{"id":3852,"date":"2026-11-02T17:01:50","date_gmt":"2026-11-02T15:01:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ruyaa.cc\/Page\/3852"},"modified":"2026-11-13T16:54:03","modified_gmt":"2026-11-13T14:54:03","slug":"iran-ve-ekonomik-baskilar-savasi-surdurmenin-sinirlari-uzerine-bir-ic-tartisma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852","title":{"rendered":"\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-1\">Y\u00f6netici \u00d6zeti<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eski \u0130ranl\u0131 diplomat ve d\u0131\u015f politika ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Kuru\u015f Ahmedi ile \u0130mam Sad\u0131k \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Ruhulemin Saidi&#8217;yi bir araya getiren m\u00fcnazara, sava\u015f\u0131n ekonomiye maliyetinin \u00f6tesine ge\u00e7erek ABD ile imzalanan mutabakat muht\u0131ras\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesine, m\u00fczakereye bel ba\u011flaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na, \u0130ran&#8217;\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ara\u00e7lar\u0131na ve Washington ile ili\u015fkilerin gelece\u011fine uzanan bir i\u00e7 tart\u0131\u015fmay\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tart\u0131\u015fma, \u00f6nceliklerin s\u0131ralanmas\u0131nda bir farkl\u0131l\u0131k oldu\u011funu g\u00f6stermektedir: Ahmedi&#8217;nin yakla\u015f\u0131m\u0131 ekonomi ve toplum \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n hafifletilmesi, yeniden imar ve gelecek ku\u015faklara uzanacak bir y\u0131pranmadan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gere\u011fine odaklan\u0131rken, Saidi stratejik \u00e7at\u0131\u015fma hesaplar\u0131ndan ve ba\u015fta H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 olmak \u00fczere bask\u0131 kozlar\u0131ndan vazge\u00e7ilmemesi gere\u011finden hareket etmektedir. \u0130kisinin de\u011ferlendirmeleri, Trump&#8217;\u0131n g\u00fcd\u00fclerinin yorumlanmas\u0131 ve ABD hedeflerinin Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin hedeflerinden ne \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 oldu\u011fu konusunda da ayr\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazaran\u0131n \u00f6nemi, mutabakat muht\u0131ras\u0131na y\u00f6nelik hukuki bir ele\u015ftiriyi, g\u00fcvencelerin ve uygulama mekanizmalar\u0131n\u0131n yeterlili\u011fine dair ku\u015fkular\u0131 ve sava\u015f\u0131n varaca\u011f\u0131 noktaya ili\u015fkin siyasi bir tart\u0131\u015fmay\u0131 bir araya getirmesinde yatmaktad\u0131r. M\u00fcnazara ayr\u0131ca asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn tek ba\u015f\u0131na, onu destekleyebilecek bir ekonomiye dayanmad\u0131k\u00e7a kal\u0131c\u0131 g\u00fcvenli\u011fi garanti etmedi\u011fi ve \u0130ran&#8217;\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n Rusya ile \u00c7in&#8217;in hesaplar\u0131yla ya da b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin \u00f6ncelikleriyle mutlaka \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-2\">Sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesinin \u0130ran&#8217;da ekonomiye ve ku\u015faklar\u0131n gelece\u011fine maliyetine ili\u015fkin uyar\u0131lar<sup data-fn=\"9e9879f1-93ce-4227-8a5c-560d7cb876a2\" class=\"fn\"><a href=\"#9e9879f1-93ce-4227-8a5c-560d7cb876a2\" id=\"9e9879f1-93ce-4227-8a5c-560d7cb876a2-link\">1<\/a><\/sup><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kuru\u015f Ahmedi <\/strong>ile <strong>Ruhulemin Saidi <\/strong>aras\u0131ndaki m\u00fcnazara, sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesinin \u0130ran ekonomisi, g\u00fcndelik hayat ve toplumun gelece\u011fi \u00fczerindeki yans\u0131malar\u0131 konusunda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u0131\u015f politika ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler konular\u0131na ilgisiyle tan\u0131nan \u0130ranl\u0131 diplomat ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Ahmedi, bu m\u00fcnazarada <strong>ekonomiye toparlanma f\u0131rsat\u0131 tan\u0131nmas\u0131 gere\u011fine<\/strong> odaklanan bir yakla\u015f\u0131m benimsemekte ve sava\u015f\u0131n toplumsal ve ge\u00e7imle ilgili yans\u0131malar\u0131n\u0131 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n seyrine ili\u015fkin de\u011ferlendirmesinin merkezine koymaktad\u0131r. Saidi ise \u0130ran&#8217;daki muhafazak\u00e2rlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00e7evresi ve ideolojik kurumlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir akademik kurum olan <strong>\u0130mam Sad\u0131k \u00dcniversitesi<\/strong>&#8216;nde \u00f6\u011fretim \u00fcyesidir; bu da iki isim aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmay\u0131 <strong>sava\u015f d\u00f6neminde \u0130ran&#8217;\u0131n \u00f6nceliklerinin okunmas\u0131na ili\u015fkin daha geni\u015f bir ayr\u0131\u015fman\u0131n<\/strong> i\u00e7ine yerle\u015ftirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-3\">Mutabakat muht\u0131ras\u0131n\u0131n sorunlar\u0131 ve hukuki g\u00fcvenceler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazara \u00f6nce, <strong>Washington&#8217;un ondan \u00e7ekildi\u011fini ilan etmesinden \u00f6nceki \u0130ran-ABD mutabakat muht\u0131ras\u0131n\u0131n niteli\u011fini ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Ahmedi, belgenin <\/strong>niteli\u011finin ve ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k derecesinin belirlenmesine ili\u015fkin hukuki sorunlar do\u011furdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ona g\u00f6re tek ba\u015f\u0131na adland\u0131rma, belgenin yaln\u0131zca siyasi bir mutabakat m\u0131 yoksa hukuki bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck m\u00fc oldu\u011funu belirlemez; bu, i\u00e7eri\u011fine ve kullan\u0131lan ifadelere ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taahh\u00fct ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck bildiren terimlerin tekrarland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmekle birlikte, <strong>bu ifadelerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131k kurallar\u0131n yoklu\u011funu telafi etmedi\u011fine<\/strong> dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi, kendi okumas\u0131na g\u00f6re belgenin <strong>her bir taraf\u0131n taahh\u00fctlerini yerine getirip getirmedi\u011fini do\u011frulamaya y\u00f6nelik yeterli mekanizmalar, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in belirli bir yol ya da uyu\u015fmazl\u0131k durumunda m\u00fczakere i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7ermedi\u011fi<\/strong> \u00fczerinde durmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca baz\u0131 mu\u011flak ifadelerin her bir taraf\u0131n maddeleri farkl\u0131 bi\u00e7imde yorumlamas\u0131na imk\u00e2n verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Mu\u011flakl\u0131k zaman zaman t\u0131kanm\u0131\u015f bir siyasi mutabakat\u0131n ge\u00e7irilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir; ancak ate\u015fkes, yapt\u0131r\u0131mlar ve seyr\u00fcsefer serbestisi gibi hassas konular s\u00f6z konusu oldu\u011funda bir anla\u015fmazl\u0131k kayna\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dolay\u0131s\u0131yla itiraz\u0131 hukuki terimlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, \u00e7\u0131karlar ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda mutabakat\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 beklenen temelin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kapsamaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi bu bo\u015fluklar\u0131, iki ekipte, \u00f6zellikle de d\u0131\u015f politika ve ulusal g\u00fcvenlikle ilgili profesyonel ve b\u00fcrokratik kurumlar\u0131n rol\u00fcn\u00fcn geriledi\u011fi ve Trump&#8217;\u0131n, Ahmedi&#8217;nin hukuki ve diplomatik uzmanl\u0131\u011f\u0131n yeterli bir ikamesi olarak g\u00f6rmedi\u011fi yak\u0131n \u00e7evre ve \u00f6zel temsilcilerden olu\u015fan bir halkaya dayand\u0131\u011f\u0131 ABD taraf\u0131nda, uzmanla\u015fm\u0131\u015f m\u00fczakere deneyiminin zay\u0131f oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baz\u0131 ifadelerin Tahran&#8217;\u0131n lehine g\u00f6r\u00fcnebilece\u011fini kabul etmekle birlikte, \u0130ran taraf\u0131nda uzman hukuki dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde var