İran İçeriden

İsrail’de seçim skandalı: Sahte İranlı hesaplar Netanyahu’yu destekledi

📖
Makale Özeti — okumak ve dinlemek için tıklayın
Haaretz'in yaptığı bir soruşturma, Twitter'da İranlı kullanıcıların kimliğine bürünen ve İsrail seçimlerini etkileyerek Binyamin Netanyahu'yu desteklemeyi amaçlayan 1653 sahte hesaptan oluşan bir…
⌄

Haaretz'in yaptığı bir soruşturma, Twitter'da İranlı kullanıcıların kimliğine bürünen ve İsrail seçimlerini etkileyerek Binyamin Netanyahu'yu desteklemeyi amaçlayan 1653 sahte hesaptan oluşan bir ağı ortaya çıkardı. Bu hesapların çoğu daha önce Rıza Pehlevi'yi tanıtmayı ve İran'da rejim değişikliği çağrısı yapmayı hedefleyen nüfuz operasyonlarında kullanılmıştı. Ağ, aynı mesajları yayarak ve paylaşımları karşılıklı olarak öne çıkararak faaliyet gösteriyordu; ayrıca Farsça içerik paylaşmaktan, İsraillileri Netanyahu'ya oy vermeye çağıran İbranice mesajlara ani bir geçiş yapmıştı.

Bazı hesaplar kendilerini İran halkının temsilcisi olarak göstererek Netanyahu'nun yeniden seçilmesini İran'ın İslam Cumhuriyeti'nden kurtarılması için gerekli bir adım olarak sunuyordu. Seçimlerden sonra ise bu hesaplar yeniden monarşi propagandasına ve rejim değişikliği çağrılarına dönmüştü. Daha önceki soruşturmalar, İsrail hükümeti tarafından finanse edilen ve İranlı kitleyi hedef alan nüfuz operasyonlarını ortaya çıkarmış, Citizen Lab ise İranlı kimliği taşıyan başka bir sahte hesap ağının bir İsrail hükümet kurumu veya ona yakın bir yüklenici tarafından yönetildiğini tahmin etmişti.

Haaretz'in son soruşturması hesapları yöneten tarafı belirleyemezken, Netanyahu'nun ofisi ve Likud partisi konuya herhangi bir müdahaleyi reddetti. Bu durum, sahte hesapların siyasi etki operasyonlarında nasıl kullanıldığını ve propaganda mesajlarının o toplumun kamuoyunun ifadesi gibi sunulduğunu gösteriyor. Bu olayda, Rıza Pehlevi'nin ve İran'da rejim değişikliğinin tanıtılması ile İsrail seçimlerinin Netanyahu lehine etkilenmesi gibi iki propaganda hattının iç içe geçtiği görülüyor.

Bu örtüşme, bazı etki operasyonlarının tek bir kitleyi veya belirli bir meseleyi hedeflemediğini, aksine aynı ağların birden fazla siyasi hedefe hizmet etmek üzere yeniden kullanılabileceğini ortaya koyuyor. Ayrıca, İran ve dış tehditler meselelerinin İsrail içindeki seçim seferberliğinde kullanıldığını ve iç siyasi rekabette baskı kartlarına dönüştürüldüğünü gösteriyor. Bu gelişme, otomatik üretimi ve yapay zekâyla üretilmiş yapay içeriği kullanan daha karmaşık dijital etki yöntemleriyle eş zamanlı yaşanıyor ve gerçek etkileşim ile organize faaliyeti ayırt etmeyi zorlaştırıyor.

Bu olay, dijital platformların İsrail ile İran arasındaki askerî ve güvenlik çatışmasına paralel bir alana dönüştüğü daha geniş bilgi savaşı bağlamından ayrı düşünülemez.

Khabar Online’ın Farhikhtegan gazetesinden aktardığı haber, Haaretz gazetesinin, Twitter platformunda İranlı kullanıcıların kimliğine bürünen ve İsrail seçimlerini etkilemek ve Binyamin Netanyahu’yu desteklemek için kullanılan sahte hesaplardan oluşan bir ağa ilişkin soruşturmasını ortaya koyuyor.

