Çin’in Mısır ile yakınlaşmasının stratejik boyutları ve İsrail’e yansımaları

Bu rapor, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in son on yıldaki ilk Kahire ziyaretinin, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin yetmişinci yıl dönümüyle eş zamanlı olarak gerçekleşmesiyle gündeme gelen Çin-Mısır ilişkilerini incelemektedir. Ziyaret, bölgedeki güç dengelerinin yeniden şekillendiği ve ABD-Çin rekabetinin kızıştığı bir dönemde gerçekleştiği için büyük önem taşımaktadır. Mısır-Çin ortak hava tatbikatları, denizaltılar ve hayalet uçaklar hakkındaki söylemler, Ayn Sohna bölgesi ve Kuşak ve Yol projelerinin ekonomik boyutuna paralel olarak askeri bir boyut da taşımaktadır.
Pekin, Mısır'ı Süveyş Kanalı, Afrika ve Arap pazarları ve coğrafi konumunu bir araya getiren bir düğüm noktası olarak görürken, Kahire ise Çin'i finansman, teknoloji ve yeni pazarlar sağlayabilecek bir ortak olarak değerlendirmektedir. Şi'nin ziyareti sırasında Çin'in söylemi ikili dosyalarla sınırlı kalmamış, Orta Doğu için yeni bir güvenlik çerçevesi arayışı çağrısında bulunulmuş ve dış müdahalenin reddedilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Mısır donanmasının Çin yapımı Type 039A denizaltı edinme olasılığı, İsrail'in Dolphin sınıfı denizaltılarının teknik üstünlüğünü korumasına rağmen, deniz tehditlerinin yoğunluğunu artırarak güç dengesini etkileyebilir.
Ayrıca, J-35 hayalet savaş uçakları ve J-16 savaş uçaklarının Mısır'daki ortak tatbikatlara katılımı, Çin-Mısır askeri işbirliğinin daha gelişmiş kapasiteleri sınamaya yöneldiğini göstermektedir. "Medeniyet Kartalları 2026" tatbikatları, Çin'in kendi topraklarından uzakta entegre bir hava sistemi konuşlandırma kapasitesinin pratik bir sınavı olmuş ve sızdırılan sonuçlar, Washington ve Tel Aviv'e Kahire ile Çin işbirliğinin somut bir askeri varlık üretebileceği mesajını iletmiştir. Ziyaretin en geniş alanı ekonomi olmaya devam etmektedir; Pekin, Mısır'ı Kuşak ve Yol Girişimi içinde Asya, Avrupa ve Afrika arasında bir bağlantı noktası ve olası bir üretim ve yeniden ihracat platformu olarak görmektedir.
Ayn Sohna'daki TEDA bölgesi, sentetik elyaf, lastik, enerji ve teknoloji alanlarındaki projelerle bu tasavvurun bir modeli olarak öne çıkmaktadır. Çin'in Mısır'ın kamu veri merkezleri için binlerce gelişmiş çip sağlama teklifi, dijital teknolojiyi Pekin ile Washington arasındaki rekabetin merkezine yerleştirmektedir. Mısır'ın finansmana ve yabancı yatırıma duyduğu ihtiyaçla birlikte Çin teknolojisine artan bağımlılık, özellikle ortaklık hassas sektörlere uzanırsa, ABD baskılarına da yol açabilir.
Şi'nin ziyareti, Çin'in Ayn Sohna'da, limanlarda ve sanayi bölgelerinde süregelen genişlemesine en üst düzeyde siyasi bir şemsiye sağlamakta ve onu Kuşak ve Yol projesine bağlamaktadır. İsrail Hayom ve C14 kanalındaki haberler, Şi'nin ziyaretinin sıradan bir ekonomik ziyaret olarak değil, büyük güçler arasındaki rekabette Mısır'ın konumunda daha geniş bir değişimin göstergesi olarak okunduğunu ortaya koymuştur. Çin'in limanlar, temiz enerji ve veri merkezi ekipmanları alanlarına girmesi, varlığını fiziksel altyapıdan dijital altyapıya kadar uzatmaktadır.