oldu\u011fu konusunda da \u00e7ekincelerini dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-4\">Trump&#8217;\u0131n hesaplar\u0131 ve ABD ile \u0130srail hedeflerinin ayr\u0131\u015fmas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tart\u0131\u015fma belgenin yap\u0131s\u0131ndan Trump&#8217;\u0131n onu kabul etmesinin nedenlerinin yorumlanmas\u0131na ge\u00e7mi\u015ftir. Ahmedi, ani sald\u0131r\u0131lar\u0131n, liderlerin suikast yoluyla \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin ve \u015fok yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0130ran rejiminin h\u0131zla \u00e7\u00f6kmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131na dair beklentiler olu\u015fturulduktan sonra, ABD Ba\u015fkan\u0131&#8217;n\u0131n temel hedeflerine ula\u015famayan bir sava\u015ftan bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoluyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir senaryo ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yoruma g\u00f6re <strong>Netanyahu h\u00fck\u00fcmeti ve destek\u00e7ileri \u0130ran&#8217;\u0131n \u00e7\u00f6kme ihtimalini abartm\u0131\u015f, uzun bir sava\u015fla ya da \u0130ran devletinin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n yans\u0131malar\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir ABD plan\u0131 da bulunmam\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi, <strong>Washington&#8217;un hedeflerinin Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin hedefleriyle mutlaka \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fini<\/strong> vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ona g\u00f6re <strong>\u0130srail liderli\u011fi \u0130ran&#8217;\u0131 daha geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flatmay\u0131 ve belki de onu da\u011f\u0131lmaya itmeyi ama\u00e7layabilirken, ABD g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck bir devletin \u00e7\u00f6kmesinin risklerine ve bunun K\u00f6rfez&#8217;de, Irak&#8217;ta, Kafkasya&#8217;da ve G\u00fcney Asya&#8217;da tetikleyebilece\u011fi krizlere kar\u015f\u0131 temkinli davranmaktad\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geni\u015f \u00e7apl\u0131 asker\u00ee y\u0131k\u0131m\u0131n tek ba\u015f\u0131na hasm\u0131n siyasi ve \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u0131kmay\u0131 garanti etmedi\u011fine \u00f6rnek olarak Gazze&#8217;de ya\u015fananlar\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yakla\u015f\u0131m, Trump&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131k u\u00e7lu bir sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek yerine hedeflerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesine ya da y\u00fcz\u00fcn\u00fc kurtarmas\u0131na ve ba\u015fka dosyalara ge\u00e7mesine imk\u00e2n tan\u0131yacak bir mutabakata ihtiya\u00e7 duymu\u015f olabilece\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte tart\u0131\u015fma, mutabakat\u0131n <strong>asker\u00ee kapasitelerin yeniden d\u00fczenlenmesinden sonra \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131n\u0131 engellemeyen<\/strong> ge\u00e7ici bir tedbir olabilece\u011fini varsayan daha karamsar senaryoyu da d\u0131\u015flamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ihtimalde s\u00fck\u00fbnet d\u00f6nemi, enerji fiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek ve siyasi ve ekonomik bask\u0131lar\u0131 kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131labilir, ard\u0131ndan taraflar \u00e7at\u0131\u015fmaya geri d\u00f6nebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle anla\u015fmazl\u0131k yaln\u0131zca <strong>Trump&#8217;\u0131n niyetleri \u00fczerine de\u011fil, mutabakat muht\u0131ras\u0131n\u0131n anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in fiil\u00ee bir yol mu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, yoksa iki tarafa yeni bir raunttan \u00f6nce k\u0131sa bir mola m\u0131 verdi\u011fi \u00fczerineydi. Ahmedi, sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesine ve bunun ekonomiye etkisine ili\u015fkin temel bir kayg\u0131dan hareket etmektedir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ona g\u00f6re sorun, asker\u00ee operasyonlar\u0131n sona ermesiyle a\u015f\u0131labilecek anl\u0131k bir maliyetle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; \u0130ran&#8217;\u0131n ekonomik sistemine bir miktar toparlanma kapasitesini yeniden kazanabilece\u011fi bir s\u00fcre tan\u0131nmazsa sorun <strong>etkileri sonraki ku\u015faklara uzanan bir krize d\u00f6n\u00fc\u015febilir. <\/strong>Bu nedenle \u0130ran&#8217;\u0131n <strong>ekonomisine bir \u00abm\u00fchlet\u00bb tan\u0131mas\u0131 ve onun durumunu d\u00fczeltmek i\u00e7in ger\u00e7ek bir \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekti\u011fi \u00fczerinde durmakta, bunun yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n ku\u015faklar aras\u0131 a\u011f\u0131r bir soruna yol a\u00e7abilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 m\u00fcnazaradaki en belirgin anla\u015fmazl\u0131k noktalar\u0131ndan biriydi. <strong>Saidi, \u0130ran&#8217;\u0131n bo\u011faz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla enerji ve ticaret ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileme kapasitesini g\u00f6steren stratejik bir bask\u0131 kozuna sahip oldu\u011funu ve somut bir kar\u015f\u0131l\u0131k almadan bundan vazge\u00e7menin sonraki herhangi bir m\u00fczakerede konumunu zay\u0131flatabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tasavvura g\u00f6re seyr\u00fcseferi aksatma ya da etkileme kapasitesi yaln\u0131zca asker\u00ee bir ara\u00e7 de\u011fil, \u00f6nceki cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ara\u00e7lar\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00f6nlemekte ba\u015far\u0131s\u0131z olduktan sonra di\u011fer taraflara \u0130ran&#8217;\u0131n hesaplar\u0131n\u0131 dayatman\u0131n bir yoluydu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak Ahmedi de bo\u011faza kal\u0131c\u0131 bir cayd\u0131r\u0131c\u0131 olarak bel ba\u011flaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Seyr\u00fcsefer serbestisinin hukuki ve uluslararas\u0131 de\u011ferlendirmelere tabi oldu\u011funa ve bo\u011faz\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n etkisinin yaln\u0131zca ABD ya da i\u015fgal ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p \u00c7in, Rusya ve kom\u015fu \u00fclkeler de dahil olmak \u00fczere \u00e7\u0131karlar\u0131 deniz ticaretine ba\u011fl\u0131 \u00fclkelere ve \u015firketlere de uzand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, <strong>\u0130ran&#8217;\u0131n di\u011fer \u00fclkelerle ili\u015fkilerinden yararlanma kapasitesini etkilemektedir; \u0130ran&#8217;\u0131n yapt\u0131r\u0131mlardan zarar g\u00f6rmesi, bu \u00fclkelerin bo\u011faz\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fma kozu olarak kullanma konusunda mutlaka onunla birlikte hareket edece\u011fi anlam\u0131na gelmez. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle bo\u011faz\u0131n <strong>co\u011frafi \u00f6nemi ile onu kal\u0131c\u0131 bir siyasi g\u00fcvenceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin zorlu\u011fu aras\u0131nda bir paradoks ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ahmedi bu uyar\u0131y\u0131 soyut ekonomik bir bi\u00e7imde sunmamakta, do\u011frudan \u0130ranl\u0131lar\u0131n, <\/strong>\u00f6zellikle de \u00e7ocuklar\u0131n ve ergenlerin ge\u00e7im ve beslenme d\u00fczeyiyle ili\u015fkilendirmekte, et ve baz\u0131 g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketim d\u00fczeylerini \u00f6rnek g\u00f6stermektedir. Ahmedi rakamlar\u0131, n\u00fcfusun, \u00f6zellikle de gen\u00e7 kesimlerin g\u00fcndelik hayat\u0131n\u0131 etkileyen de\u011fi\u015fimlerin bir g\u00f6stergesi olarak kullanmaktad\u0131r. Ona g\u00f6re mesele yaln\u0131zca g\u0131da sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesi ya da t\u00fcketim kal\u0131b\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi de\u011fil, bu ko\u015fullar\u0131n s\u00fcrmesinin bu ortamda b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar ve ergenler \u00fczerinde do\u011furabilece\u011fi uzun vadeli etkilerdir. Bu nedenle \u015fu anda b\u00fcy\u00fcyenlerin zihinsel ve bedensel sorunlar ya\u015fayabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunmakta ve <strong>bu kesimin gelece\u011fini sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesine ili\u015fkin kayg\u0131s\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedenlerinden biri h\u00e2line getirmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-5\">Rusya, \u00c7in ve d\u0131\u015f deste\u011fin s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazaran\u0131n bir ba\u015fka b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde <strong>Ahmedi, \u0130ran&#8217;\u0131n Rusya ve \u00c7in ile ili\u015fkilerinin de\u011ferlendirilmesine ge\u00e7mekte<\/strong>, bu iki \u00fclkenin \u0130ran&#8217;a fiil\u00ee destek sunmaya ne \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131r oldu\u011funa dair ele\u015ftirel bir okuma sunmak i\u00e7in sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ya\u015fananlar\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stermektedir. Rusya&#8217;n\u0131n <strong>\u0130ran&#8217;a \u00abSuhoy\u00bb sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 vermedi\u011fini, \u00c7inlilerin ise ona hi\u00e7bir \u015fey sunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekte ve bunu iki \u00fclkenin i\u015fgal devletiyle m\u00fckemmel ili\u015fkilerine ba\u011flamaktad\u0131r. <\/strong>B\u00f6ylece tart\u0131\u015fma, sava\u015f\u0131n i\u00e7 ekonomiye maliyetinden, \u0130ran&#8217;\u0131n bask\u0131larla m\u00fccadelede dayand\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili oldu\u011fu sorusuna ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi bu ba\u011flamda, Vladimir Putin&#8217;e atfetti\u011fi ve <strong>On \u0130ki G\u00fcn Sava\u015f\u0131<\/strong> s\u0131ras\u0131nda, kendi anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re i\u015fgal devleti hakk\u0131nda \u00ab\u0130srail, i\u00e7indeki g\u00f6\u00e7menler nedeniyle bir t\u00fcr Rusya&#8217;d\u0131r\u00bb dedi\u011fi bir tutuma dayanmaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n sava\u015f\u0131n ortas\u0131nda, \u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;a sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir. Ahmedi bu olay\u0131, Moskova&#8217;n\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 belirleyen hesaplar\u0131n niteli\u011fini ve Rusya&#8217;n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131nda g\u00fcvenilebilecek bir m\u00fcttefik olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fini sorgulama ba\u011flam\u0131nda kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in&#8217;e ili\u015fkin olarak tart\u0131\u015fma, onun \u0130ran&#8217;\u0131n ayakta kalmas\u0131na ve \u00e7\u00f6kmemesine y\u00f6nelik stratejik iste\u011fi ile \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n maliyetini \u00fcstlenmeye ya da tamamen Tahran&#8217;\u0131n yan\u0131nda yer almaya haz\u0131r olmas\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in seyr\u00fcsefer ve ticaretin istikrar\u0131na dayanmakta ve K\u00f6rfez \u00fclkeleriyle geni\u015f ekonomik ili\u015fkilere sahip bulunmaktad\u0131r; bu \u00e7\u0131karlar onu do\u011frudan bir \u00e7at\u0131\u015fmaya girmek yerine t\u0131rmanman\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 tercih etmeye itebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca diyalo\u011fu kolayla\u015ft\u0131rma ya da taraflar\u0131 a\u011f\u0131rlama kapasitesi, bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc dayatma ya da uygulanmas\u0131n\u0131 garanti etme kapasitesine sahip oldu\u011fu anlam\u0131na gelmek zorunda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ran&#8217;\u0131n \u00c7in&#8217;in rol\u00fcnden yararlanma ihtimali, Pekin&#8217;in hesaplar\u0131n\u0131n Tahran ile ili\u015fkisinden daha geni\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. B\u00f6ylece Ahmedi&#8217;nin yakla\u015f\u0131m\u0131, sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesine ili\u015fkin de\u011ferlendirmesinde birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 iki hatt\u0131 bir araya getirmektedir: <strong>Birinci hat i\u00e7eridedir ve mevcut zararlar ku\u015faklar boyu s\u00fcren bir krize d\u00f6n\u00fc\u015fmeden \u00f6nce ekonomiye bir f\u0131rsat verilmesi ve onun d\u00fczeltilmesi gere\u011fiyle ilgilidir; ikinci hat ise d\u0131\u015far\u0131dad\u0131r ve iki \u00fclkeyi i\u015fgal devletine ba\u011flayan ili\u015fkiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0130ran&#8217;\u0131n sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda Rusya ve \u00c7in&#8217;den elde edebileceklerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131yla ilgilidir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi bu iki hatt\u0131 <strong>birbirinden ayr\u0131 iki mesele<\/strong> olarak sunmamaktad\u0131r; zira onun yakla\u015f\u0131m\u0131nda d\u0131\u015f deste\u011fin boyutuna y\u00f6nelik ku\u015fku, <strong>\u0130ran ekonomisi \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n hafifletilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla<\/strong> e\u015f zamanl\u0131 olarak yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-6\">\u0130ran&#8217;\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve m\u00fczakere \u00f6ncelikleri<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tart\u0131\u015fma, \u0130ran&#8217;\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k sisteminin kendisinin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesine de uzanm\u0131\u015ft\u0131r. Ahmedi, Tahran&#8217;\u0131n \u00f6nceki y\u0131llarda dayand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgesel n\u00fcfuz, n\u00fckleer program, f\u00fczeler ve insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 gibi cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ara\u00e7lar\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nlemedi\u011fine, bunun da bu ara\u00e7lar\u0131n sava\u015f \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yaln\u0131zca kar\u015f\u0131l\u0131k vermekle kalmay\u0131p sava\u015f\u0131 \u00f6nleme kapasitesinin yeniden de\u011ferlendirilmesini gerektirdi\u011fine i\u015faret etmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130ran&#8217;\u0131n co\u011frafyas\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fi ve K\u00f6rfez ile H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 \u00fczerindeki konumu ona g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131 kazand\u0131rmakta, ancak ABD ile asker\u00ee bir denge olu\u015fturmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi, \u0130ran&#8217;\u0131n yaln\u0131zca y\u0131pratma yoluyla Washington ile asker\u00ee denkli\u011fe ula\u015fabilece\u011fi varsay\u0131m\u0131n\u0131 reddetmi\u015f; ekonomik ve asker\u00ee a\u00e7\u0131\u011f\u0131n de\u011ferlendirilmesinde ger\u00e7ek\u00e7ilik ve sava\u015f\u0131n tekrarlanma ihtimalini s\u0131n\u0131rlayacak siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re kal\u0131c\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yaln\u0131zca f\u00fczeler ya da co\u011frafi konum \u00fczerine in\u015fa edilemez; hava ve deniz kuvvetlerini finanse edebilecek ve savunma kapasitelerini geli\u015ftirebilecek ekonomik bir tabana ve neyin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fini, neyin mevcut imk\u00e2nlar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen bir diplomasiye ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6te yandan Saidi, <\/strong>\u0130ran rejiminin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 <strong>\u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yaln\u0131zca ekonomik ve ge\u00e7imle ilgili maliyetine dayan\u0131larak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, daha geni\u015f m\u00fccadelenin ve bunun dayatt\u0131\u011f\u0131 siyasi ve stratejik hesaplar\u0131n ba\u011flam\u0131na yerle\u015ftirilmesi gerekti\u011fi<\/strong> anlay\u0131\u015f\u0131ndan hareketle savunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ahmedi, mevcut durumun s\u00fcrmesinin para birimi, fiyatlar ve ge\u00e7im \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ve \u00fclkenin altyap\u0131y\u0131 onarmak ve asker\u00ee ve siyasi kurumlar\u0131n\u0131n kapasitelerini yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in zamana ihtiya\u00e7 duydu\u011funa i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu a\u00e7\u0131dan sorunun