Batı’da Yahudi düşmanlığı tsunamisi

Büyük Yahudi Toplulukları Görev Gücü (J7) tarafından 8 Mayıs 2025'te yayımlanan ilk yıllık antisemitizm raporu, 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı'ndan bu yana Yahudilerin yaşamında geniş, derin ve uzun vadeli dönüşümleri ortaya koymaktadır. Rapor, İsrail dışındaki en büyük Yahudi topluluklarına ev sahipliği yapan Arjantin, Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere yedi ülkede antisemitizmin mevcut durumunu kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Temmuz 2023'te kurulan J7 Görev Gücü, dünya genelinde antisemitizmin yeniden yükselişine yanıt olarak bu ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
7 Ekim saldırısının ardından antisemitik olaylarda yüzlerce, hatta bazı durumlarda binlerce puanlık bir artış yaşanmıştır. 2021'den 2023'e kadar antisemitik olaylar Avustralya'da %11, Arjantin'de %23, Almanya'da %75, İngiltere'de %82, Kanada'da %83, Fransa'da %185 ve ABD'de %227 oranında artmıştır. 2024'te Avustralya ve ABD'de bu artış devam etmiştir.
Raporda Arjantin örneği incelenirken, İftiraya Karşı Birlik'in (ADL) 2024 "Global 100" antisemitizm endeksine göre Arjantin'in 103 ülke arasında 46. sırada yer aldığı ve 12,8 milyon Arjantinlinin %39'unun yüksek düzeyde Yahudi karşıtı tutumlar sergilediği belirtilmiştir. Arjantinlilerin %58'i Yahudilerin İsrail'e daha sadık olduğunu düşünürken, %60'ı küçük bir grubun dünya olaylarını gizlice kontrol ettiğine inanmaktadır.
Ayrıca, %46'sı Yahudilerin medya ve dünya meseleleri üzerinde aşırı kontrolü olduğu gibi klişelere katılmaktadır. Arjantin'de 2023 sonunda Başkan Javier Milei'nin seçilmesi ve İsrail'i destekleyen politikaları, antisemitik ve komplocu söylemlerin yükselişine yol açmıştır. Ülkede 1988'den beri ayrımcılıkla mücadele yasası bulunmasına rağmen, 2020'de Uluslararası Holokost'u Anma İttifakı'nın (IHRA) antisemitizmin çalışma tanımı benimsenmiştir; bu tanım, İsrail'e yönelik neredeyse her eleştiriyi antisemitizm olarak yorumlama eğilimindedir.
2023 yılında antisemitik olayların %65'i dijital ortamda gerçekleşirken, %35'i yüz yüze yaşanmıştır. Latin Amerika Yahudi Kongresi (CJL), AMIA ve DAIA tarafından yayımlanan Web Gözlemevi'nin 2023 yıllık raporu, sosyal medyada antisemitizmde endişe verici bir artış olduğunu bildirmiştir. X platformunda (eski adıyla Twitter) 2023'te 2,4 milyondan fazla antisemitik paylaşım kaydedilirken, Facebook'ta haber medyası paylaşımlarına yapılan antisemitik yorumların oranı 7 Ekim öncesindeki %3,61'den 2023 sonunda %10,35'e yükselmiştir.
Bu durum, sosyal medyadaki antisemitik içeriğin büyük ölçüde arttığını ve İsrail'i gayrimeşrulaştırmayı ve Yahudi topluluğunu damgalamayı amaçlayan daha geniş kampanyaların bir parçası olduğunu göstermektedir. Rapor, tüm J7 ülkelerinde ortak noktalar olarak 7 Ekim'den bu yana antisemitik olaylarda keskin bir artış, Yahudi kurumlarının tekrar tekrar hedef alınması, internette Yahudi nefretinde keskin bir artış, Yahudi toplulukları arasında artan güvensizlik duygusu ve bazı hükümetlerin Yahudilere yönelik şiddet eylemlerinin faillerini hesap vermeye zorlamada başarısızlığını vurgulamaktadır. 2024'te Fransa ve İngiltere'de antisemitik olayların sayısında hafif bir düşüş olsa da, toplam sayılar 7 Ekim öncesi döneme kıyasla hâlâ çok daha yüksektir.
