İsrail iç kamuoyu Gazze’nin işgali projesine nasıl bakıyor?

İsrail düşünce kuruluşlarının Gazze'nin işgali ve savaş sonrası döneme ilişkin analizleri, İsrail'in stratejik, siyasi, güvenlik ve diplomatik zorluklarla karşı karşıya olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmacılar, Gazze kentinin merkezine yönelik askeri harekatın ağır maliyetler taşıyacağı konusunda hemfikir olup, 2.2 milyon nüfuslu bir bölgeyi yönetmenin karmaşıklığı karşısında doğaçlamaya dayalı çözümlerin artık mümkün olmadığını belirtmektedirler. Siyasi bir vizyonun olmaması, Avrupa ülkelerinin Filistin devletini tanıma talepleri ve bazı ülkelerin İsrail'e silah ambargosu uygulaması gibi "siyasi tsunamiyi" beslemekte, iç bölünmeyi derinleştirmekte ve halk desteğini zayıflatmaktadır.
Bazı çalışmalar, ABD liderliğinde, yardım dağıtımı, yeniden imar ve güvenlik düzeni kurmakla ilgilenecek "çok uluslu geçici sivil otorite" (MNA) kurulmasını stratejik bir alternatif olarak sunmaktadır. Kudüs Strateji ve Güvenlik Enstitüsü'nden Eran Lerman ve Bob Silverman, İsrail Kabinesi'nin 31 Temmuz 2025 tarihli kararının uygulanabilir bir eylem planına dönüştürülmesi gerektiğini vurgulayarak, net bir vizyonun yokluğunun iç dağılmayı beslediği ve İsrail'in uluslararası meşruiyetini zayıflattığı uyarısında bulunmaktadır. Geçmiş krizlerde taktik olarak başarılı olsa da doğaçlama çözümlerin "ertesi gün" zorluklarına karşı işe yaramayacağını belirten araştırmacılar, MNA'nın nüfusun yerinden edilmesi veya Gazze'de Yahudi yerleşimleri kurulması gibi diğer seçeneklerden daha iyi olduğunu savunmaktadır.
Enstitü raporu, savaş sonrası için net bir plan hazırlanmasındaki gecikmenin maliyetlerini derinlemesine ele almakta, İsrail'in uluslararası desteğinin azaldığına ve insani krizin tırmandığına işaret etmektedir. Savaşın siyasi bir ufuk olmaksızın sürmesinin İsrail kamuoyunda "sonu gelmeyen bir savaş" korkusunu beslediği ve geniş kesimleri ateşkesi tercih etmeye ittiği belirtilmektedir. Almanya, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerin İsrail'e silah satışına ambargo uygulamasıyla diplomatik maliyetin arttığı ve bunun ulusal güvenliğe doğrudan bir tehdit oluşturduğu sonucuna varılmaktadır.
Makale, Gazze'de savaş sonrası dönemin yönetiminde doğaçlamaya dayanmanın artık mümkün bir seçenek olmadığını, aksine stratejik bir tehdit sayıldığını vurgulamaktadır. Ortak bir İsrail-Amerikan ekibinin, Filistin polis güçlerinin istihdamını üstlenecek, sivil işleri yönetecek ve İsrail ordusunun istihbarat bilgilerine dayanarak "terörle mücadele" operasyonlarını sürdürmesine imkan tanıyan bir güvenlik protokolü oluşturacak çok uluslu bir "kontrol grubu" kurulmasına yönelik ayrıntılı bir planı halihazırda hazırladığı hatırlatılmaktadır. Mısır, BM Güvenlik Konseyi kararıyla desteklenmesi ve siyasi bir ufukla birlikte olması şartıyla, savaştan sonra Gazze'de konuşlandırılması muhtemel uluslararası bir güce katılmaya hazır olduğunu açıklamıştır.