yaln\u0131zca ABD&#8217;nin daha \u00f6nce taahh\u00fctlerini ihlal edip etmedi\u011fi de\u011fil, ihlale verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n mevcut ko\u015fullarda \u0130ran&#8217;\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na hizmet edip etmedi\u011fi ya da toplumun maliyetine katlanamayaca\u011f\u0131 bir durumu uzat\u0131p uzatmad\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazarada, ABD&#8217;nin \u00f6nceki mutabakatlar\u0131 ihlal etmesinin m\u00fczakere yolunu reddetmek ya da H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 \u00fczerinden bask\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in yeterli bir neden say\u0131l\u0131p say\u0131lmayaca\u011f\u0131 konusunda bir anla\u015fmazl\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Daha kat\u0131 tutumlu olan Saidi <strong>g\u00fcvenceye ba\u011flanm\u0131\u015f bir kar\u015f\u0131l\u0131k elde etmeden stratejik bir kozdan vazge\u00e7ilmesine<\/strong> kar\u015f\u0131 uyar\u0131da bulunurken, Ahmedi \u0130ran&#8217;\u0131n <strong>y\u0131pranman\u0131n s\u00fcrmesine katlanma l\u00fcks\u00fcne sahip olmad\u0131\u011f\u0131 <\/strong>ve yeniden imara imk\u00e2n tan\u0131yacak ve halk\u0131n \u00fczerindeki y\u00fckleri hafifletecek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131na girmesi gerekti\u011fi \u00fczerinde durmu\u015ftur. Bu tutum, ABD&#8217;nin vaatlerini ihlal etme ge\u00e7mi\u015finin ink\u00e2r\u0131 de\u011fil, her durumun zamanlamas\u0131na, maliyetine ve \u00fclkenin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazara, <strong>ekonomik performans\u0131n de\u011ferlendirilmesinin \u00f6tesine ge\u00e7erek sava\u015f zaman\u0131nda \u00f6nceliklerin s\u0131ralanmas\u0131na ili\u015fkin bir anla\u015fmazl\u0131\u011fa uzanan <\/strong>bir \u0130ran tart\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bir yandan Ahmedi, ge\u00e7im bask\u0131lar\u0131n\u0131, g\u0131da t\u00fcketimindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve \u00e7ocuklar ile ergenler \u00fczerindeki olas\u0131 etkileri arg\u00fcman\u0131n\u0131n merkezine koymakta ve sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesinin do\u011frudan ekonomik kay\u0131plar\u0131 a\u015fan toplumsal y\u00fckler b\u0131rakabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r. \u00d6te yandan Saidi&#8217;nin kat\u0131l\u0131m\u0131, meseleye muhafazak\u00e2r yakla\u015f\u0131m\u0131n izlenmesine imk\u00e2n tan\u0131maktad\u0131r; ayr\u0131ca m\u00fcnazaran\u0131n \u0131l\u0131ml\u0131 ak\u0131ma yak\u0131n g\u00f6r\u00fclen \u00abEntekhab\u00bb gazetesinde yay\u0131mlanmas\u0131, tart\u0131\u015fmaya <strong>mevcut y\u00f6nelimlere y\u00f6nelik ekonomik ve toplumsal ele\u015ftirilerin <\/strong>sunulabilece\u011fi bir alan a\u00e7maktad\u0131r. Metnin temel anlam\u0131, <strong>sava\u015f\u0131n maliyetinin ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n gerekleri ile \u00fclkenin ekonomik ve toplumsal kapasitesi aras\u0131ndaki ili\u015fkinin \u0130ran i\u00e7inde a\u00e7\u0131k bir tart\u0131\u015fma konusu h\u00e2line geldi\u011fini g\u00f6stermesidir.<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u00f6yle\u015finin sonunda<\/strong> tart\u0131\u015fma, \u0130ran rejiminin kimli\u011fi ile devletin \u00e7\u0131karlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiye do\u011fru geni\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD ve \u0130srail d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi zor, siyasi kimli\u011fin sabit bir par\u00e7as\u0131 m\u0131 oldu\u011fu, <strong>yoksa ilkesel tutumlar ile <\/strong>\u00e7at\u0131\u015fman\u0131n taktik d\u00fczeyde y\u00f6netilmesi aras\u0131nda ayr\u0131m yapman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu g\u00fcndeme getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n ve halk\u0131n ge\u00e7iminin kararda daha fazla yer bulan bir \u00f6l\u00e7\u00fct h\u00e2line getirilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f; bununla birlikte bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn kimlikten vazge\u00e7mek ya da \u0130srail ile normalle\u015fmeyi kabul etmek anlam\u0131na gelmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 da kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-vivid-red-color has-text-color has-link-color wp-elements-7\">Ruya Merkezi&#8217;nin De\u011ferlendirmesi<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazara, asker\u00ee kapasitenin sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye yetip yetmedi\u011finin de\u011ferlendirilmesinin \u00f6tesine ge\u00e7erek <strong>\u0130ran stratejisinin yarar\u0131<\/strong>, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n topluma maliyeti, m\u00fcttefiklere g\u00fcvenmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve ABD ile bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fma imk\u00e2nlar\u0131 hakk\u0131nda daha derin sorular ortaya atan bir \u0130ran tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Panelin niteli\u011fi de <strong>sava\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n sunulmas\u0131na alan a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n k\u0131smen i\u00e7 bask\u0131lar\u0131 so\u011furmay\u0131 ve kamusal tart\u0131\u015fma i\u00e7inde halk\u0131n ekonomik ve toplumsal kayg\u0131lar\u0131n\u0131 dile getiren birilerinin bulundu\u011funu g\u00f6stermeyi ama\u00e7lay\u0131p ama\u00e7lamad\u0131\u011f\u0131<\/strong> sorusunu g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak m\u00fcnazara tek ba\u015f\u0131na bunun propaganda amac\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlamaya yetmez; zira daha olas\u0131 olan, bunun sava\u015f\u0131n maliyeti ve getirisi konusundaki ger\u00e7ek bir anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ifadesi ya da \u0130ran kamuoyunun kabul edebileceklerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 yoklama giri\u015fimi olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ba\u011flamda Kuru\u015f Ahmedi&#8217;nin ekonomik ve toplumsal ko\u015fullar\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesine ve bunun \u0130ranl\u0131lar\u0131n ya\u015fam d\u00fczeyine ve gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na yans\u0131mas\u0131na ili\u015fkin yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne var ki uyar\u0131lar\u0131, sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesinin i\u00e7 maliyetini ortaya koymadaki \u00f6nemine ra\u011fmen, tek ba\u015f\u0131na <strong>sava\u015f\u0131 sona erdirmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir mekanizma sunma<\/strong> d\u00fczeyine ula\u015fmamaktad\u0131r. Bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu aramak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc gerek\u00e7eler ortaya koymakta, ancak <strong>\u00e7at\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l durdurulaca\u011f\u0131n\u0131, anla\u015fman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 ve gerekli g\u00fcvenceleri<\/strong> ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 ihtimaliyle nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir <strong>uygulama yolu<\/strong> belirlememektedir. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcdahalesinin de\u011feri, sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in pratik bir plan sunmaktan \u00e7ok, esas olarak \u00e7\u0131kmaz\u0131n ve maliyetin te\u015fhisinde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ayr\u0131ca sava\u015f\u0131 sona erdirme karar\u0131 yaln\u0131zca Tahran&#8217;\u0131n elinde de\u011fildir<\/strong>. \u0130ran m\u00fczakereye haz\u0131r oldu\u011funu ilan edebilir ya da asker\u00ee ve siyasi hesaplar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir<strong>, ancak ABD ve i\u015fgal devleti kendi hedefleri ve hesaplar\u0131yla uyumlu bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc kabul etmedik\u00e7e sava\u015f\u0131n durmas\u0131n\u0131 garanti edemez<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazara ayr\u0131ca <strong>Rusya ve \u00c7in&#8217;e bel ba\u011flaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r. Bu \u00fclkelerle ili\u015fkiler \u0130ran&#8217;a siyasi, ekonomik ve diplomatik i\u015fbirli\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 sunmakta ve baz\u0131 dosyalarda arabuluculuk ya da destek sa\u011flayabilmekte, ancak \u0130ran sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda onu korumak i\u00e7in m\u00fcdahaleyi garanti eden ba\u011flay\u0131c\u0131 bir savunma ittifak\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmek zorunda de\u011fildir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6yle\u015fide dile getirilen ele\u015ftiriler, \u0130ran&#8217;\u0131 desteklemek onlar\u0131n daha geni\u015f \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011finde, Tahran&#8217;\u0131n ortaklar\u0131ndan bekleyebilecekleri ile onlar\u0131n fiilen sunmaya haz\u0131r olduklar\u0131 aras\u0131nda bir a\u00e7\u0131k bulundu\u011funa i\u015faret etmektedir. Bu \u00fclkelerle siyasi yak\u0131nla\u015fma, bunun do\u011frudan asker\u00ee korumaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini garanti etmeye yetmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcnazarada ifade edildi\u011fi \u00fczere \u0130ran&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki zorluk bu ortakl\u0131klar\u0131 sona erdirmek de\u011fil, bunlar\u0131n ger\u00e7ek\u00e7i s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek ve g\u00fcvenlik stratejisini a\u00e7\u0131k taahh\u00fctlerle desteklenmeyen varsay\u0131mlar \u00fczerine kurmamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnazaran\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi konulardan biri de <strong>\u0130ran rejiminin stratejik hedefleri ile toplumun bunlar\u0131n y\u00fcklerine katlanabilecek ekonomik ve toplumsal kapasitesi aras\u0131ndaki orant\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fcze ve n\u00fckleer kapasitelere sahip olmak, b\u00f6lgesel bir ili\u015fkiler a\u011f\u0131 kurmak ve bask\u0131 uygulamak i\u00e7in co\u011frafi konumu kullanmak <strong>\u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nlememi\u015ftir; cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ara\u00e7lar\u0131na sahip olmak da otomatik olarak g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ya da m\u00fczakere \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelmez. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n s\u00fcrmesi <strong>kaynaklar\u0131 t\u00fcketmekte ve ya\u015fam d\u00fczeyi \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r<\/strong>; bu durum yeni ku\u015faklar\u0131n beslenmesine, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ve \u00f6nlerindeki f\u0131rsatlara da yans\u0131yabilir. Burada temel soru ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: \u0130ran, maliyetlerine katlanma kapasitesi daha y\u00fcksek bir ekonomik ve toplumsal taban olmadan d\u0131\u015f hedeflerini s\u00fcrd\u00fcrebilir mi? <strong>M\u00fcnazara kesin bir cevap vermemekte, ancak stratejinin gerekleri ile dayand\u0131\u011f\u0131 fiil\u00ee kaynaklar aras\u0131nda bir a\u00e7\u0131k bulundu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tart\u0131\u015fmada ortaya \u00e7\u0131kan m\u00fczakere se\u00e7eneklerine gelince, bunlar diplomatik yola geri d\u00f6nmek, anla\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in elde edilen asker\u00ee performanstan ve bask\u0131 kozlar\u0131ndan yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin arabuluculu\u011fundan faydalanmaktan olu\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7 kamuoyuna kazan\u0131mlar sa\u011flayan ya da daha b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar\u0131 \u00f6nleyen bir sonu\u00e7 olarak sunmaya dayanan bir e\u011filim de dile getirilmi\u015ftir; bu da kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z geri ad\u0131m atan taraf g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vermeden m\u00fczakereye ge\u00e7i\u015fe imk\u00e2n tan\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7at\u0131\u015fman\u0131n yeniden ba\u015flama ihtimalini azaltacak b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik d\u00fczenlemelerinin in\u015fas\u0131na ili\u015fkin daha geni\u015f bir tasavvur da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu se\u00e7enekler <strong>b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir m\u00fczakere plan\u0131 olarak de\u011fil, genel e\u011filimler bi\u00e7iminde dile getirilmi\u015ftir; zira m\u00fcnazara \u00f6nceliklerin s\u0131ralamas\u0131n\u0131, olas\u0131 tavizleri, do\u011frulanabilir g\u00fcvenceleri ya da herhangi bir taraf\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ihlal etmesiyle ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmalar\u0131n\u0131<\/strong> ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayr\u0131ca mutabakat muht\u0131ras\u0131ndaki <strong>hukuki g\u00fcvencelerin ve uygulama mekanizmalar\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin do\u011frulanmas\u0131na ve ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n belirlenmesine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k tedbirlere ba\u011flanmad\u0131k\u00e7a s\u00fck\u00fbnetin ge\u00e7ici olabilece\u011fi <strong>kayg\u0131lar\u0131n\u0131 do\u011furmaktad\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle mesele bask\u0131 kozlar\u0131n\u0131 mutlak bi\u00e7imde elde tutmak ya da onlardan vazge\u00e7mek de\u011fil, belirli bir kar\u015f\u0131l\u0131k olarak neyin kopar\u0131labilece\u011fini ve bu kozlar\u0131n ek y\u0131pranma kaynaklar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin nas\u0131l \u00f6nlenebilece\u011fini bilmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>De\u011ferlendirmenin \u00f6zeti <\/strong>\u015fudur: <strong>M\u00fcnazara, sava\u015f\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u0130ran&#8217;\u0131n g\u00fc\u00e7 ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irildi\u011fini yans\u0131tmakta ve m\u00fczakere kozlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in bask\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme \u00f6nceli\u011fi ile topluma y\u00fcklenen maliyeti hafifletme ve diplomatik bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu arama \u00f6nceli\u011fi aras\u0131ndaki bir anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ortaya koymaktad\u0131r<\/strong>; <strong>ancak tek ba\u015f\u0131na rejimin stratejik bir de\u011fi\u015fime y\u00f6neldi\u011fini kan\u0131tlamamakta ve sava\u015f\u0131 sona erdirmek i\u00e7in garantili bir mekanizma sunmamaktad\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buradan hareketle Arap d\u00fcnyas\u0131ndan beklenen, ister asker\u00ee kazan\u0131mlar ister siyasi geri \u00e7ekilme olsun, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na duygusal tepki vermenin \u00f6tesine ge\u00e7erek bunun halklara maliyetini ve \u00e7at\u0131\u015fan taraflar\u0131n ger\u00e7ek hedefleri ve \u00e7\u0131karlar\u0131yla ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu anlamak; b\u00f6ylece ABD sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddeden, ancak zarar veren \u0130ran politikalar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmayan ya da Tahran&#8217;\u0131n b\u00f6lgesel hedeflerini \u00fcmmetin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line getirmeyen bir bilinci g\u00fc\u00e7lendirmektir.<\/p>\n\n\n<ol class=\"wp-block-footnotes\"><li id=\"9e9879f1-93ce-4227-8a5c-560d7cb876a2\"><a href=\"https:\/\/www.entekhab.ir\/fa\/news\/942596\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.entekhab.ir\/fa\/news\/942596<\/a> <a href=\"#9e9879f1-93ce-4227-8a5c-560d7cb876a2-link\" aria-label=\"Dipnot ba\u015fvurusuna atla 1\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><\/ol><div class=\"gsp_post_data\" \r\n\t            data-post_type=\"post\" \r\n\t            data-cat=\"iran-iceriden\" \r\n\t            data-modified=\"120\"\r\n\t            data-created=\"1793638910\"\r\n\t            data-title=\"\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma\" \r\n\t            data-home=\"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuru\u015f Ahmedi ile Ruhulemin Saidi aras\u0131ndaki m\u00fcnazara \u00fczerinden \u0130ran&#8217;da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti, ABD ile mutabakat muht\u0131ras\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya ile \u00c7in&#8217;in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fman\u0131n incelenmesi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3116,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pmpro_default_level":"","footnotes":"[{\"id\": \"9e9879f1-93ce-4227-8a5c-560d7cb876a2\", \"content\": \"<a href=\\\"https:\/\/www.entekhab.ir\/fa\/news\/942596\\\" target=\\\"_blank\\\" rel=\\\"noreferrer noopener\\\">https:\/\/www.entekhab.ir\/fa\/news\/942596<\/a>\"}]"},"categories":[346],"tags":[],"class_list":["post-3852","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran-iceriden","pmpro-has-access"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.5.1 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran&#039;da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"\u062f.