Bu durum, geçici bir yükseliş olarak değil, J7 topluluklarının ve dünya genelindeki diğer birçok Yahudi topluluğunun birlikte yaşamak zorunda kaldığı "yeni acı gerçeklik" olarak görülmelidir. Raporda, Siyonist anlatının zayıf temellere dayandığı ve ilk ciddi yüzleşmeye dayanamadığı belirtilmektedir. Toplumsal etkilerin uzun soluklu olacağı ve Yahudileri İsrail'de kalmak ya da Yahudi nefretinin arttığı başka bir ülkeye göç etmek gibi acı iki seçenek arasında bırakacağı öngörülmektedir.
Sosyal medya platformları, kısıtlanma girişimlerine rağmen, Filistin anlatısını ortaya koymak ve Siyonist anlatıyı çürütmek için hâlâ geniş bir alan sunmaktadır. ABD'deki Yahudi düşmanlığı oranları, 2024'te üst üste dördüncü yıl artarak 9.354 olaya ulaşmış ve bu, ADL'nin 45 yıllık denetim tarihinde kaydedilen en yüksek seviyedir. Bu olayların %58'i İsrail veya Siyonizmle ilgili unsurlar içermekte olup, jeopolitiğin yerel antisemitizm üzerindeki etkisini yansıtmaktadır.
Rapor, İsrail düşmanlığının ABD genelindeki antisemitik olaylarda benzeri görülmemiş bir rol oynadığını ve üniversite kampüslerindeki antisemitik olaylarda artışa yol açtığını belirtmektedir.
Alman devlet televizyonu, Büyük Yahudi Toplulukları Görev Gücü’nün (J7) 8 Mayıs 2025’te yayımladığı, antisemitizm üzerine ilk yıllık raporunun sonuçlarını bu başlıkla nitelendirdi. Rapor, Aksa Tufanı’nın başlamasından bu yana Yahudilerin yaşamında geniş, derin ve uzun vadeli dönüşümleri yansıtan verilerle doluydu. Rapor, İsrail dışındaki en büyük Yahudi topluluklarına ev sahipliği yapan yedi ülkede —Arjantin, Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri— Yahudi düşmanlığının mevcut durumuna kapsamlı ve gerçekçi bir bakış sundu. J7 Görev Gücü, dünya genelinde Yahudi düşmanlığının yeniden yükselişine ilişkin artan kaygıya yanıt olarak en büyük Yahudi toplulukları arasındaki işbirliğini güçlendirmek amacıyla Temmuz 2023’te kurulmuştur.
Bu kriz, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği ve ardından J7 ülkeleri de dahil olmak üzere dünya genelinde antisemitik olaylarda belirgin bir artışın yaşandığı saldırının ardından derinleşti. Saldırıyı izleyen aylarda antisemitik faaliyetlere ilişkin bildirimler, savaştan önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzlerce, bazı durumlarda ise binlerce puan arttı.

Belgelere dayanan rapor yayımlandığında ciddi endişelere yol açtı. Yedi ülkenin tamamında antisemitik olaylarda, özellikle de şiddet içerenlerde açık bir artış kaydedildi. 2021’den 2023’e antisemitik olaylar Avustralya’da %11, Arjantin’de %23, Almanya’da %75, İngiltere’de %82, Kanada’da %83, Fransa’da %185 ve ABD’de %227 arttı. 2024 yılına ait olay rakamlarını yayımlayan dört J7 ülkesinden ikisinde, yani Avustralya ve ABD’de antisemitik olayların sayısı artmaya devam etti; bu da 7 Ekim 2023 itibarıyla başlayan antisemitizm dalgasının kalıcı etkisini göstermektedir.
Örnek olarak Arjantin
Rapor, J7 grubundaki her ülkeye, 2021’den 2024’e Yahudilerin durumunun izlendiği bir bölüm ayırdı. İsrail’i son derece destekleyen sağcı bir hükümetin varlığı nedeniyle Arjantin’i örnek alırsak, rapor Yahudilerin genel durumuna ilişkin önemli bir tarama sunmaktadır.
İftiraya Karşı Birlik’in (ADL) 2024 yılı “Global 100” antisemitizm endeksine göre Arjantin, dünya genelinde ankete dahil edilen 103 ülke arasında 46. sırada yer almaktadır. %39’luk oranla 12,8 milyon Arjantinlinin yüksek düzeyde Yahudi karşıtı tutumlar taşıdığı tahmin edilmektedir.