Haberin önemi, İran ile İsrail arasındaki nüfuz ve bilgi savaşlarıyla bağlantısından ve bazı hesapların İranlı kitleyi hedef almaktan İsrail kamuoyunu etkilemeye geçişini ortaya koymasından kaynaklanıyor; bu durum, bu operasyonları yöneten taraflar ve hizmet ettikleri siyasi hedefler hakkında soru işaretleri doğuruyor.

Kaynak: Khabar Online 1

Yönetici Özeti

◂ Haaretz soruşturması, İranlı kimliğine bürünmüş 1653 sahte hesaptan oluşan ve İsrail seçimleri sırasında Netanyahu’yu desteklemeye katılan bir ağ tespit etti.

◂ Bu hesapların birçoğu daha önce, Rıza Pehlevi’yi tanıtmayı ve İran’da rejim değişikliği çağrısı yapmayı amaçlayan nüfuz operasyonlarında tespit edilmişti.

◂ Ağ, aynı mesajları yaymaya, paylaşımları karşılıklı ve hızlı bir şekilde öne çıkarmaya dayanıyordu; ayrıca İran hakkında Farsça içerik paylaşmaktan, İsraillileri Netanyahu’ya oy vermeye çağıran İbranice mesajlara ani bir geçiş yaptı.

◂ Bazı hesaplar İranlıları temsil ettiğini iddia etti ve Netanyahu’nun yeniden seçilmesini İran’ın İslam Cumhuriyeti’nden kurtarılması için gerekli bir adım olarak sundu; seçimlerden sonra ise yeniden monarşi ve rejim değişikliği propagandasına döndü.

◂ Haber, İsrail hükümeti tarafından finanse edilen nüfuz operasyonlarını ortaya çıkaran önceki soruşturmalara işaret etti; ayrıca Citizen Lab laboratuvarının, İranlı kimliği taşıyan başka bir sahte hesap ağının bir İsrail hükümet kurumu ya da ona yakın bir yüklenici tarafından yönetildiğini tahmin eden soruşturmasını aktardı.

◂ Haaretz’in son soruşturması hesapları yöneten tarafı belirlemedi; Netanyahu’nun ofisi ve Likud partisi ise konuya herhangi bir müdahaleyi reddetti.

Çevrilen Metin

Khabar Online’ın haberine göre Farhikhtegan gazetesi şunları yazdı: Dikkat çekici olan, bu hesapların birçoğunun daha önce, İran’ın son şahının oğlu Rıza Pehlevi’yi tanıtmayı ve İran’da rejim değişikliği çağrısı yapmayı amaçlayan bir nüfuz operasyonu kapsamında tespit edilmiş olmasıdır.

Araştırmacılar bu ağda koordineli ve gerçek dışı faaliyete dair açık göstergeler tespit etti; bu hesaplar aynı mesajları paylaşıyor, birbirlerinin paylaşımlarını dakikalar içinde öne çıkarıyor ve İran hakkında Farsça içerik paylaşmaktan, İsrailli vatandaşları Netanyahu’ya oy vermeye teşvik eden İbranice mesajlar yaymaya aniden geçiyordu.

Bu hesapların bazıları İran halkı adına konuştuğunu iddia etti ve İsrail kamuoyuna, Netanyahu’nun yeniden seçilmesinin İran’ı İslam Cumhuriyeti’nden kurtarmak için gerekli olduğu izlenimini verdi. Seçimlerin sona ermesiyle birlikte bu hesaplar büyük ölçüde İsrail iç siyaseti konusunu bıraktı ve yeniden monarşi propagandasına ve İran’da rejim değişikliği meselesini gündeme getirmeye döndü. Ancak bu mesele yeni ya da emsalsiz bir olgu değildir. Haaretz ve diğer medya kuruluşlarının daha önceki soruşturmaları, sosyal medyada İsrail hükümeti tarafından finanse edilen ve İranlı kitleyi hedef alan nüfuz operasyonlarının varlığını ortaya koymuştu; bu operasyonlar, yaptıkları diğer şeylerin yanı sıra Rıza Pehlevi’yi tanıtmayı ve İran’da yapay bir halk desteği görüntüsü oluşturmayı üstlenmişti.