\u0639\u0644\u0627\u0621 \u0623\u0628\u0648\u0628\u0643\u0631\"\/>\n\t<meta name=\"google-site-verification\" content=\"FAcJs2MrQ52cUzc3Afngt1vLkq7U_96UywhXIC2gfk0\" \/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852\" \/>\n\t\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.5.1\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u0631\u0624\u064a\u0627 \u0644\u0644\u0628\u062d\u0648\u062b \u0648\u0627\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a - \u0645\u0631\u0643\u0632 \u0641\u0643\u0631\u0649 \u064a\u0642\u062f\u0645 \u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u062a\u0642\u062f\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0648\u0642\u0641 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0623\u062d\u062f\u0627\u062b \u0627\u0644\u062c\u0627\u0631\u064a\u0629 \u0623\u0648 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0631\u0626\u0629\u060c \u0648\u0633\u064a\u0646\u0627\u0631\u064a\u0648\u0647\u0627\u062a\u0647\u0627 \u0627\u0644\u0645\u062a\u0648\u0642\u0639\u0629\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130ran&#039;da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran&#039;da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"893\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-02T15:01:50+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-13T14:54:03+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ruyaacc\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@ruyaacc\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"\u0130ran&#039;da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran&#039;da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@ruyaacc\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#blogposting\",\"name\":\"\\u0130ran'da sava\\u015f\\u0131n ekonomik maliyeti \\u00fczerine i\\u00e7 tart\\u0131\\u015fma - Ruya Ara\\u015ft\\u0131rma ve \\u00c7al\\u0131\\u015fmalar Merkezi\",\"headline\":\"\\u0130ran ve ekonomik bask\\u0131lar: Sava\\u015f\\u0131 s\\u00fcrd\\u00fcrmenin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 \\u00fczerine bir i\\u00e7 tart\\u0131\\u015fma\",\"description\":\"Sava\\u015f\\u0131n ekonomik maliyeti \\u0130ran'da tart\\u0131\\u015f\\u0131l\\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\\u00fcnazaras\\u0131, ABD mutabakat\\u0131, H\\u00fcrm\\u00fcz Bo\\u011faz\\u0131 ve Rusya-\\u00c7in deste\\u011finin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 ele al\\u0131n\\u0131yor.\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr#organization\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/iran-war-cost-economy.jpg\",\"width\":1600,\"height\":893,\"caption\":\"\\u0645\\u064a\\u0632\\u0627\\u0646 \\u0646\\u062d\\u0627\\u0633\\u064a \\u064a\\u0631\\u062c\\u062d \\u0641\\u064a\\u0647 \\u0631\\u0632\\u0645\\u0629 \\u0645\\u0646 \\u0627\\u0644\\u0631\\u064a\\u0627\\u0644\\u0627\\u062a \\u0627\\u0644\\u0625\\u064a\\u0631\\u0627\\u0646\\u064a\\u0629 \\u0639\\u0644\\u0649 \\u0645\\u062c\\u0633\\u0645 \\u0635\\u0627\\u0631\\u0648\\u062e\\u060c \\u0648\\u062e\\u0644\\u0641\\u0647 \\u0623\\u0641\\u0642 \\u0637\\u0647\\u0631\\u0627\\u0646 \\u0648\\u0628\\u0631\\u062c \\u0645\\u064a\\u0644\\u0627\\u062f\"},\"datePublished\":\"2026-11-02T17:01:50+02:00\",\"dateModified\":\"2026-11-13T16:54:03+02:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#webpage\"},\"articleSection\":\"\\u0130ran \\u0130\\u00e7eriden\",\"abstract\":\"Eski \\u0130ranl\\u0131 diplomat Kuru\\u015f Ahmedi ile \\u0130mam Sad\\u0131k \\u00dcniversitesi \\u00f6\\u011fretim \\u00fcyesi Ruhulemin Saidi aras\\u0131ndaki m\\u00fcnazara, \\u0130ran'\\u0131n sava\\u015f\\u0131n ekonomiye maliyeti, ABD ile imzalanan mutabakat muht\\u0131ras\\u0131, m\\u00fczakerelerin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131, cayd\\u0131r\\u0131c\\u0131l\\u0131k ara\\u00e7lar\\u0131 ve Washington ile ili\\u015fkilerin gelece\\u011fi \\u00fczerine derin bir i\\u00e7 tart\\u0131\\u015fmay\\u0131 g\\u00f6zler \\u00f6n\\u00fcne sermektedir. Ahmedi, ekonominin toparlanmas\\u0131 ve gelecek nesillerin y\\u0131pranmadan korunmas\\u0131 gerekti\\u011fini savunurken, Saidi stratejik \\u00e7at\\u0131\\u015fma hesaplar\\u0131ndan ve H\\u00fcrm\\u00fcz Bo\\u011faz\\u0131 gibi bask\\u0131 kozlar\\u0131ndan vazge\\u00e7ilmemesi gerekti\\u011fini vurgulamaktad\\u0131r. Tart\\u0131\\u015fma, mutabakat muht\\u0131ras\\u0131n\\u0131n hukuki ele\\u015ftirilerini, g\\u00fcvencelerin ve uygulama mekanizmalar\\u0131n\\u0131n yetersizli\\u011fine dair \\u015f\\u00fcpheleri ve sava\\u015f\\u0131n siyasi sonu\\u00e7lar\\u0131na ili\\u015fkin endi\\u015feleri bir araya getirmektedir. Ayr\\u0131ca, asker\\u00ee g\\u00fcc\\u00fcn tek ba\\u015f\\u0131na, onu destekleyecek bir ekonomi olmadan kal\\u0131c\\u0131 g\\u00fcvenli\\u011fi garanti etmedi\\u011fi ve \\u0130ran'\\u0131n \\u00e7\\u0131karlar\\u0131n\\u0131n Rusya ve \\u00c7in'in hesaplar\\u0131yla her zaman \\u00f6rt\\u00fc\\u015fmedi\\u011fi fark\\u0131ndal\\u0131\\u011f\\u0131n\\u0131 da ortaya koymaktad\\u0131r. Ahmedi, sava\\u015f\\u0131n s\\u00fcrmesinin \\u0130ran ekonomisi ve toplumunun gelece\\u011fi \\u00fczerindeki olumsuz etkilerine dikkat \\u00e7ekerek, \\u00fclkenin ekonomik sistemine toparlanma f\\u0131rsat\\u0131 tan\\u0131nmazsa krizin sonraki nesillere uzayabilece\\u011fi uyar\\u0131s\\u0131nda bulunmaktad\\u0131r. Mutabakat muht\\u0131ras\\u0131n\\u0131n hukuki ba\\u011flay\\u0131c\\u0131l\\u0131\\u011f\\u0131 ve uygulama mekanizmalar\\u0131n\\u0131n eksikli\\u011fi, Ahmedi'nin ele\\u015ftirilerinin temelini olu\\u015ftururken, Trump'\\u0131n anla\\u015fmay\\u0131 kabul etmesinin nedenleri ve ABD ile \\u0130srail hedeflerinin farkl\\u0131l\\u0131\\u011f\\u0131 da tart\\u0131\\u015fman\\u0131n \\u00f6nemli bir boyutunu olu\\u015fturmaktad\\u0131r.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/category\\\/iran-iceriden#listItem\",\"name\":\"\\u0130ran \\u0130\\u00e7eriden\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/category\\\/iran-iceriden#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"\\u0130ran \\u0130\\u00e7eriden\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/category\\\/iran-iceriden\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#listItem\",\"name\":\"\\u0130ran ve ekonomik bask\\u0131lar: Sava\\u015f\\u0131 s\\u00fcrd\\u00fcrmenin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 \\u00fczerine bir i\\u00e7 tart\\u0131\\u015fma\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"\\u0130ran ve ekonomik bask\\u0131lar: Sava\\u015f\\u0131 s\\u00fcrd\\u00fcrmenin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 \\u00fczerine bir i\\u00e7 tart\\u0131\\u015fma\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/category\\\/iran-iceriden#listItem\",\"name\":\"\\u0130ran \\u0130\\u00e7eriden\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#organization\",\"name\":\"\\u0631\\u0624\\u064a\\u0627 \\u0644\\u0644\\u0628\\u062d\\u0648\\u062b \\u0648\\u0627\\u0644\\u062f\\u0631\\u0627\\u0633\\u0627\\u062a\",\"description\":\"\\u0645\\u0631\\u0643\\u0632 \\u0641\\u0643\\u0631\\u0649 \\u064a\\u0642\\u062f\\u0645 \\u062f\\u0631\\u0627\\u0633\\u0627\\u062a \\u062a\\u0642\\u062f\\u064a\\u0631 \\u0627\\u0644\\u0645\\u0648\\u0642\\u0641 \\u0641\\u064a \\u0627\\u0644\\u0623\\u062d\\u062f\\u0627\\u062b \\u0627\\u0644\\u062c\\u0627\\u0631\\u064a\\u0629 \\u0623\\u0648 \\u0627\\u0644\\u0637\\u0627\\u0631\\u0626\\u0629\\u060c \\u0648\\u0633\\u064a\\u0646\\u0627\\u0631\\u064a\\u0648\\u0647\\u0627\\u062a\\u0647\\u0627 \\u0627\\u0644\\u0645\\u062a\\u0648\\u0642\\u0639\\u0629 \\u0645\\u0631\\u0643\\u0632 \\u0628\\u062d\\u062b\\u064a \\u064a\\u0633\\u0639\\u0649 \\u0625\\u0644\\u0649 \\u062a\\u0642\\u062f\\u064a\\u0645 \\u0646\\u0638\\u0627\\u0645 \\u0633\\u064a\\u0627\\u0633\\u064a \\u0644\\u0644\\u062d\\u0643\\u0645 \\u0627\\u0644\\u0631\\u0627\\u0634\\u062f\\u060c \\u0648\\u0630\\u0644\\u0643 \\u0628\\u0625\\u0646\\u062a\\u0627\\u062c \\u0628\\u062d\\u0648\\u062b \\u0648\\u062f\\u0631\\u0627\\u0633\\u0627\\u062a \\u0645\\u062a\\u0645\\u064a\\u0632\\u0629\\u060c \\u0648\\u062e\\u062f\\u0645\\u0627\\u062a \\u0627\\u0644\\u062a\\u0639\\u0644\\u064a\\u0645 \\u0648\\u0627\\u0644\\u062a\\u062f\\u0631\\u064a\\u0628\\u060c \\u062a\\u0633\\u062f\\u064a\\u062f\\u064b\\u0627 \\u0644\\u0635\\u0646\\u0627\\u0639 \\u0627\\u0644\\u0642\\u0631\\u0627\\u0631 \\u0648\\u062a\\u0648\\u0639\\u064a\\u0629 \\u0644\\u0644\\u062c\\u0645\\u0627\\u0647\\u064a\\u0631\\u060c \\u0648\\u062f\\u0639\\u0645\\u064b\\u0627 \\u0644\\u0644\\u0639\\u0627\\u0645\\u0644\\u064a\\u0646 \\u0648\\u0627\\u0644\\u0628\\u0627\\u062d\\u062b\\u064a\\u0646 \\u0641\\u064a \\u0627\\u0644\\u0645\\u062c\\u0627\\u0644 \\u0627\\u0644\\u0633\\u064a\\u0627\\u0633\\u064a.