Arjantinlilerin %58’i “Arjantin’deki Yahudilerin İsrail’e Arjantin’den daha sadık olduğunu” düşünmektedir. 35 yaş ve üzerindeki katılımcılar, 35 yaşın altındakilere göre buna daha fazla inanma eğilimindedir. Arjantinlilerin %60’ı küçük bir insan grubunun dünya olaylarını gizlice kontrol ettiğine inanmaktadır. Arjantinlilerin %46’sı, “Yahudilerin dünya meseleleri üzerinde aşırı kontrolü var” ve “Yahudilerin medya üzerinde aşırı kontrolü var” gibi Yahudi nüfuzuna ilişkin klişe ifadelere katılmaktadır.
Arjantinliler, Global 100 endeksinde değerlendirilen diğer tüm ifadelerden daha fazla “Yahudilerin iş dünyasında büyük nüfuzu var” ifadesinin doğru olduğunu söyleme eğilimindedir (%61).
Arjantin’in siyasi sahnesi, 2023 sonunda Başkan Javier Milei’nin seçilmesiyle kayda değer bir dönüşüm geçirdi. Yönetiminin tamamen ABD’nin yanında yer alması ve İsrail’i desteklemesi, ardından 2024’te Hamas’ı terör örgütü olarak tanıma kararı, daha geniş jeopolitik anlatılarla iç içe geçen Yahudi karşıtı söylemin ve diğer komplocu söylemlerin yükselmesine yol açtı.
Arjantin’de 1988’den bu yana antisemitizmin çeşitli biçimlerine karşı koruma sağlayan bir ayrımcılıkla mücadele yasası zaten bulunmaktadır. Buna rağmen hükümet 2020’de Uluslararası Holokost’u Anma İttifakı’nın (IHRA) antisemitizmin çalışma tanımını benimsedi; bu tanım o zamandan bu yana çeşitli sivil kuruluşlar, devlet daireleri, birçok üniversite ve spor kulübü tarafından da benimsendi. Bu tanım muğlaktır ve İsrail’e yönelik neredeyse her eleştiriyi antisemitizm anlamına getirmektedir! Belki de amaçlanan budur. Bu zihinsel imaj, özellikle Uluslararası Adalet Divanı önünde İsrail’e soykırım suçlamaları yöneltilmesinin ardından keskin bir şekilde değişmektedir.
İnternette antisemitizm
2023 yılında antisemitizmle mücadele ajansının bildirdiği antisemitik olayların %65’i dijital ortamda gerçekleşirken, geri kalan %35’i yüz yüze yaşandı.
Latin Amerika Yahudi Kongresi (CJL), AMIA ve DAIA tarafından yayımlanan Web Gözlemevi’nin 2023 yıllık raporu, sosyal medyada antisemitizmde endişe verici bir artış olduğunu bildirdi.
X platformunda (eski adıyla Twitter) 2023 yılında, bir önceki yıldaki 729.556 paylaşıma kıyasla 2,4 milyondan fazla antisemitik paylaşım kaydedildi.
Facebook’ta ise haber medyası paylaşımlarına yapılan antisemitik yorumların oranı 7 Ekim öncesindeki %3,61’den 2023 sonunda %10,35’e yükseldi; bu, analiz edilen platformlar arasındaki en yüksek artış oranı oldu.
Bu durum, sosyal medyadaki antisemitik içerikte büyük bir artışa dikkat çekmekte ve bireyleri ve toplulukların tamamını etkileyen endişe verici bir eğilime işaret etmektedir. Ayrıca bu raporun belirttiği gibi, bu nefret mesajları münferit olaylar değil, İsrail’i gayrimeşrulaştırmayı ve Yahudi topluluğunu damgalamayı amaçlayan daha geniş kampanyaların bir parçasıdır.
Beklentiler
Tarihsel olarak yüksek düzeyde Yahudi düşmanlığına sahne olmamış Arjantin’de, özellikle sosyal medya platformlarında antisemitik ifadeler artmaktadır. Bu eğilim çoğunlukla, büyük ölçüde sol çevrelerden kaynaklanan Siyonizm ve İsrail karşıtı duygularla belirginleşmekte; bu durum internette olduğu gibi Arjantin üniversite kampüslerinde ve diğer kamusal alanlarda da kendini göstermektedir.