Mısır ayrıca, Hamas'ın silahlarının belirsiz bir süre için kendisine geçici emanet olarak devredilmesini önermiş, bu planın Hamas'ın tamamen tasfiye edilmeden silahsızlandırılmasını güvence altına almayı ve siyasi anlaşmayı kolaylaştırmayı amaçladığını belirtmiştir. İsrail'de ise Meclis Dışişleri ve Güvenlik Komitesi, Savunma Bakanı Israel Katz'ın yedek askerlerin seferber edilmesi talebini onaylamış, ancak bu karar Haredi milletvekillerinin oylamaya katılmaması nedeniyle ciddi iç bölünmeleri gün yüzüne çıkarmıştır. Eski büyükelçi Bahij Mansour, Gazze'de askeri bir yönetim kurulmasının ya da Yahudi yerleşiminin yeniden başlatılmasının İsrail'in uluslararası çıkarlarına zarar vereceği uyarısında bulunmuştur.
Eski İsrail Başbakanı Ehud Barak ve eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman, Netanyahu hükümetini "anlamsız" bir savaş yürütmekle ve Hamas'ı devirmek yerine orduyu kontrol altına almaya çalışmakla suçlamışlardır. Bakan Itamar Ben Gvir ve Amichai Eliyahu ise kısmi anlaşmaları reddederek, "açık ve kesin bir zafer" elde edilene kadar askeri operasyonların sürdürülmesi çağrısında bulunmuşlardır. Mısırlı kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Filistinlilerin Gazze'den göç ettirilmesine yönelik planını Hedasi Barajı anlaşmazlığına Amerikan müdahalesine bağlamaya çalıştığı uyarısında bulunmuş, Mısır Dışişleri Bakanlığı bu haberlerden "derin endişe" duyduğunu ifade etmiştir.
Bu rapor, İsrail kurumları içinde "Gazze'nin işgali" projesi konusunda derin bir bölünme olduğunu ortaya koymaktadır. Bazı makaleler askeri yönetimin ya da nüfusun yerinden edilmesinin felaket olacağı uyarısında bulunurken, ABD liderliğinde çok uluslu geçici bir sivil otorite kurulması çağrısında bulunmaktadır. Ancak bu yaklaşım, Filistinlilerin iradesine ilişkin merkezi siyasi soruyu dışarıda bırakmakta ve çözümü yerel meşruiyetten yoksun bırakmaktadır.
Netanyahu, Ben Gvir ve Eliyahu'nun açıklamaları ise hedefin esasen güvenlikle ilgili değil, iç siyasetle ilgili olduğunu göstermektedir: iktidarda kalmaya hizmet etmek için yönetimi pekiştirmek amacıyla savaşı uzatmak. Bölgesel farklılıklar da ortaya çıkmaktadır: İsrail "Hamas'ın silahsızlandırılmasında" ısrar ederken Mısır, silahların emanet olarak kendisine devredilmesi şeklinde başka bir çözüm önermektedir. Her iki öneri de gerçekleşmesi uzak önerilerdir ve direniş bunları kabul etmeyecektir.
Ayrıca, bazı araştırmacılar insani yardımın "İsrail" tarafından finanse edildiğine odaklanarak ve Hamas'ın yardım merkezlerini hedef aldığını iddia ederek araştırma dilinden siyasi ve propaganda amaçlı bir söyleme kaymıştır. Gazze'nin herhangi bir şekilde işgal edilmesinin insani durumun ciddi biçimde kötüleşmesine yol açması muhtemeldir. Gazze'nin işgale uğrayıp ardından işgali topraklarından çıkarmayı başarması ilk kez yaşanmamaktadır; işgal geçmişte Ariel Şaron eliyle Gazze'de genişlemeye çalışmış, ancak 2005'te çekilmek zorunda kalmıştır.
Gazze'nin bu direniş hafızası, işgale karşı sağlam bir savunma deneyimini barındırmakta ve direnişin tırmanmasına yol açması muhtemeldir. Sonuç olarak, bu araştırma makaleleri ve İsrail siyasi açıklamaları, İsrail'de büyük bir stratejik boşluğun bulunduğuna ışık tutmaktadır: İsrail, tutarlı bir siyasi vizyona sahip olmadan Gazze'yi işgale hazırlanırken, askeri yönetimden çok uluslu bir çözüme kadar gündemdeki alternatiflerin tamamı ağır maliyetler taşıyor görünmektedir. Bu bağlamda işgalin yeni bir krizler ve gerilimler bataklığına girmesi muhtemeldir; zira güce ve hegemonyaya dayanmak yalnızca karşı koyuş ve direniş doğurur ve bunun İsrail içindeki taraflar arasındaki güven açığını da artırması beklenmektedir.