Mısır'ın ABD ile ilişkisinde stratejik bir bedel ödemeden Çin ortaklığının avantajlarını nasıl elde edeceği sorusu gündeme gelmektedir. Şi'nin ziyareti, Mısır'ın ABD'nin yerine Çin'i seçmiş olması değil, Pekin'in kendisini Kahire'nin hesaplarında göz ardı edilemeyecek bir ortak olarak yerleştirmeyi başarmış olması anlamını taşımaktadır. Son gelişmeler, ABD'nin bölgenin seyrini tek başına belirleme kapasitesinin gerilemesi ortamında bölgesel denklemin değişmekte olduğunu ve Çin'in daha belirgin rollerinin yükseldiğini ortaya koymaktadır.
Çin'in silah sistemlerine, hava ve deniz eğitimine, teknolojiye ve iletişime daha derinden girmesi, İsrail ile ilişkilere dair güvenlik hesaplarında yeni bir gerçeklik dayatmaktadır. Ancak bu, Mısır'ın İsrail ile çatışma politikasına geçtiği anlamına gelmemekte, daha çok Mısır'ın seçenek alanının genişlediği ve ABD'nin Mısır'ı çevreleyen askeri ve siyasi alan üzerindeki tekelinin eskisi gibi olmadığı anlamına gelmektedir. Mısır siyasetinin kendi içinde daha derin bir sorunu ortaya koyduğu, Kahire'nin hala kökleri içeride olan krizlere dış çözümler aradığı görülmektedir.
Çin ortaklığının genişlemesi, tek başına Mısır ekonomisindeki yapısal dengesizlikleri gidermemekte, üretimi ve ihracatı artırabilecek ve borçlanmaya ve ithalata bağımlılığı azaltabilecek bağımsız bir kalkınma stratejisinin yokluğunu telafi etmemektedir. Mısır'ın, ABD nüfuzu ve baskıları çemberinden çıkmasına imkan verecek gerçek bir stratejik manevra alanı sınırlı görünmektedir. Sisi'nin Tayvan'ın Çin'in bir parçası olduğu yönündeki sözü, ABD ile çatışmanın en belirgin meselelerinden birinde Çin'in tutumuyla açık bir saf tutmayı yansıtmaktadır.
Şi'nin Kahire ziyareti, mevcut Mısır siyasetinin sınırlarını ortaya koymaktadır: Çin, Kahire'ye daha geniş bir işbirliği alanı tanıyabilir, bir miktar teknoloji ve silah sağlayabilir; ancak iç kalkınmanın yerini alamaz ya da borç krizini çözemez veya dışa bağımlılığa son veremez. Bölgesel düzeyde ise tablo daha çok kutuplu bir görünüme doğru ilerlemektedir: tek başına daha az belirleyici olan bir ABD nüfuzu, yükselen bir Çin varlığı ve etrafındaki güç kaynaklarının değişimini izleyen bir İsrail kaygısı.
Yönetici Özeti
Bu rapor, İsrail işgaline ait kaynaklarda yayımlanan ve genel olarak Çin-Mısır ilişkileri etrafında dönen bir dizi rapor ve makaleyi ele almaktadır. Bu yayınlar, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in son on yıldaki ilk Kahire ziyaretinin iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının yetmişinci yıl dönümüyle eş zamanlı olarak tamamlanmasıyla birlikte gündeme gelmiştir.
Ziyaretin önemi yalnızca sırasında açıklanan anlaşmalarda değil, zamanlamasında da yatmaktadır; zira ziyaret, bölgenin güç dengelerinde yeniden düzenlemeye sahne olduğu ve ekonomik ve teknolojik nüfuz konusunda ABD-Çin rekabetinin kızıştığı bir dönemde gerçekleşmektedir.
Mısır-Çin ortak hava tatbikatları ile denizaltılar ve hayalet uçaklar hakkındaki söylem, Ayn Sohna bölgesi ve Kuşak ve Yol projelerinin temsil ettiği ekonomik boyuta paralel askerî bir boyut taşımıştır.