Bu dinamikler ışığında, ülke genelinde Yahudi bireylerin ve kurumların güvenliğini sağlamak için sorumlu ve proaktif politikaların uygulanması da dahil olmak üzere, hükümetin dikkatli bir şekilde izlemesine ve önlem almasına acil ihtiyaç vardır. Bu yaklaşım, Buenos Aires’te yaşanan iki kanlı olaydan —1992’deki İsrail Büyükelçiliği bombalaması ve 1994’teki AMIA-DAIA Yahudi merkezi bombalaması— ders alarak, Yahudi kurumlarını ve bireyleri her türlü şiddete karşı korumanın önemine odaklanmalıdır.

Bunlar, raporun Arjantin’e ilişkin gözlemlerinden alıntılardı; Arjantin, sonuçları bakımından Yahudiler açısından J7 grubunun diğer ülkelerine göre en iyi durumdaki ülkedir.
Sonuç
Büyük Topluluklar Antisemitizmle Mücadele Çalışma Grubu’nun (J7) ilk yıllık raporu, İsrail dışındaki en büyük Yahudi topluluklarına ev sahipliği yapan yedi ülkede —Arjantin, Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya, İngiltere ve ABD— internette ve internet dışında antisemitik olaylarda ve duygularda endişe verici bir artış olduğunu ortaya koymaktadır. İlgili J7 topluluklarının sunduğu veriler ile nitel ve nicel değerlendirmeler, antisemitizme karşı mevcut politikaların ve bunların uygulanma biçiminin, 7 Ekim olaylarının ardından Yahudi bireyleri, toplulukları ve kurumları hedef alan nefret dalgasının şiddetini hafifletmede başarısız olduğunu teyit etmektedir.
Rapor, tüm J7 ülkelerindeki bazı ortak noktalara işaret etmektedir:
- 7 Ekim’den bu yana antisemitik olaylarda, özellikle de şiddet içerenlerde keskin bir artış.
- Sinagoglar, okullar ve toplum merkezleri de dahil olmak üzere Yahudi kurumlarının tekrar tekrar hedef alınması.
- İnternette Yahudi nefretinde keskin bir artış.
- Yahudi toplulukları arasında artan güvensizlik duygusu; bu durum bazılarını Yahudi kimliklerini gizlemeye itmektedir.
- Bazı hükümetlerin Yahudilere yönelik şiddet eylemlerinin faillerini ve/veya Yahudi devletine düşmanlığı destekleyenleri hesap vermeye zorlamada başarısız olması.
Ayrıca okuyun: İsrail’in gözünden Mısır hava filosu ve Sina demiryolu projesi | Yapay zekâ modellerinin kötüye kullanımının riskleri ve tehditleri
Rapor şu sonuçla sona ermektedir:

“2024 yılında Fransa ve İngiltere’de antisemitik olayların sayısında hafif bir düşüş olmasına rağmen, toplam sayılar 7 Ekim öncesi döneme kıyasla hâlâ çok daha yüksektir. Bu, geçici bir yükseliş olarak göz ardı edilmemesi gereken tehlikeli bir eğilime işaret etmektedir; aksine bu durum, J7 topluluklarının ve dünya genelindeki diğer birçok Yahudi topluluğunun birlikte yaşamak zorunda kaldığı yeni acı gerçeklik olarak görülmelidir.”
Rapor üzerine değerlendirme
- J7 grubu “antisemitizmin” izlenmesi, takibi ve analizi konusunda uzmanlaşmıştır ve ilk yıllık raporunda, seksen yılı aşkın süredir fikri, medyatik, kültürel, sanatsal… ve siyasi olarak inşa edilen Siyonist anlatının kabul ettirilmesinde büyük bir gerileme olduğunu ortaya koymaktadır. Kısa sürede yaşanan bu keskin gerileme, anlamlı göstergeleri teyit etmektedir:
- Siyonist anlatı zayıf temellidir; ilk ciddi yüzleşmeye dayanamamıştır.
- Toplumsal etkiler uzun soluklu olacak ve Yahudileri ikisi de acı iki seçenek arasında bırakacaktır: Ya şimdiden yarım milyondan fazla kişiyi göçe zorlayan risk ve tehditlere rağmen İsrail’de kalmakta direnmek ya da Yahudi nefretinin giderek arttığı başka bir ülkeye yönelmek.