Yönetici Özeti
Başta Kudüs Strateji ve Güvenlik Enstitüsü (JISS) olmak üzere İsrail düşünce kuruluşlarının yayımladığı bazı araştırma makaleleri, “Gazze’nin işgali” projesine ve savaş sonrası döneme ilişkin son analizleri ortaya koymakta; İsrail’in “ertesi gün”ü yönetmede karşı karşıya olduğu stratejik, siyasi, güvenlik ve diplomatik zorluklara ışık tutmaktadır.
Bu raporda söz konusu makale ve raporlardan bir kısmını inceledik. Araştırmacılar, İsrail ordusunun hazırlıklarına rağmen Gazze kentinin merkezine yönelik askerî bir harekâtın askerî kazanımları çok aşabilecek ağır maliyetler taşıdığı konusunda hemfikirdir; özellikle de hükümeti Gazze’de Hamas’a ya da Filistin Yönetimi’ne bağlı olmayan bir “sivil yönetim” kurmakla yükümlü kılan Kabine kararının (31 Temmuz 2025) beşinci maddesi göz önüne alındığında. Bu çalışmalar, geçmiş krizlerde taktik olarak ne kadar başarılı olmuş olursa olsun doğaçlamaya dayanmanın, topyekûn yıkım altındaki 2,2 milyon nüfuslu bir bölgeyi yönetmenin karmaşıklığı karşısında artık mümkün bir seçenek olmadığı uyarısında bulunmaktadır.
Araştırmacılar, şu anda siyasi bir vizyonun bulunmamasının, BM Genel Kurulu’nda Avrupa ülkelerinin Filistin devletinin tanınması yönündeki talepleri ile Almanya, Kanada ve Avustralya’nın İsrail’e silah satışına ambargo uygulaması şeklinde kendini gösteren ve ulusal güvenliğe doğrudan tehdit oluşturan tırmanan “siyasi tsunamiyi” beslediğine dikkat çekmektedir. Ayrıca savaşın ufuksuz biçimde sürmesi iç bölünmeyi derinleştirmekte, savaşa verilen halk desteğini zayıflatmakta ve İsrail kamuoyunun geniş kesimlerini, Hamas’ın ayakta kalması anlamına gelse bile ateşkesi tercih etmeye itmektedir.
Aynı bağlamda bu çalışmaların bir kısmı, ABD liderliğinde yönetilen, yardım dağıtımı, yeniden imar ve Gazze’de bir güvenlik düzeni kurulmasıyla ilgilenecek “çok uluslu geçici sivil otorite” (MNA) kurulmasından oluşan stratejik bir alternatif sunmuştur. Bu çalışmalar, söz konusu formülün karmaşıklığına rağmen nüfusun yerinden edilmesi, kalıcı bir askerî yönetim kurulması ya da yönetimin zayıf Filistin Yönetimi’ne devredilmesi gibi diğer alternatiflere kıyasla sürdürülebilir tek seçenek olduğunu iddia etmektedir.
1- “Ayrıntılı planlama zamanı geldi: Gazze’de ‘ertesi gün’ doğaçlama meselesi değildir” başlıklı araştırma makalesi

Kudüs Strateji ve Güvenlik Enstitüsü (JISS) araştırmacıları Eran Lerman ve Bob Silverman tarafından hazırlanan bir çalışmadır.()
İki araştırmacı çalışmalarında, İsrail Kabinesi’nin 31 Temmuz 2025’te aldığı stratejik kararın ayrıntılı ve uygulanabilir bir eylem planına dönüştürülmesinin gerekliliği üzerinde durmakta ve savaş sonrasına ilişkin net bir vizyonun bulunmamasının iç dağılma hâlini beslediği, İsrail’in uluslararası meşruiyetini zayıflattığı ve Hamas’ın ayakta kalması pahasına da olsa savaşın sona erdirilmesi yönündeki baskıları artırdığı uyarısında bulunmaktadır. Çalışma, insani kriz ve kanlı görüntüler gibi Gazze’den gelen olumsuz tabloların Batı’da bir baskı aracı olarak kullanıldığına ve bunun bazı Avrupa ülkelerini, Hamas’ın ayakta kalıp kalmamasından bağımsız olarak, BM Genel Kurulu’nda Filistin devletini tanımayı düşünmeye ittiğine işaret etmektedir.