Citizen Lab laboratuvarı da İsrail’in Haziran 2025’te İran’a karşı yürüttüğü savaşın ardından gerçekleştirdiği kapsamlı bir soruşturmada, yapay zekâ ile üretilmiş içerik yayarak insanları İran’daki yönetime karşı ayaklanmaya çağıran, İranlı kimliği taşıyan başka bir sahte hesap ağı tespit etti. Araştırmacılar bu operasyonun büyük olasılıkla bir İsrail hükümet kurumu ya da ona yakın bir yüklenici tarafından yönetildiğini değerlendirdi. Bu ağda yayımlanan mesajların bir kısmı, zamanlama ve içerik bakımından İsrail’in askerî saldırılarıyla uyumluydu. Ancak Haaretz’in son soruşturması, sayısı 1653’e ulaşan bu hesapları yöneten kişiyi ya da kurumu belirlemiyor. Aynı zamanda Netanyahu’nun ofisi ve Likud partisi bu meseleye herhangi bir müdahaleyi reddetti.

Bununla birlikte, bu ağlar arasındaki belgelenmiş örtüşme dikkat çekicidir. Sıradan İranlı kullanıcıların kimliğine bürünerek Rıza Pehlevi’yi ve rejim değişikliğini tanıtan hesaplar, başka bir aşamada İsrail seçimlerini etkilemek ve Netanyahu’yu desteklemek için kullanıldı. Böyle bir faaliyet, İran kamuoyunun kendiliğinden ve doğal bir yansıması olarak görülemez. Kanıtların işaret ettiği şey, kendisini halk desteği ve İranlıların gerçek sesi olarak sunmaya çalışan, siyasi alanın koordineli ve gerçek dışı biçimde manipüle edilmesine dayalı bir örüntüdür. Bu örüntünün de emsalleri vardır; geçmiş yıllar boyunca, özellikle 2022’den bu yana ve İsrail’in İran’daki siyasi denklemleri değiştirme çabalarını yoğunlaştırmasıyla eş zamanlı olarak, bu operasyonların bir kısmı İranlıların, sonuçta İsrail’in siyasi çıkarlarıyla örtüşen program ve hedefleri desteklediği görüntüsünü yaratmaya çalıştı.

Sıradan İranlı kullanıcıların kimliğine bürünerek Rıza Pehlevi’yi ve rejim değişikliğini tanıtan hesaplar, başka bir aşamada İsrail seçimlerini etkilemek ve Netanyahu’yu desteklemek için kullanıldı.

Ayrıca okuyun: İran örneği: Savaş tehlikesine dair uyarılar ile sivil hazırlık arasındaki uçurum | İran muhafazakârlarında bölünme: İstikrar Cephesi akımı iç çatışmalarla yıpratıyor

Sonuç ve Değerlendirme

Bu mesele, kimliğe bürünme ve propaganda mesajlarını o toplumun kamuoyunun ifadesi gibi sunma yoluyla sahte hesapların siyasi etki operasyonlarında nasıl kullanıldığını ortaya koyuyor.

Bunun önemi yalnızca İsrail seçimlerinde bir adayın desteklenmesiyle sınırlı değildir; bu olayda söz konusu sahte aktörlerin yürüttüğü iki propaganda hattının iç içe geçtiği görülüyor: Rıza Pehlevi’nin ve İran’da rejim değişikliğinin tanıtılması ile İsrail seçimlerinin Netanyahu lehine etkilenmesi.

Bu örtüşme, bazı etki operasyonlarının tek bir kitleyi ya da belirli bir meseleyi hedeflemediğini, aksine aynı ağların, her iki hatta da bu sahte aktörün çıkarına birleşen çok sayıda siyasi hedefe hizmet etmek üzere yeniden kullanılabileceğini gösteriyor.