İncelenen kaynaklardaki veriler, Pekin’in Mısır’ı Süveyş Kanalı’nı, Afrika ve Arap pazarlarını ve coğrafi konumunu bir araya getiren bir düğüm noktası olarak gördüğüne, Kahire’nin ise Çin’i finansman ve teknoloji sağlayabilecek ve yeni pazarlar açabilecek bir ortak olarak değerlendirdiğine işaret etmektedir.
Ziyaret sırasında Çin’in söylemi ikili dosyalarla sınırlı kalmamış, Şi Kahire’den Orta Doğu için yeni bir güvenlik çerçevesi arayışı çağrısında bulunmuş ve dış müdahalenin reddedilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu da ziyaretin anlamını ekonomik ve askerî bir ortaklıktan Çin’in kendisini bölgesel düzenlemelerin şekillendirilmesinde bir taraf olarak sunma girişimine doğru genişletmektedir.
1- Rapor: Mısır donanmasının elindeki Çin yapımı Type 039A denizaltı, güç dengelerini İsrail aleyhine bozacak mı? Nziv.net sitesi
Şi’nin Kahire ziyareti, iki ülke arasındaki askerî ortaklığın daha belirgin hâle geldiği bir dönemde gerçekleşmektedir; bu da denizaltı dosyasını yaşanan dönüşümün niteliğine ilişkin önemli göstergelerden biri hâline getirmektedir. Type 039A Yuan denizaltısı konusunda Mısır ile Çin arasında yapılması muhtemel müzakereler, yalnızca yeni bir deniz platformu eklenmesiyle değil, işbirliğinin teknoloji transferi ya da ortak üretim düzeyine taşınma ihtimaliyle ilgilidir.
Mısır, Alman yapımı Type 209/1400 denizaltılara sahiptir; ancak kaynağa göre havadan bağımsız tahrik sisteminden (AIP) yoksundur; Çin denizaltısı ise su altında daha uzun süre kalma kapasitesi sunmaktadır.
Bunun önemi Mısır’ın coğrafi konumundan kaynaklanmaktadır; zira su altında daha yüksek operasyon kapasitesine sahip denizaltılara sahip olmak, deniz yollarının korunmasında ve Babülmendep ile Süveyş Kanalı’na uzanan stratejik bölgelerin izlenmesinde daha geniş seçenekler sunarak Kızıldeniz ve Akdeniz’deki deniz varlığının düzeyini yükseltmektedir.
Ayrıca denizaltının menzili, sonar sistemleri, dalga emici kaplamaları, torpidoları ve gemisavar füzeleri, olası anlaşmayı filonun büyüklüğünü aşan operasyonel bir değere sahip kılmaktadır.
Ancak güç dengesinin tamamen tersine döndüğünden söz etmek abartılı olmaya devam etmektedir.
Zira yakıt hücreleri ve gelişmiş sistemlerle donatılmış İsrail’in Dolphin sınıfı denizaltıları, kilit alanlarda teknik üstünlüğünü korumaktadır.
Bu nedenle Çin işbirliğinin daha olası etkisi, mevcut üstünlüğü ortadan kaldırmak değil, deniz tehditlerinin yoğunluğunu artırmak ve karşı tarafın operasyonel hesaplarının maliyetini yükseltmektir.
Ayrıca Mısır’ın bu yolda yapacağı her genişleme, özellikle işbirliğine hassas teknoloji transferi eşlik ederse, Kahire’yi olası ABD baskılarıyla karşı karşıya bırakacaktır. ([1])
2- Rapor: “J-35” hayalet savaş uçakları Mısır’a mı yaklaşıyor? Kahire Çin ile askerî işbirliğini güçlendiriyor, i24News sitesi
Denizaltılar ortaklığın deniz boyutunu temsil ediyorsa, J-35 savaş uçağına ilişkin söylem hava alanında daha büyük bir hedefi ifade etmektedir.
Şi’nin ziyareti, Kahire’nin silah kaynaklarını ABD, Fransa, Rusya ve Çin arasında çeşitlendirdiği yılların ardından gelmiştir; bu da Pekin’e açılımın münferit bir olay değil, alternatifler ve daha geniş müzakere seçenekleri arayan bir stratejinin parçası olduğu anlamına gelmektedir.