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/logo-F-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852\\\/#organizationLogo\",\"width\":350,\"height\":121},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852\\\/#organizationLogo\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/ruyaacc\",\"https:\\\/\\\/twitter.com\\\/ruyaacc\",\"https:\\\/\\\/instagram.com\\\/ruyaacc\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCxBW8dif5lTtdp_GNGY2axA\"]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852\",\"name\":\"\\u0130ran'da sava\\u015f\\u0131n ekonomik maliyeti \\u00fczerine i\\u00e7 tart\\u0131\\u015fma - Ruya Ara\\u015ft\\u0131rma ve \\u00c7al\\u0131\\u015fmalar Merkezi\",\"description\":\"Sava\\u015f\\u0131n ekonomik maliyeti \\u0130ran'da tart\\u0131\\u015f\\u0131l\\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\\u00fcnazaras\\u0131, ABD mutabakat\\u0131, H\\u00fcrm\\u00fcz Bo\\u011faz\\u0131 ve Rusya-\\u00c7in deste\\u011finin s\\u0131n\\u0131rlar\\u0131 ele al\\u0131n\\u0131yor.\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/author\\\/alaa-edit#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/author\\\/alaa-edit#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/iran-war-cost-economy.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852\\\/#mainImage\",\"width\":1600,\"height\":893,\"caption\":\"\\u0645\\u064a\\u0632\\u0627\\u0646 \\u0646\\u062d\\u0627\\u0633\\u064a \\u064a\\u0631\\u062c\\u062d \\u0641\\u064a\\u0647 \\u0631\\u0632\\u0645\\u0629 \\u0645\\u0646 \\u0627\\u0644\\u0631\\u064a\\u0627\\u0644\\u0627\\u062a \\u0627\\u0644\\u0625\\u064a\\u0631\\u0627\\u0646\\u064a\\u0629 \\u0639\\u0644\\u0649 \\u0645\\u062c\\u0633\\u0645 \\u0635\\u0627\\u0631\\u0648\\u062e\\u060c \\u0648\\u062e\\u0644\\u0641\\u0647 \\u0623\\u0641\\u0642 \\u0637\\u0647\\u0631\\u0627\\u0646 \\u0648\\u0628\\u0631\\u062c \\u0645\\u064a\\u0644\\u0627\\u062f\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/Page\\\/3852#mainImage\"},\"datePublished\":\"2026-11-02T17:01:50+02:00\",\"dateModified\":\"2026-11-13T16:54:03+02:00\",\"speakable\":{\"@type\":\"SpeakableSpecification\",\"cssSelector\":[\"h1.post-title\",\"#ai-summary-text\"]}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/\",\"name\":\"\\u0631\\u0624\\u064a\\u0627 \\u0644\\u0644\\u0628\\u062d\\u0648\\u062b \\u0648\\u0627\\u0644\\u062f\\u0631\\u0627\\u0633\\u0627\\u062a\",\"description\":\"\\u0645\\u0631\\u0643\\u0632 \\u0641\\u0643\\u0631\\u0649 \\u064a\\u0642\\u062f\\u0645 \\u062f\\u0631\\u0627\\u0633\\u0627\\u062a \\u062a\\u0642\\u062f\\u064a\\u0631 \\u0627\\u0644\\u0645\\u0648\\u0642\\u0641 \\u0641\\u064a \\u0627\\u0644\\u0623\\u062d\\u062f\\u0627\\u062b \\u0627\\u0644\\u062c\\u0627\\u0631\\u064a\\u0629 \\u0623\\u0648 \\u0627\\u0644\\u0637\\u0627\\u0631\\u0626\\u0629\\u060c \\u0648\\u0633\\u064a\\u0646\\u0627\\u0631\\u064a\\u0648\\u0647\\u0627\\u062a\\u0647\\u0627 \\u0627\\u0644\\u0645\\u062a\\u0648\\u0642\\u0639\\u0629\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ruyaa.cc\\\/tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma - Ruya Ara\u015ft\u0131rma ve \u00c7al\u0131\u015fmalar Merkezi","description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","canonical_url":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"google-site-verification":"FAcJs2MrQ52cUzc3Afngt1vLkq7U_96UywhXIC2gfk0","miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#blogposting","name":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma - Ruya Ara\u015ft\u0131rma ve \u00c7al\u0131\u015fmalar Merkezi","headline":"\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma","description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","author":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr#organization\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg","width":1600,"height":893,"caption":"\u0645\u064a\u0632\u0627\u0646 \u0646\u062d\u0627\u0633\u064a \u064a\u0631\u062c\u062d \u0641\u064a\u0647 \u0631\u0632\u0645\u0629 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0631\u064a\u0627\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u064a\u0631\u0627\u0646\u064a\u0629 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u062c\u0633\u0645 \u0635\u0627\u0631\u0648\u062e\u060c \u0648\u062e\u0644\u0641\u0647 \u0623\u0641\u0642 \u0637\u0647\u0631\u0627\u0646 \u0648\u0628\u0631\u062c \u0645\u064a\u0644\u0627\u062f"},"datePublished":"2026-11-02T17:01:50+02:00","dateModified":"2026-11-13T16:54:03+02:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#webpage"},"articleSection":"\u0130ran \u0130\u00e7eriden","abstract":"Eski \u0130ranl\u0131 diplomat Kuru\u015f Ahmedi ile \u0130mam Sad\u0131k \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Ruhulemin Saidi aras\u0131ndaki m\u00fcnazara, \u0130ran'\u0131n sava\u015f\u0131n ekonomiye maliyeti, ABD ile imzalanan mutabakat muht\u0131ras\u0131, m\u00fczakerelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131, cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ara\u00e7lar\u0131 ve Washington ile ili\u015fkilerin gelece\u011fi \u00fczerine derin bir i\u00e7 tart\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Ahmedi, ekonominin toparlanmas\u0131 ve gelecek nesillerin y\u0131pranmadan korunmas\u0131 gerekti\u011fini savunurken, Saidi stratejik \u00e7at\u0131\u015fma hesaplar\u0131ndan ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 gibi bask\u0131 kozlar\u0131ndan vazge\u00e7ilmemesi gerekti\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Tart\u0131\u015fma, mutabakat muht\u0131ras\u0131n\u0131n hukuki ele\u015ftirilerini, g\u00fcvencelerin ve uygulama mekanizmalar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fine dair \u015f\u00fcpheleri ve sava\u015f\u0131n siyasi sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin endi\u015feleri bir araya getirmektedir. Ayr\u0131ca, asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn tek ba\u015f\u0131na, onu destekleyecek bir ekonomi olmadan kal\u0131c\u0131 g\u00fcvenli\u011fi garanti etmedi\u011fi ve \u0130ran'\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n Rusya ve \u00c7in'in hesaplar\u0131yla her zaman \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r. Ahmedi, sava\u015f\u0131n s\u00fcrmesinin \u0130ran ekonomisi ve toplumunun gelece\u011fi \u00fczerindeki olumsuz etkilerine dikkat \u00e7ekerek, \u00fclkenin ekonomik sistemine toparlanma f\u0131rsat\u0131 tan\u0131nmazsa krizin sonraki nesillere uzayabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Mutabakat muht\u0131ras\u0131n\u0131n hukuki ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve uygulama mekanizmalar\u0131n\u0131n eksikli\u011fi, Ahmedi'nin ele\u015ftirilerinin temelini olu\u015ftururken, Trump'\u0131n anla\u015fmay\u0131 kabul etmesinin nedenleri ve ABD ile \u0130srail hedeflerinin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemli bir boyutunu olu\u015fturmaktad\u0131r."