İki araştırmacı, Ekim 1973 Savaşı gibi bazı geçmiş krizlerde taktik olarak başarılı olsa da doğaçlama çözümlerin, İran’a karşı “Aslan Gibi Bir Halk” operasyonunun ya da Eylül 2024’te Hizbullah’a karşı yürütülen kampanyanın başarılarında olduğu gibi titiz bir planlama ve sıkı bir uygulama gerektiren “ertesi gün” zorluklarına karşı işe yaramayacağını vurgulamaktadır. Araştırmacılar, ABD liderliğinde yönetilen, yardım dağıtımı, yeniden imar ve gerektiğinde İsrail ordusunun müdahalesine imkân tanıyan bir güvenlik düzeninin kurulmasıyla ilgilenecek çok uluslu geçici bir sivil otorite (MNA) kurulmasını stratejik bir alternatif olarak sunmakta; bu alternatifin, karmaşıklığına rağmen nüfusun yerinden edilmesi, Gazze’de Yahudi yerleşimleri kurulması ya da zayıf Filistin Yönetimi’nin geri dönmesi gibi uygulanabilir olmayan diğer seçeneklerden daha iyi olduğunu vurgulamaktadır.
“Ertesi gün” konusunda karar alınmamasının bedelleri:
Enstitü raporunun bölümleri, Gazze’de savaş sonrası için net bir plan hazırlanmasındaki gecikmenin maliyetlerini derinlemesine ele almaktadır. Analiz, İsrail’in 7 Ekim saldırısına verdiği karşılığa yönelik ilk uluslararası desteğin, özellikle insani krizin tırmanması ve alternatif bir siyasi vizyonun yokluğuyla birlikte gerilemeye başladığına işaret etmektedir. Analiz, askerî sonuç alınmasını desteklemesine rağmen Trump yönetiminin çatışmanın sürdürülmesinin yararı ve özellikle ekonomik ve güvenlik açısından ağır maliyetleri konusunda soru işaretleri dile getirmeye başladığını, ayrıca bakan Itamar Ben Gvir gibi iktidar koalisyonu içindeki bazı seslerin nüfusun yerinden edilmesi ya da kalıcı bir askerî yönetim kurulması gibi gerçekçi olmayan senaryoları savunduğunu, bunun da İsrail’in diplomatik konumunu zayıflattığını ve müttefikleriyle ilişkilerini tehlikeye attığını kaydetmektedir.
Rapor, savaşın siyasi bir ufuk olmaksızın sürmesinin İsrail kamuoyunun “sonu gelmeyen bir savaş” korkusunu beslediği ve geniş kesimleri, Hamas’ın ayakta kalması anlamına gelse bile ateşkesi tercih etmeye ittiği uyarısında bulunmaktadır. Ayrıca İsrail tarafından finanse edilmesine rağmen mevcut yardım dağıtım mekanizmasının (GHF), dağıtım merkezlerinin Hamas saldırılarının ya da aç halkın baskınlarının hedefi hâline gelmesiyle güvenlik ve insani zorluklar karşısında başarısız olduğunu kanıtladığını belirtmektedir. Rapor, Almanya, Kanada ve Avustralya gibi ülkelerin İsrail’e silah satışına ambargo uyguladığını açıklamasıyla diplomatik maliyetin her geçen gün arttığı ve bunun ulusal güvenliğe doğrudan bir tehdit oluşturduğu sonucuna varmaktadır.
