Aksa Tufanı’ndan sonra: İsrail provokasyonları Kahire’yi politikasını değiştirmeye itecek mi?

Bu rapor, Danny Citrinowicz'in 9 Eylül 2026'da JNS sitesinde yayımlanan "Mısır hâlâ barışı seçiyor ve bu korunmalı" başlıklı makalesini inceleyerek Mısır-İsrail ilişkilerinin geleceğini ele almaktadır. Makale, Aksa Tufanı'ndan bu yana artan gerilimler, Gazze savaşı, İsrail'in Refah ve Philadelphi Koridoru'ndaki eylemleri ve Filistinlilerin Sina'ya göç ettirilmesi söylemleri ışığında bu ilişkinin niteliğinin değişebileceği uyarısında bulunuyor. Yazar, İsrail'in önümüzdeki seçimlerden sonra üst düzey siyasi diyaloğu yenileyerek ve güvenlik koordinasyonunu sürdürerek Kahire ile yeniden yakınlaşması gerektiğini savunuyor.
Filistinlilerin Gazze Şeridi'nden Sina'ya itilmesi ihtimalinin Mısır için temel bir ulusal çıkar tehdidi oluşturduğu vurgulanırken, İsrail'in bu konudaki söyleminin gerilimi artırdığı belirtiliyor. Makale, İsrail'i Mısır'ı sadece askeri gücüyle değerlendirmek yerine, Kahire'nin İsrail politikalarına bakış açısını anlamaya çağırıyor. Mevcut gerginlik seviyesinin 1979 barış antlaşmasından bu yana ilişkilerin en zor sınavlarından biri olduğu ve siyasi bir çözüm olmadan devam etmesinin ilişkinin niteliğini etkileyebileceği ifade ediliyor.
Bir sonraki İsrail hükümetinin Kahire ile ilişkileri yeniden ayarlama fırsatına sahip olacağı ve Mısır-İsrail yakınlaşmasının stratejik bir hedef haline gelmesi gerektiği belirtiliyor. İsrail'in Mısır'a askeri perspektiften bakma eğiliminin eksik bir tablo oluşturduğu ve Kahire'nin İsrail'in hamlelerini kendi güvenlik ve siyasi kaygılarının kaynağı olarak gördüğü vurgulanıyor. Makale, İsrail'in Filistinlileri Gazze'den Mısır'a sürme niyetinde olmadığına dair kesin bir açıklama yapmasını öneriyor.
İsrail'in Mısır ile barışı garanti olarak görmemesi gerektiği, çünkü bunun en önemli stratejik varlıklarından biri olduğu ve bölgesel stratejik dengede köklü bir değişiklik yarattığı belirtiliyor. Filistinlilerin Sina'ya göç ettirilmesi meselesinin Mısır için artık basit bir anlaşmazlık noktası olmaktan çıkıp ulusal bir çıkar meselesi haline geldiği ve bu sınırın aşılmasının Kahire'yi ilişkinin bazı düzenlemelerini yeniden değerlendirmeye itebileceği ifade ediliyor. Makale, İsrail'in kendi güvenlik kaygılarının anlaşılmasını bekliyorsa, Kahire'nin İsrail politikalarından duyduğu kaygıları da anlaması gerektiği karşılıklı bir denklem ortaya koyuyor.
Ruya Merkezi'nin değerlendirmesi, makalenin Kahire ile mevcut ilişki formülünün kaybedilmesine karşı bir İsrail uyarısı niteliğinde olduğunu ve İsrail'in politikalarını dizginlemesinin stratejik bir müttefikle gelişen ilişkileri sürdürmek için gerekli olduğunu belirtiyor.
Yönetici Özeti
Bu rapor, Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü (INSS) kıdemli araştırmacısı Danny Citrinowicz’in İsrail merkezli JNS sitesinde 9 Eylül 2026’da «Mısır hâlâ barışı seçiyor ve bu korunmalı» başlığıyla yayımlanan makalesini ele almaktadır. Makale, Aksa Tufanı’ndan bu yana iki taraf arasında tırmanan gerginlik, Gazze savaşının yansımaları, İsrail’in Refah ve Philadelphi Koridoru’ndaki hamleleri ve Filistinlilerin Sina’ya göç ettirilmesine dair söylemler ışığında Mısır-İsrail ilişkilerinin geleceğini ve bunların Kahire ile Tel Aviv arasındaki ilişkinin niteliğine etkisini incelemekte; bu politikaların sürmesinin ilişkinin niteliğini değiştirebileceği uyarısında bulunmaktadır.
Yazar, İsrail’in önümüzdeki seçimlerden sonra üst düzey siyasi diyaloğu yenileyerek ve güvenlik koordinasyonunu koruyarak Kahire ile yeniden yakınlaşması gerektiği görüşündedir.
