemesi yay\u0131nl\u0131yor; \u00d6rne\u011fin, bu \u015firket, mevcut K\u00f6rfez krizinde Suudi Arabistan ve \u00fc\u00e7 \u00fclke Katar ile diplomatik ili\u015fkileri kesip ve kara ve hava ablukas\u0131 uygulamas\u0131ndan 48 saat \u00f6nce “son dakika” haberini m\u00fc\u015fterilerine ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hizmet, Katar Borsas\u0131n\u0131n ertesi g\u00fcn %7 oran\u0131nda kaybetmesine yol a\u00e7m\u0131\u015f ve bu m\u00fc\u015fterilere rakiplerine k\u0131yasla \u00f6nemli bir avantaj sunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Hangisi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc: Dev teknoloji \u015firketleri mi yoksa ABD h\u00fck\u00fcmeti ve halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f olan meclisleri mi?<\/p>\n\n\n\n K\u0131sa ve direkt cevap verecek olursak, Amerikan devleti kurum, kaynak ve bu dev \u015firketlerin, \u00fczerinde kuruldu\u011fu ve geli\u015fti\u011fi sistemleri ile kesinlikle daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bu sorunun detayl\u0131 cevab\u0131 ise basit de\u011fildir ve do\u011frudan cevap vermek zordur, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fcn bir \u00e7ok y\u00f6n\u00fc vard\u0131r. Bunlar kompleks ve karma\u015f\u0131kt\u0131r, ancak bu \u015firketler s\u00fcratle b\u00fcy\u00fcy\u00fcp g\u00fc\u00e7lenmekte ve geni\u015flemektedir. Onlar\u0131 s\u0131n\u0131rlamak ve kontrol alt\u0131na almak \u015f\u00f6yle dursun, izlemek bile zordur.<\/p>\n\n\n\n Bu \u015firketlerin g\u00fcc\u00fc be\u015f a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir:<\/p>\n\n\n\n 1- Teknoloji \u015firketlerinin piyasa de\u011feri ve b\u00fcy\u00fcme oran\u0131 t\u00fcm ticari i\u015flemler aras\u0131nda en y\u00fcksektir. BT \u015firketleri, (Apple, Google, Microsoft ve Facebook) piyasa de\u011feri bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n ilk be\u015f \u015firketinden d\u00f6rd\u00fcn\u00fc te\u015fkil etmektedir. 25 Kas\u0131m 2017 tarihli rakamlara g\u00f6re, Google’\u0131n (Alphabet) piyasa de\u011feri 734 milyar dolard\u0131r. (Apple’den sonra az bir farkla ve y\u0131ll\u0131k geliri 90 milyar dolardan fazla olan ikinci en b\u00fcy\u00fck ABD \u015firketi.). Facebook\u2019un de\u011feri ise 532 milyar dolar (sadece son 14 ayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131ll\u0131k 28 milyar dolar geliri ile de\u011feri iki kat artt\u0131). Twitter\u2019\u0131n de\u011feri ise 17 milyar dolard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2- \u0130leti\u015fim platformlar\u0131n\u0131n medya g\u00fcc\u00fc, t\u00fcm geleneksel medya imparatorluklar\u0131n\u0131n etkisinden daha fazlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Trump taraf\u0131ndan FCC (Federal ileti\u015fim) ba\u015fkan\u0131 olarak atanan Cumhuriyet\u00e7i komisyon \u00fcyesi Agit Bai, Twitter ve Facebook’u sert bir \u015fekilde ele\u015ftirerek bu platformlar\u0131n fikri bir ajandaya sahip olduklar\u0131n\u0131, liberallerin hesaplar\u0131n\u0131 rahat b\u0131rak\u0131p te\u015fvik ederken, muhafazakarlar\u0131n hesaplar\u0131n\u0131 ask\u0131ya al\u0131p iptal ettiklerini, hatta reklamlar\u0131n tan\u0131t\u0131m y\u00f6nteminde bile \u00e7ifte standart uygulad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyor.<\/p>\n\n\n\n Bir avu\u00e7 s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da \u015firket, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn dil ve leh\u00e7eleriyle yay\u0131mlanan milyarlarca yay\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kontrol ediyor.<\/p>\n\n\n\n Google’\u0131n \u00f6ncelikle g\u00f6r\u00fcnen arama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kontrol etme derecesi, genel olarak siyasi olaylar\u0131n gidi\u015fat\u0131, se\u00e7im e\u011filimleri ve \u00f6zellikle sosyal ve finansal konular \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi olabilir.