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/category\/iran-iceriden#listItem","name":"\u0130ran \u0130\u00e7eriden"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/category\/iran-iceriden#listItem","position":2,"name":"\u0130ran \u0130\u00e7eriden","item":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/category\/iran-iceriden","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#listItem","name":"\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#listItem","position":3,"name":"\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/category\/iran-iceriden#listItem","name":"\u0130ran \u0130\u00e7eriden"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#organization","name":"\u0631\u0624\u064a\u0627 \u0644\u0644\u0628\u062d\u0648\u062b \u0648\u0627\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a","description":"\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0641\u0643\u0631\u0649 \u064a\u0642\u062f\u0645 \u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u062a\u0642\u062f\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0648\u0642\u0641 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0623\u062d\u062f\u0627\u062b \u0627\u0644\u062c\u0627\u0631\u064a\u0629 \u0623\u0648 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0631\u0626\u0629\u060c \u0648\u0633\u064a\u0646\u0627\u0631\u064a\u0648\u0647\u0627\u062a\u0647\u0627 \u0627\u0644\u0645\u062a\u0648\u0642\u0639\u0629 \u0645\u0631\u0643\u0632 \u0628\u062d\u062b\u064a \u064a\u0633\u0639\u0649 \u0625\u0644\u0649 \u062a\u0642\u062f\u064a\u0645 \u0646\u0638\u0627\u0645 \u0633\u064a\u0627\u0633\u064a \u0644\u0644\u062d\u0643\u0645 \u0627\u0644\u0631\u0627\u0634\u062f\u060c \u0648\u0630\u0644\u0643 \u0628\u0625\u0646\u062a\u0627\u062c \u0628\u062d\u0648\u062b \u0648\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0645\u062a\u0645\u064a\u0632\u0629\u060c \u0648\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u062a\u0639\u0644\u064a\u0645 \u0648\u0627\u0644\u062a\u062f\u0631\u064a\u0628\u060c \u062a\u0633\u062f\u064a\u062f\u064b\u0627 \u0644\u0635\u0646\u0627\u0639 \u0627\u0644\u0642\u0631\u0627\u0631 \u0648\u062a\u0648\u0639\u064a\u0629 \u0644\u0644\u062c\u0645\u0627\u0647\u064a\u0631\u060c \u0648\u062f\u0639\u0645\u064b\u0627 \u0644\u0644\u0639\u0627\u0645\u0644\u064a\u0646 \u0648\u0627\u0644\u0628\u0627\u062d\u062b\u064a\u0646 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0645\u062c\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0627\u0633\u064a.","url":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/logo-F-1.png","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852\/#organizationLogo","width":350,"height":121},"image":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852\/#organizationLogo"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ruyaacc","https:\/\/twitter.com\/ruyaacc","https:\/\/instagram.com\/ruyaacc","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCxBW8dif5lTtdp_GNGY2axA"]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#webpage","url":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852","name":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma - Ruya Ara\u015ft\u0131rma ve \u00c7al\u0131\u015fmalar Merkezi","description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/author\/alaa-edit#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/author\/alaa-edit#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852\/#mainImage","width":1600,"height":893,"caption":"\u0645\u064a\u0632\u0627\u0646 \u0646\u062d\u0627\u0633\u064a \u064a\u0631\u062c\u062d \u0641\u064a\u0647 \u0631\u0632\u0645\u0629 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0631\u064a\u0627\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u064a\u0631\u0627\u0646\u064a\u0629 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u062c\u0633\u0645 \u0635\u0627\u0631\u0648\u062e\u060c \u0648\u062e\u0644\u0641\u0647 \u0623\u0641\u0642 \u0637\u0647\u0631\u0627\u0646 \u0648\u0628\u0631\u062c \u0645\u064a\u0644\u0627\u062f"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852#mainImage"},"datePublished":"2026-11-02T17:01:50+02:00","dateModified":"2026-11-13T16:54:03+02:00","speakable":{"@type":"SpeakableSpecification","cssSelector":["h1.post-title","#ai-summary-text"]}},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#website","url":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/","name":"\u0631\u0624\u064a\u0627 \u0644\u0644\u0628\u062d\u0648\u062b \u0648\u0627\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a","description":"\u0645\u0631\u0643\u0632 \u0641\u0643\u0631\u0649 \u064a\u0642\u062f\u0645 \u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u062a\u0642\u062f\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0648\u0642\u0641 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0623\u062d\u062f\u0627\u062b \u0627\u0644\u062c\u0627\u0631\u064a\u0629 \u0623\u0648 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0631\u0626\u0629\u060c \u0648\u0633\u064a\u0646\u0627\u0631\u064a\u0648\u0647\u0627\u062a\u0647\u0627 \u0627\u0644\u0645\u062a\u0648\u0642\u0639\u0629","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"\u0631\u0624\u064a\u0627 \u0644\u0644\u0628\u062d\u0648\u062b \u0648\u0627\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a - \u0645\u0631\u0643\u0632 \u0641\u0643\u0631\u0649 \u064a\u0642\u062f\u0645 \u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u062a\u0642\u062f\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0648\u0642\u0641 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0623\u062d\u062f\u0627\u062b \u0627\u0644\u062c\u0627\u0631\u064a\u0629 \u0623\u0648 \u0627\u0644\u0637\u0627\u0631\u0626\u0629\u060c \u0648\u0633\u064a\u0646\u0627\u0631\u064a\u0648\u0647\u0627\u062a\u0647\u0627 \u0627\u0644\u0645\u062a\u0648\u0642\u0639\u0629","og:type":"article","og:title":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma","og:description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","og:url":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852","og:image":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg","og:image:width":"1600","og:image:height":"893","article:published_time":"2026-11-02T15:01:50+00:00","article:modified_time":"2026-11-13T14:54:03+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ruyaacc","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@ruyaacc","twitter:title":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma","twitter:description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","twitter:creator":"@ruyaacc","twitter:image":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"3852","title":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma - Ruya Ara\u015ft\u0131rma ve \u00c7al\u0131\u015fmalar Merkezi","description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","keywords":null,"keyphrases":{"focus":{"keyphrase":"sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti","score":0,"analysis":[]},"additional":[]},"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"\u0130ran'da sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u00fczerine i\u00e7 tart\u0131\u015fma","og_description":"Sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti \u0130ran'da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Ahmedi ile Saidi m\u00fcnazaras\u0131, ABD mutabakat\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve Rusya-\u00c7in deste\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ele al\u0131n\u0131yor.","og_object_type":"default","og_image_type":"featured","og_image_url":"https:\/\/ruyaa.cc\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/iran-war-cost-economy.jpg","og_image_width":"1600","og_image_height":"893","og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2026-11-13 14:54:04","updated":"2026-11-13 15:09:09","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":"sava\u015f\u0131n ekonomik maliyeti","additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/category\/iran-iceriden\" title=\"\u0130ran \u0130\u00e7eriden\">\u0130ran \u0130\u00e7eriden<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/"},{"label":"\u0130ran \u0130\u00e7eriden","link":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/category\/iran-iceriden"},{"label":"\u0130ran ve ekonomik bask\u0131lar: Sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerine bir i\u00e7 tart\u0131\u015fma","link":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/Page\/3852"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3853,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions\/3853"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3116"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruyaa.cc\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}