ABD liderliğinde çok uluslu planlamanın gerekliliği
Makale, Gazze’de savaş sonrası dönemin yönetiminde doğaçlamaya dayanmanın artık mümkün bir seçenek olmadığını, aksine stratejik bir tehdit sayıldığını vurgulamaktadır. Makaleye göre, savaş ister sürsün ister Hamas’ın silahsızlandırılmasını da içeren kapsamlı bir anlaşmaya varılsın, “ertesi gün” için bir uygulama planı hazırlamaya ayrılan süre birkaç ayı geçmemektedir. Rapor, ortak bir İsrail-Amerikan ekibinin, Filistin polis güçlerinin istihdamını üstlenecek, sivil işleri yönetecek ve İsrail ordusunun istihbarat bilgilerine dayanarak “terörle mücadele” operasyonlarını sürdürmesine imkân tanıyan bir güvenlik protokolü oluşturacak çok uluslu bir “kontrol grubu” (Control Group) kurulmasına yönelik ayrıntılı bir planı hâlihazırda hazırladığını hatırlatmaktadır.
Rapor, benzer fikirlerin başta BAE olmak üzere Arap taraflarla yapılan görüşmelerde dile getirildiğine ve bunun söz konusu formülü desteklemek için bölgesel-uluslararası bir ittifak kurulması olasılığını güçlendirdiğine işaret etmektedir. Bununla birlikte iki araştırmacı, İsrail’in bu hazırlığa başlamakta geç kalmasından duydukları üzüntüyü dile getirerek “geç olsun güç olmasın” sözünü hatırlatmakta ve projenin bir gecede inşa edilemeyecek karmaşık bir idari ve güvenlik yapısı kurmak için Kudüs’ten ve Washington’dan kararlı bir siyasi liderlik ile Avrupa ve Arap başkentlerinin etkin katılımını gerektirdiği sonucuna varmaktadır.
2– Rapor: Mısır, Gazze’ye uluslararası güçlerin girişini kabul ediyor

Makor Rishon () gazetesi “Mısır, Filistinlilerin kendi devletlerini kurması için Gazze’ye uluslararası güçlerin girişini kabul ediyor” başlığıyla, Gazze Şeridi’nin geleceğine ilişkin Mısır tutumunda belirgin bir dönüşümü gösteren bir rapor yayımladı. Buna göre Mısır, BM Güvenlik Konseyi kararıyla desteklenmesi ve siyasi bir ufukla birlikte olması şartıyla, savaştan sonra Gazze’de konuşlandırılması muhtemel uluslararası bir güce katılmaya hazır olduğunu açıkladı. Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, uluslararası güçlerin net bir yetkiye sahip olması ve Filistin halkının bağımsız devletini kurmasına imkân tanıyan siyasi bir vizyonla birlikte olması çağrısında bulundu.
Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa da Yönetim’in, savaşın sona ermesinin ardından Şerit’in işlerini yönetecek geçici bir komitenin çalışmasına hazırlandığını, tüm yetkilerin Filistin hükümetine verileceğini teyit etti ve amacın yeni bir siyasi oluşum kurmak değil, Gazze’de Filistin Devleti kurumlarını yeniden işler hâle getirmek olduğunu vurguladı. Hamas daha önce yardım ve rehabilitasyon çalışmalarını denetleyecek geçici bir komite kurulması fikrini memnuniyetle karşılamıştı; ancak Şerit üzerindeki fiilî kontrolden vazgeçmeye hazır olup olmadığı belirsizdir. Bu gelişmeler tutumlar arasındaki farklılığı ortaya koymaktadır: Mısır Filistin Yönetimi’nin denetiminde geçici bir teknokrat formül ararken, İsrail tam güvenlik kontrolünde ısrar etmekte, ancak yönetme isteğini açıklamamaktadır.
3- Mısır, Hamas’ın silahlarının geçici emanet olarak kendisine devredilmesini öneriyor:
“Kan” Yayın Kurumu, “Mısır, Hamas’ın silahlarının geçici emanet olarak kendisine devredilmesini öneriyor” başlıklı bir raporunda” bunun belirsiz bir süre için olacağını bildirdi. Bu plana göre Şerit, birkaç yıl sürecek ve Filistin Yönetimi’nin denetiminde çalışacak geçici bir teknokrat hükümet tarafından yönetilecek, Hamas ise Şerit’in işlerinin yönetiminden uzaklaştırılacaktır. Rapor, bu fikrin hareketin tamamen tasfiye edilmeden silahsızlandırılmasını güvence altına almaya yönelik önleyici bir adım olarak görüldüğünü ve bunun siyasi anlaşmanın geçirilmesini kolaylaştırabileceğini vurgulamaktadır.