Bazı etki operasyonları tek bir kitleyi ya da belirli bir meseleyi hedeflemez; aynı ağlar birden fazla siyasi hedefe hizmet etmek için yeniden kullanılabilir.

Bu uygulamalar ayrıca İran ve dış tehditler meselelerinin İsrail içindeki seçim seferberliğinde kullanıldığını ve iç siyasi rekabette baskı kartlarına dönüştürüldüğünü ortaya koyuyor; zira İran tehdidi ve buna bağlı rejim değişikliği çağrıları, İsraillilerin güvenliğini ve geleceğini ilgilendiren bir seçim meselesi olarak sunuluyor, bu da Netanyahu’nun varlığını güçlendiriyor ve siyasi söylemine hizmet ediyor.

Mesele ayrıca gerçek siyasi tutumlar ile yapay kampanyaların kasıtlı olarak birbirine karıştırılması sorununu gündeme getiriyor; bu durum halkın ifadesi ile dış yönlendirme arasındaki sınırları bulanıklaştırıyor ve bu aktörlere İran toplumunun imajını ve eğilimlerini etkileme gücü veriyor.

Bu gelişme, raporun da işaret ettiği gibi otomatik üretimi ve yapay zekâyla üretilmiş yapay içeriği kullanan, daha karmaşık ağlara doğru gelişen dijital etki yöntemleriyle eş zamanlı yaşanıyor; bu da gerçek etkileşim ile organize faaliyeti ayırt etmeyi zorlaştırıyor ve kamuoyu eğilimlerini ölçmenin önüne güçlükler koyuyor.

Bu olay, dijital platformların askerî ve güvenlik çatışmasına paralel bir alana dönüştüğü İsrail ile İran arasındaki daha geniş bilgi savaşı bağlamından ayrı düşünülemez.

Dijital platformlar, İsrail ile İran arasındaki askerî ve güvenlik çatışmasına paralel bir alana dönüşüyor.

Bundan önce de benzer olaylar yaşanmıştı; bunlardan biri, Meta ve OpenAI’ın 2024’teki raporlarının ortaya çıkardığı, Amerikan kamuoyunu hedef alan sahte hesap ağıdır 2. Buna karşılık bilgi güvenliği şirketleri de İsraillilerin kimliğine bürünen hesapları kullanarak kamuoyunu etkilemeye çalışan İran operasyonları tespit etti 3. Bu da kimliğe bürünmenin çatışmanın tarafları arasında yaygın bir yöntem olduğunu gösteriyor.

Mesele ayrıca İran’daki iç sahneye de yansıyor; zira yetkililerin bu olayı resmî söylemde muhalefeti İsrail’e bağlı dış kaynaklı bir yapı olarak göstermek ve onu itibarsızlaştırmak için kullanması muhtemeldir. Öte yandan olay, Rıza Pehlevi’yi tanıtan akımı, bu ağlardan haberdar olup olmadığı ya da faaliyetlerinden yararlanıp yararlanmadığıyla ilgili siyasi ve belki de hukuki bir sorunla karşı karşıya bırakıyor. Bu akımın tehlikesi, dijital faaliyetinin güvenilirliği meselesini aşıyor; çünkü İran’ın kararlarına dış müdahaleyi kabullenmesinin kapısını aralıyor ve iktidara gelmesi hâlinde İran’ın geleceğini büyük ölçüde dış güçlerin hesaplarına bağımlı kılıyor.

  1. https://www.khabaronline.ir/news/2300566/%D8%B1%D8%B3%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2 ↩︎
  2. https://www.aljazeera.net/tech/2024/6/2/%D8%A3%D9%88%D8%A8%D9%86-%D8%A5%D9%8A%D9%87-%D8%A2%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84 ↩︎
  3. https://arabic.euronews.com/2026/09/27/iran-israel-elections-fake-accounts-social-media ↩︎
Başa dön tuşu