<\/p>\n\n\n\n Dahas\u0131, dev arama motoru Google’\u0131n fikri ve k\u00fclt\u00fcrel y\u00f6nlendirmesinin muazzam sosyal etkileri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir de onun mali ve ticari \u00e7\u0131kar \u00e7evreleri ile gerekli ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak, art\u0131k tamamen h\u00fck\u00fcmet kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu \u015feklinde bir tablo ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 3- Temsilci Tri Swell’in Facebook \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n tarafl\u0131 etnik \u00e7e\u015fitlili\u011fi hakk\u0131ndaki sorusu \u00f6nemli etkilere neden olabilir. Zira siyahlar onlara ait olan \u0131rksal i\u00e7eri\u011fi sadece kendileri alabilecek ve belki de onlar d\u0131\u015f\u0131ndakiler bunu hi\u00e7 fark edemeyecekler. Bunun da \u00f6tesinde bir durum, G\u00fcney Kaliforniya \u00dcniversitesi profes\u00f6r\u00fc Safiyye Umoja Nobel\u2019in heyecan verici yeni kitab\u0131: (Bask\u0131 Algoritmalar\u0131: Arama Motorlar\u0131 Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 Nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?) oldu. Herhangi bir \u00fclkenin sosyal dokusunu etkileme kabiliyetine sahip ara\u00e7lar\u0131n, muazzam bir politik ve stratejik de\u011feri vard\u0131r. Bu de\u011fer, herhangi bir \u00fclkenin geleneksel istihbarat ayg\u0131t\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu politik ve stratejik de\u011ferden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Senat\u00f6r Warner’\u0131n teknoloji \u015firketlerine hitaben s\u00f6yledi\u011fi: \u201dSiz Amerikal\u0131lar hakk\u0131nda ABD h\u00fck\u00fcmetinden ve se\u00e7ilmi\u015f meclislerden daha fazla \u015fey biliyorsunuz\u201d \u015feklindeki s\u00f6zleri h\u00fck\u00fcmetlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu ikilemin bir ifadesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “bilgi” herhangi bir ulusal g\u00fcvenli\u011fin temelini olu\u015fturur ve muhtemelen gelecekteki sava\u015flarda belirleyici olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu sosyal platformlar\u0131n sahip oldu\u011fu bilgiler, onlar\u0131, herhangi bir siyasi, ekonomik, sosyal veya ba\u015fka bir konuda, herhangi bir kamuoyu ara\u015ft\u0131rma merkezinin, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn, do\u011frulu\u011fundan, h\u0131z\u0131ndan ve geni\u015fli\u011finden \u00e7ok ileri bir konuma getirmektedir. Bu, her \u00fclkenin t\u00fcm stratejik planlar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu muazzam bir bilgi de\u011feridir.<\/p>\n\n\n\n 4- Garip bir tesad\u00fcfle duru\u015fma oturumlar\u0131 sona erdikten bir g\u00fcn sonra, ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n Twitter hesab\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine (11 dakika) durdu ve Trump\u2019\u0131n sayfas\u0131n\u0131n ziyaret\u00e7ileri “\u00dczg\u00fcn\u00fcz, bu sayfa mevcut de\u011fil” \u015feklinde bir mesaj ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Bu “k\u00fc\u00e7\u00fck” olay, kafalarda hakl\u0131 sorular meydana getirdi. Twitter, iki saatlik tela\u015f ve teredd\u00fctten sonra, bu kesintiye Twitter’da \u00e7al\u0131\u015fan bir personelin, buradaki i\u015finin son g\u00fcn\u00fcnde neden oldu\u011funu fark etti.<\/p>\n\n\n\n Trump\u2019\u0131n \u015fahsi hesab\u0131n\u0131n (@realDonaldTrump). yakla\u015f\u0131k 44 milyon abonesi var.<\/p>\n\n\n\n ABD ba\u015fkan\u0131, bu hesab\u0131n \u00fczerinden icraatlar\u0131n\u0131 duyuruyor ve kendi saf\u0131nda olan veya kendilerinden memnun olmad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filer hakk\u0131nda ele\u015ftirilerini ve uygunsuz yorumlar\u0131n\u0131 yay\u0131nl\u0131yor. Bu hesab\u0131, resmi hesab\u0131na tercih ediyor.<\/p>\n\n\n\n (ABD Ba\u015fkan\u0131’n\u0131n resmi hesab\u0131n\u0131n takip\u00e7ileri 21 milyon ki\u015fi).