- Sosyal medya platformları, kısıtlanma ve bağlamlarının kontrol edilmesi girişimlerine rağmen, Filistin anlatısını ortaya koymak ve Siyonist anlatıyı çürütmek için hâlâ geniş bir alan sunmaktadır.
- Batı’da Yahudi düşmanlığının yükselişi olgusu, raporda belirtilenden çok daha yüksektir. Çünkü rapor, Yahudi düşmanlığını birliği temsil eden yedi ülke genelinde coğrafi olarak ölçmeye dayanmıştır; ancak aynı rakamlara Yahudi halkı üzerindeki fiili etki açısından bakarsak durum çok farklı olacaktır. ABD’deki Yahudilerin sayısı, İsrail dışındaki tüm Yahudilerin %90’ından fazlasıdır; dolayısıyla Yahudi düşmanlığındaki keskin artış, etkilediği Yahudi sayısıyla ölçüldüğünde 2021 ile 2024 arasında %200’ün üzerine çıkmaktadır.
- Raporun ABD’deki Yahudi düşmanlığı oranlarını anlatan bir bölümü şöyledir: “2024 yılında ABD’de antisemitik olaylar üst üste dördüncü yıl artarak toplam 9.354 olaya ulaştı; bu, İftiraya Karşı Birlik’in (ADL) 45 yıllık denetim tarihinde kaydedilen en yüksek seviyedir. 2023’te belgelenen 8.873 olaya kıyasla %5’lik bu artış, antisemitizmin tırmanmasının 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısından bu yana Amerikan Yahudi toplulukları için geçici bir yükseliş değil, süregelen bir gerçeklik hâline geldiğini göstermektedir. Bu olaylar elli eyaletin tamamında ve başkent Washington’da yaşandı; bu da antisemitizmin nasıl ulusal bir sorun teşkil ettiğini yansıtmaktadır.”
- Rapor nedenleri açıklamaya devam ederek şöyle diyor: “2024 yılında İsrail düşmanlığı, ABD genelindeki antisemitik olaylarda benzeri görülmemiş bir rol oynadı. Denetim tarihinde ilk kez olayların çoğunluğu (%58 veya 5.452 olay) İsrail veya Siyonizmle ilgili unsurlar içeriyordu; bu eğilim, jeopolitiğin yerel antisemitizm üzerindeki etkisini yansıtmaktadır. ADL denetimi, genel olarak İsrail’e yönelik eleştiriyi ya da İsrail karşıtı aktivizmi antisemitik saymamakta ve bu olayları denetime dahil etmemektedir. Ancak İsrail karşıtı alandaki aşırılıkçı aktörler giderek artan biçimde faaliyetlerine antisemitik söylem katmış ve farklı siyasi yelpazelerden faillerin çeşitli antisemitik saldırılarda İsrail nefretini ya da Yahudi devletine ilişkin komplo teorilerini dile getirmesi yaygınlaşmıştır. Bu, kamplar ve fiziksel saldırılar da dahil olmak üzere üniversite kampüslerindeki antisemitik olaylarda bir artışı da kapsamış ve Yahudi öğrenciler ile öğretim üyeleri için düşmanca bir ortama yol açmıştır. Binlerce antisemitik olay, birçoğu “Filistin’de Adalet İçin Öğrenciler” örgütü, Sosyalizm ve Kurtuluş Partisi ve İsrail’e düşman diğer gruplar tarafından düzenlenen İsrail karşıtı toplantılarda veya yakınlarında yaşandı. Antisemitik vandalizm olaylarının yarısından fazlası İsrail’e veya Siyonizme atıflar içeriyordu. Yüzlerce olay, Ulusal Cephe’nin büyük rol oynadığı İsrail karşıtı beyaz üstünlükçü grupların faaliyetlerinden kaynaklandı.” (Alıntı sona erdi.)
- En büyük Yahudi topluluklarına sahip yedi ülkenin oluşturduğu birlik fikri, Filistin haklarını en çok anlayan ve bu haklara en çok sempati duyan ülkelerden oluşan benzer bir çalışma grubu kurulmasına ve ardından bu ülkeler arasında hukuki, medyatik ve siyasi çabaların koordine edilmesine ilham verebilir.