“Kan” Yayın Kurumu, bu önerinin Mısır’ın kendini başlıca bölgesel arabulucu olarak öne çıkarma çabaları bağlamında geldiğini ve Kahire’nin bu yolla Gazze’deki İran nüfuzunu azaltmayı ve güvenlik garantörü rolünü güçlendirmeyi amaçladığını vurguladı. Bununla birlikte rapor, Mısır’ın silahların Hamas’a geri dönmemesini ya da gelecekteki çatışmalarda kullanılmamasını güvence altına alma kapasitesine ilişkin temel bir soru ortaya atmaktadır. ()
4- Yedek askerlerin seferber edilmesinin onaylanması: İç gerilim ve koalisyonda bölünmeler
“Kan” Yayın Kurumu’nun bir raporuna göre Meclis Dışişleri ve Güvenlik Komitesi, Savunma Bakanı Israel Katz’ın, gerekli olması hâlinde yedek askerlerin 8 No’lu emirle seferber edilmesi talebini onayladı. Karar gelecek ayın dördüne kadar yürürlükte kalacak. Bu karar, artan askerî baskılara ve Gazze kentinin işgali için yeterli insan kaynağının sağlanması gerekliliğine işaret etmekte ve savaşın yeni bir aşamasının habercisi olmaktadır.
Ancak karar ciddi iç bölünmeleri de gün yüzüne çıkardı; Haredi milletvekilleri oylamaya katılmadı ve hükümet koalisyonu diğer milletvekillerinin oylarına dayanmak zorunda kaldı. “İsrail Evimiz” partisinden Knesset üyesi Yevgeny Sova, bazıları savaşta 300 günden fazla görev yapmış on binlerce yedek asker göreve çağrılırken binlerce Haredi’nin askerlik hizmetinden muaf tutulmasının kabul edilemez olduğunu söyledi. Bu farklılık askerlik hizmeti yapısındaki derin krizin sürdüğünü göstermekte ve toplumsal gerilimleri artırmaktadır.
5- İçeriden uyarılar: Askerî işgal ya da yerleşim İsrail’e zarar verir:
Eski büyükelçi, yedek subay ve Isfiya Yerel Meclis Başkanı Bahij Mansour da “Gündemde” programına verdiği röportajda, Gazze’de askerî bir yönetim kurulmasının ya da Yahudi yerleşiminin yeniden başlatılmasının uluslararası arenada İsrail’in çıkarlarına zarar vereceği uyarısında bulundu.
Mansour, İsrail toplumunun çoğunluğunun kendi ifadesiyle iç siyasi amaçlarla gündeme getirilen bu seçenekleri onaylamadığına işaret etti ve Gazze kentine girme niyetinin ilan edilmesinin, hem askerlerin hem de kaçırılanların öldürülebileceği kanlı sokak çatışmalarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Ayrıca Savunma Bakanı Israel Katz ile Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir arasındaki anlaşmazlığın “yapay” olduğunu belirterek savaşın yönetimi konusunda siyasi ve askerî kurum içindeki gerilimlere işaret etti. Mansour, savaşı sona erdirecek ve tüm kaçırılanların serbest bırakılmasını güvence altına alacak kapsamlı çözümler geliştirmek için Katar, Mısır ve ABD’ye bel bağlanması çağrısında bulundu.
6- Barak ve Liberman, Netanyahu hükümetine saldırıyor
Eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, “Walla” sitesinin aktardığına göre yaptığı açıklamalarda Netanyahu hükümetine sert bir saldırı başlattı ve mevcut savaşı devletin güvenliğiyle hiçbir ilgisi olmayan “anlamsız” bir savaş olarak nitelendirdi.
Barak, Netanyahu’yu ABD Başkanı Donald Trump’ı aldatmak ve seçeneklerin ya Hamas’a teslim olmak ya da kapsamlı bir askerî operasyon yürütmek olduğu izlenimini veren sahte bir tablo sunmakla suçladı ve direniş hareketlerinin yalnızca askerî güçle ortadan kaldırılmasının dünyanın hiçbir yerinde, ne Vietnam’da ne Afganistan’da ne de Irak’ta gerçekleşmediğini vurguladı.
Eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman ise Netanyahu hükümetini “7 Ekim hükümeti” olmakla suçladı ve gerçek amacının Hamas’ı devirmek değil, orduyu kontrol altına almak olduğunu belirterek “ertesi gün” üzerindeki iç çatışmanın İsrail’in stratejik çıkarı değil, hegemonya üzerine bir çatışma olduğunu ifade etti.
7- Ben Gvir ve Eliyahu kısmi anlaşmaları reddediyor
Bakan Itamar Ben Gvir “Times of Israel” sitesine göre tırmandırıcı tutumunu sürdürerek İsrail’in Hamas’la kısmi bir anlaşma yapma yetkisinin bulunmadığını vurguladı; hükümetin rehineleri geri getirmek için açık bir çoğunluğa ve geniş bir güvenlik ağına sahip olduğunu belirterek şimdinin tereddüt etme değil “doğru seçimleri” yapma zamanı olduğunu söyledi.
“Otzma Yehudit” partisinden bakan Amichai Eliyahu da Netanyahu’yu herhangi bir kısmi anlaşmayı kabul etmemesi konusunda uyararak bunun “kaçırılanların yarısını geride bırakmak” anlamına geleceğini söyledi ve “açık ve kesin bir zafer” elde edilene kadar askerî operasyonların sürdürülmesi çağrısında bulundu. Bu açıklamalar, aşırı sağ kanatların herhangi bir kısmi çözümü baltalamaya çalıştığını ve savaşın sürmesinde ısrar ettiğini göstermektedir.
8- Trump’ın tehditleri ve Mısır’ın kaygıları: Filistinlilerin göçünün Hedasi Barajı’na bağlanması
“Kan” Yayın Kurumu’nun bildirdiğine göre Mısırlı kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Filistinlilerin Gazze’den göç ettirilmesine yönelik planını Hedasi (Nahda) Barajı anlaşmazlığına Amerikan müdahalesine bağlamaya çalıştığı uyarısında bulunuyor. Kahire, Trump’ın Nil dosyasındaki desteğini Mısır’ın, kendisinin reddettiği bir plan olan Filistinlilerin yerinden edilmesi fikrini kabul etmesi şartına bağlamasından endişe ediyor. Mısır Dışişleri Bakanlığı bu haberlerden “derin endişe” duyduğunu ifade ederek göç dosyaları ile Nil Nehri dosyası arasında bağlantı kurulmamasının önemini vurguladı.
Ruya Merkezi’nin Değerlendirmesi:
Bu rapor, “Gazze’nin işgali” projesi konusunda İsrail kurumları içinde derin bir bölünme olduğunu yalnızca mekanizmalar düzeyinde değil, stratejik hedeflerin özünde de ortaya koymaktadır.
İlk olarak, bazı makaleler askerî yönetimin ya da nüfusun yerinden edilmesinin felaket olacağı uyarısında bulunan bir yaklaşım ortaya koymakta ve güvenlik riskleri ile diplomatik yansımalar arasında bir orta yol olarak ABD liderliğinde çok uluslu geçici bir sivil otorite kurulması çağrısında bulunmaktadır.
Bu yaklaşım güvenlik mantığıyla uyumlu görünse de temel bir eleştiriye açıktır: Zira Filistinlilerin iradesine ilişkin merkezî siyasi soruyu dışarıda bırakmakta ve “sivil yönetimi” her türlü özgürlükçü boyuttan yoksun bir işgal projesi olarak sunmaktadır; bu da çözümü her türlü yerel meşruiyetten yoksun bırakmakta ve dolayısıyla hayata geçirilmesi zor bir çözüm hâline getirmektedir.