<\/p>\n\n\n\n Trump’\u0131n hesab\u0131n\u0131n k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, bu ki\u015fisel hesab\u0131n korunmas\u0131 ve yanl\u0131\u015fl\u0131kla ABD ba\u015fkan\u0131na atfedilebilecek herhangi bir mesaj\u0131n potansiyel ciddi sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n Politico dergisinin edit\u00f6r\u00fc Blake Honschel, “Bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n bu ki\u015fisel hesab\u0131 kapatabilece\u011fini bilmek \u015fok edici bir durum. Bu \u015fah\u0131s yan\u0131lt\u0131c\u0131 mesajlar yazsayd\u0131 ne olurdu. Kuzey Kore’ye y\u00f6nelik hayali bir n\u00fckleer sald\u0131r\u0131yla ilgili bir tweet atsayd\u0131 ne olurdu?”<\/p>\n\n\n\n Teknoloji \u015firketlerinin g\u00fcc\u00fc, b\u00fcy\u00fck riskleri de beraberinde getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bazen teknik bir soru ortaya at\u0131l\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n Bu \u015firketler ger\u00e7ekten platformlar\u0131n\u0131 kontrol edebiliyorlar m\u0131? Yoksa s\u0131zmalar bu \u015firketlerin, kendi platformlar\u0131ndaki kontrol etme kapasitesinden daha h\u0131zl\u0131 ve geni\u015f midir?.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle de etkile\u015fim alan\u0131 canl\u0131 ve do\u011frudan i\u015fliyor. Sahada y\u00fcz milyonlarca insandan olu\u015fan izleyiciler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ve akt\u00f6rler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 5- Teknoloji \u015firketleri, -kas\u0131tl\u0131 ya da kas\u0131ts\u0131z olarak- Ruslar\u0131n dezenformasyonunun yay\u0131lmas\u0131na ve on milyonlarca Amerikan vatanda\u015f\u0131na ula\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Se\u00e7imlere Rus m\u00fcdahalesi ile ilgili ger\u00e7eklerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 problemi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, yava\u015f yava\u015f, bu \u015firketlerin, Amerikan vatanda\u015flar\u0131yla ilgili b\u00fcy\u00fck \u00e7apta bilgiye sahip olmalar\u0131, yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin bu bilgileri elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 veya kendilerine sa\u011flanan haber ve bilgilerle manip\u00fclasyon yapma meselesine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Araplar\u0131n, bu yeni d\u00fcnyada kendilerine bir yer bulabilme potansiyeli nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evet, bu yeni alanlarda bol miktarda paya sahip olabilirler. Nitekim \u00f6zellikle bu alanlar, di\u011fer alanlardan farkl\u0131 olarak, end\u00fcstriyel altyap\u0131dan \u00e7ok, insan kaynaklar\u0131na ve yeteneklerine dayan\u0131yor. Araplar\u0131 bundan al\u0131koyan \u015fey, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir pozisyon alma yetene\u011finden yoksun ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir boyunduruk alt\u0131na giren rejimlerin felaketine u\u011framalar\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Arap halklar\u0131n\u0131n siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kazanma y\u00f6n\u00fcndeki bask\u0131s\u0131 ve yeni dijital d\u00fcnyadaki teknolojik ilerleme trenini yakalama \u00e7abas\u0131, Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00f6n \u015fart olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Dr. Muhammed Hi\u015fam Ra\u011f\u0131p<\/p>\n\n\n\n Ara\u015ft\u0131mac\u0131 ve \u0130slamc\u0131\/M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n [i]<\/a> https:\/\/youtu.be\/mDfAFzh6doM<\/p>\n\n\n\n [ii]<\/a> https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KGU-ng843Yg<\/p>\n\n\n\nDaha sonra \u00fczerinde \u201dUnited Muslims of America\u201d (Amerika Birle\u015fik M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131) ba\u015fl\u0131kl\u0131, 328 binden fazla takip\u00e7isi olan ve slogan\u0131 (ben M\u00fcsl\u00fcman\u0131m ve bununla gurur duyuyorum) olan ve \u0130slami de\u011ferlere ve ya\u015fant\u0131ya ba\u011fl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan ba\u015fka bir sayfa izletti.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n