Makale ayrıca Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden Sina’ya itilmesi ihtimalinin Mısır açısından temel bir ulusal çıkara yönelik doğrudan bir tehdit oluşturduğunu vurgulamaktadır; bu da İsrail’in göç ettirme konusundaki söyleminin sürmesini daha fazla gerginliğe yol açabilecek bir etken hâline getirmektedir.
Buna karşılık makale, İsrail’i Mısır’ı ordusunun büyüklüğüne ve Sina’daki konuşlanmasına indirgememeye, bunun yerine Kahire’nin İsrail politikalarına nasıl baktığını anlamaya çağırmaktadır.
Rapor, İsrail politikalarının Mısır’ı mutlaka doğrudan bir çatışmaya sürüklemeyebileceği, ancak onu ilişkinin düzeyini yeniden gözden geçirmeye itebileceği sonucuna varmaktadır.
Dolayısıyla rapor şu temel soruyu ortaya koymaktadır: İsrail’in provokasyonları ve politikaları, Mısır’ın İsrail’e yönelik politikasında bir değişikliğe yol açabilir mi ve bu değişikliğin sınırları nelerdir?
Ayrıca okuyun: Husiler Mısır’ı tehdit ediyor: Askerî müdahalenin riskleri ve bölgesel yansımaları | Çin’in Mısır ile yakınlaşmasının stratejik boyutları ve İsrail’e yansımaları
Kahire ve Tel Aviv yeni bir sınavla karşı karşıya
Yazar şöyle diyor: 7 Ekim’den bu yana Mısır-İsrail ilişkileri, niteliğini değiştirme tehdidi taşıyan ağır bir şok yaşadı; zira iki taraf arasında gerginliğin tırmanmasına yol açan bir dizi dosya birikti. Bunların başında Gazze savaşı, İsrail’in Refah ve Philadelphi Koridoru’ndaki operasyonları, Mısır sınırı üzerinden yapılan kaçakçılığa ilişkin suçlamalar ve bunlara ek olarak Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden çıkarılmasına ilişkin İsrail söylemi gelmektedir.
Yazar, mevcut gerginlik düzeyinin 1979’da barış antlaşmasının imzalanmasından bu yana ilişkilerin geçtiği en zor sınavlardan biri olduğunu düşünmekte ve bu süreçlerin siyasi bir çözüm olmadan devam etmesinin, konjonktürel anlaşmazlıkların ötesine geçerek ilişkinin bizzat niteliğini etkileyebileceği uyarısında bulunmaktadır.
İsrail seçimleri ve ilişkiyi yeniden ayarlama fırsatı
Makaleye göre önümüzdeki seçimlerden sonra kurulacak İsrail hükümeti, Kahire ile ilişkiyi yeniden ayarlama fırsatına sahip olacaktır ve Mısır-İsrail yakınlaşmasının yeniden tesisi stratejik bir hedefe dönüşmelidir.
Yazar, Mısır’ın askerî güçlenmesi olarak nitelendirdiği durumu ya da Sina’daki askerî gelişmeleri görmezden gelmeye çağırmamakta, ancak yalnızca bu yönlere odaklanmanın tablonun eksik okunmasına yol açtığını düşünmektedir.
İsrail, Mısır ordusunun büyüklüğü, konuşlanması ve kabiliyetleri hakkında soru sormanın yanı sıra şunu da sormalıdır: Mısır, İsrail politikalarına nasıl bakıyor?
Yazar, İsrail’de Mısır’a esas olarak askerî perspektiften —Mısır ordusunun büyüklüğü, askerî güçlenme, Sina’daki askerî varlık ve Kahire’nin yeniden bir tehdit kaynağına dönüşüp dönüşmediği üzerinden— bakma eğilimi bulunduğuna dikkat çekmektedir.
Yazar bunların meşru güvenlik soruları olduğunu, ancak Mısır’ın okunduğu tek mercek olmaması gerektiğini belirtmektedir.
Zira ilişkiyi anlamak, Kahire’nin İsrail’in hamlelerini ve politikalarını kendine özgü güvenlik ve siyasi kaygıların kaynağı olarak gördüğünü idrak etmeyi de gerektirir; bu kaygıların başında Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına itilmesi ihtimali gelmektedir.
Makale, bir sonraki İsrail hükümetinin üst düzey siyasi diyaloğu yenileyerek ve ilişkiyi yalnızca güvenlik kurumlarının tekelinde bırakmayarak Kahire ile ilişkilerin yeniden tesisini stratejik bir hedef hâline getirmesini önermektedir.
Makale ayrıca İsrail’i, Filistinlileri Gazze’den Mısır’a sürme niyetinde olmadığına dair kesin bir açıklama yapmaya çağırmaktadır; zira bu endişenin giderilmesi ilişkinin yumuşamasına ve siyasi güvenin yeniden inşasına alan açabilir.
Bu tavsiye, başta Gazze ve göç ettirme olmak üzere siyasi dosyalar Kahire üzerinde sürekli bir baskı kaynağı olmaya devam ederse, yalnızca güvenlik koordinasyonunun sürdürülmesinin ilişkiyi korumak için yeterli olmayabileceğine dair bir İsrail farkındalığını ortaya koymaktadır.