Buna karşılık, Netanyahu, Ben Gvir ve Eliyahu’nun açıklamaları, hedefin esasen güvenlikle ilgili değil, iç siyasetle ilgili olduğunu göstermektedir: İktidarda kalmaya hizmet etmek için yönetimi pekiştirmek amacıyla savaşı uzatmak; bu çerçevede yerinden etme ve yerleşim senaryoları uygulanabilir planlar olarak değil, iktidarda kalmanın araçları olarak gündeme getirilmektedir. Aynı bağlamda bölgesel farklılıklar da ortaya çıkmaktadır: İsrail “Hamas’ın silahsızlandırılmasında” ısrar ederken Mısır, silahların emanet olarak kendisine devredilmesi şeklinde başka bir çözüm önermektedir. Her iki öneri de gerçekleşmesi uzak önerilerdir ve direniş bunları kabul etmeyecektir; zira direniş, işgale karşı güç kaynağını temsil ettiği için silahını vazgeçilemez bir kırmızı çizgi olarak görmektedir.
Öte yandan bazı araştırmacılar, insani yardımın “İsrail” tarafından finanse edildiğine odaklanarak ve Hamas’ın yardım merkezlerini hedef aldığını iddia ederek açıkça araştırma dilinden siyasi ve propaganda amaçlı bir söyleme kaymıştır. Bu ele alış nesnel bir değerlendirme sunmamakta, aksine makaleyi titiz araştırma boyutundan yoksun bırakan bir taraflılığı yansıtmaktadır.
Ayrıca Gazze’nin herhangi bir şekilde işgal edilmesinin gıda, ilaç ve su kıtlığı, temel hizmetlerin durması ve yıkım nedeniyle yerinden edilmiş kişilerin çektiği acıların artmasıyla birlikte insani durumun ciddi biçimde kötüleşmesine yol açması ve bunun ölü ve yaralı sayısını artırması muhtemeldir. Bu durum karşısında, şu ana kadar İsrail’in Gazze üzerindeki bu azgınlığına karşı herhangi bir Arap girişiminin bulunmadığı dikkat çekmektedir; hatta BAE gibi bazı ülkeler geleneksel Arap kınama düzeyinden bile vazgeçerek İsrail’in siyasi tasavvurunu benimsemiştir; bu da bazı İsrailli sesleri bu planın desteklenmesinde BAE’ye bel bağlamaya yöneltmiştir. Avrupa ise Şerit’teki insani ve siyasi kriz karşısında şimdiye kadar yalnızca sınırlı ve çekingen adımlar atmıştır.
Gazze’nin direniş hafızası
Başka bir açıdan bakıldığında, Gazze’nin işgale uğrayıp ardından işgali topraklarından çıkarmayı başarması ilk kez yaşanmıyor; işgal geçmişte Ariel Şaron eliyle Gazze’de genişlemeye çalışmış, ancak o dönemde İsraillilerin Şerit’te bulundukları sürece korunmasının imkânsızlığı nedeniyle 2005’te çekilmek zorunda kalmıştı.
Gazze’nin bu direniş hafızası, işgale karşı sağlam bir savunma deneyimini barındırmaktadır; bu deneyimin, yeni gerçekliğe uyum sağlayan ve Gazze Şeridi’nin işgalinin yarattığı zorluklara karşılık veren, öncekinden daha etkili ve daha çetin biçimler geliştirerek direnişin tırmanmasına yol açması muhtemeldir.
Ayrıca okuyun: Husiler Mısır’ı tehdit ediyor: Askerî müdahalenin riskleri ve bölgesel yansımaları | Aksa Tufanı’ndan sonra: İsrail provokasyonları Kahire’yi politikasını değiştirmeye itecek mi?
Sonuç: Bu araştırma makaleleri ve İsrail siyasi açıklamaları, İsrail’de büyük bir stratejik boşluğun bulunduğuna ışık tutmaktadır: İsrail, tutarlı bir siyasi vizyona sahip olmadan Gazze’yi işgale hazırlanırken, askerî yönetimden çok uluslu bir çözüme kadar gündemdeki alternatiflerin tamamı ağır maliyetler taşıyor görünmektedir. Bu bağlamda işgalin yeni bir krizler ve gerilimler bataklığına girmesi muhtemeldir; zira güce ve hegemonyaya dayanmak yalnızca karşı koyuş ve direniş doğurur ve bunun İsrail içindeki taraflar arasındaki güven açığını da artırması beklenmektedir.