İsrail neden Mısır ile barışı kaybetmekten korkuyor?
Makale, İsrail’in Mısır ile barışı garanti bir şey olarak görmemesi gerektiğini vurgulamaktadır; çünkü bu barış onun en önemli stratejik varlıklarından biridir.
Antlaşmanın imzalanmasından bu yana en büyük Arap ordusunun savaş denkleminin dışına çıkması, bölgesel stratejik dengede köklü bir değişikliğe yol açmıştır.
İsrail onlarca yıl boyunca güvenlik anlayışının bir kısmını güney sınırında büyük bir orduya sahip düşman bir devletin bulunmaması üzerine inşa etmiştir.
7 Ekim’den sonra bile Mısır ve Ürdün’ün çatışmanın dışında kalması İsrail açısından büyük stratejik önem taşımıştır. Dolayısıyla yazar, Kahire ile ilişkide yaşanacak esaslı bir bozulmayı sınırlı bir diplomatik anlaşmazlık olarak değil, İsrail’in onlarca yıldır hesaplarını üzerine kurduğu güvenlik ortamının temel dayanaklarından birini etkileyebilecek bir gelişme olarak görmektedir.
Sina’ya göç ettirme meselesi
Makale, Filistinlilerin Gazze’den Sina’ya sürülmesi ihtimalinin Mısır açısından artık İsrail ile basit bir anlaşmazlık noktası olmaktan çıktığını, bir ulusal çıkarı ilgilendiren bir meseleye dönüştüğünü vurgulamaktadır.
Makaleye göre İsrail, Mısır’ın bütün kaygılarına katılmasa bile bunları görmezden gelemez; çünkü bunları yalnızca siyasi bir itiraz olarak ele almayı sürdürmek iki taraf arasındaki krizi derinleştirebilir.
Burada göç ettirme dosyası, Mısır’ın İsrail’e yönelik politikasının sınırlarını sınayabilecek en güçlü etken olarak öne çıkmaktadır; zira bu sınırın aşılması, özellikle Gazze’deki gelişmelerin kendisi üzerinde doğrudan bir baskıya dönüştüğünü hissetmesi hâlinde, Kahire’yi ilişkinin bazı düzenlemelerini yeniden değerlendirmeye itebilir.
Öte yandan makale, İsrail’i Mısır’ın Sina’daki askerî gelişmelerine göz yummaya çağırmamakta; aksine oradaki askerî güçlenme ve güvenlik düzenlemeleri hakkında ciddi bir diyalog yürütülmesi gerektiğini düşünmektedir.
Ancak aynı zamanda Sina’daki her Mısır tankını Kahire’nin savaşa hazırlandığının kanıtına dönüştürmeye karşı uyarmaktadır. Bu yaklaşıma göre yapılması gereken, Mısır’ın askerî gelişmelerini ciddiyetle ele almak, ancak bunların sürekli bir yanlış hesaplama kaynağına ya da ilişkiyi baltalamak için bir bahaneye dönüşmesine izin vermemektir.
Böylece makale, kaygıların karşılıklı olarak ele alınmasına dayanan bir denklem ortaya koymaktadır: İsrail, Kahire’den kendi güvenlik kaygılarını anlamasını bekliyorsa, kendisi de Kahire’nin İsrail politikalarından duyduğu kaygıları anlamalıdır.
Ruya Merkezi’nin Değerlendirmesi
Makale, ilişkiyi yeniden gözden geçirmeye yönelik bir vizyon ortaya koymaktan ziyade Kahire ile mevcut ilişki formülünün kaybedilmesine karşı bir İsrail uyarısına daha yakın görünmektedir. Yazar, Mısır rejimini karşı karşıya gelmeye hazırlanılan bir hasım olarak değil, ilişkinin korunması gereken bir taraf olarak ele almaktadır; bu da mevcut güvenlik ve siyasi düzenlemelerin sürmesindeki İsrail çıkarıyla uyumludur.
Buna göre en önemli soru, Mısır’ın İsrail ile doğrudan bir çatışmaya geçip geçmeyeceği değildir —makale bunu muhtemel senaryo olarak sunmamaktadır—; asıl soru, biriken İsrail provokasyonlarının Mısır rejimini koordinasyonun düzeyini ya da araçlarını yeniden ayarlamaya itip itemeyeceğidir. Burada Mısır politikasının değişmesi ile ilişkinin düzeyinin değişmesi arasındaki fark öne çıkmaktadır.
Bu anlamda makale, İsrail’in kendi araştırma kurumlarının içinden İsrail’e yönelik bir uyarı mesajı niteliğindedir: Mısır ile mevcut ilişki düzeninin korunması, İsrail’in politikalarını dizginlemesini gerektirmektedir; bu da kendisi için yararlı stratejik bir müttefikle giderek gelişen ilişkileri sürdürmek içindir.