Aktarılan verilere göre J-35 satın alımına ilişkin açıklanmış bir anlaşma bulunmamaktadır; ancak adının J-10C ile birlikte anılması, Çin-Mısır askerî işbirliğinin daha gelişmiş kapasiteleri sınamaya yöneldiğini ortaya koymaktadır. Bu mesele, Şi’nin ziyaretiyle eş zamanlı olarak gelişmiş Çin savaş uçaklarının Mısır’daki ortak tatbikatlara katılmasının ardından özel bir önem kazanmıştır; bu katılım askerî işbirliğine müzakerelerle sınırlı kalmayan pratik bir görünüm kazandırmıştır.
ABD’nin hesabında ise Mısır’a yapılan yıllık askerî yardımlar ve Mısır’ın ABD sistemlerine bağımlılığı, son derece hassas Çin sistemlerine hızlı bir geçişi kısıtlayan bir etken olmaya devam etmektedir.
Pekin ise geleneksel olarak Batı’ya bağlı bir askerî pazara girmekten ve Mısır ile işbirliğini bölge ülkeleriyle daha geniş bir ilişki için bir modele dönüştürmekten fayda sağlamaktadır. ([2])
3- Rapor: Çin savaş uçakları İsrail’in gözü önünde hava muharebe tatbikatları yapıyor, sızdırılan sonuçlar psikolojik savaşa işaret ediyor, «Nziv.net» sitesi
“Medeniyet Kartalları 2026” tatbikatları, Şi’nin ziyaretine eşlik eden askerî boyutu öne çıkarmıştır; tatbikata Çin’in J-16 savaş uçakları Mısır’ın Rafale ve MiG-29M2 savaş uçaklarıyla birlikte katılmış, YY-20 yakıt ikmal uçağı ve KJ-500 erken uyarı uçağı da destek sağlamıştır.
Bu katılımın önemi, basit bir ikili tatbikatın ötesine geçerek Çin’in kendi topraklarından uzakta entegre bir hava sistemi konuşlandırma kapasitesinin pratik bir sınavına dönüşmesinde yatmaktadır.
J-16’ların Rafale’lere yedi galibiyete karşı bir yenilgi oranında üstünlük sağladığını öne süren sızdırılmış sonuçlar ise resmî bir askerî sonuç olarak ele alınmamalıdır; zira bunlar bilgi savaşının ve psikolojik etkinin bir parçası olabilir.
Ancak bunların ziyaret bağlamında dolaşıma girmesi bile siyasi bir etki yaratmakta ve Washington ile Tel Aviv’e Kahire ile Çin işbirliğinin somut bir askerî varlık üretebilecek hâle geldiği mesajını iletmektedir.
Ayrıca kaygı yalnızca savaş uçaklarıyla değil, onlara eşlik eden radar, elektronik harp, keşif, sinyal istihbaratı ve uzun menzilli füze sistemleriyle de ilgilidir.
Bu açıdan tatbikatlar Şi’nin ziyaretinden ayrı tutulamaz; aksine diplomasiyi askerî kapasite gösterisiyle ilişkilendiren daha geniş bir bağlamın parçası gibi görünmektedir.
Bu da İsrail’in Çin algılama sistemlerinin kendi bölgesel operasyon sahalarına yaklaşması ihtimaline yönelik bakışının hassasiyetini açıklamaktadır. ([3])
4- Rapor: Kuşak ve Yol ve yapay zekâ: Çin Devlet Başkanı’nın ziyareti Mısır’ın geleceğini nasıl yeniden biçimlendiriyor?
Şi’nin Kahire ziyaretinin sonuçlarının ortaya çıktığı en geniş alan ekonomi olmaya devam etmektedir.
Ziyaret, diplomatik ilişkilerin yetmişinci yıl dönümünde ve Çin’in Mısır’ın Kuşak ve Yol Girişimi içindeki konumunu teyit ettiği bir bağlamda gerçekleşmiştir.
Burada Pekin Mısır’ı yalnızca bir tüketim pazarı olarak değil, Süveyş Kanalı aracılığıyla Asya, Avrupa ve Afrika arasında bir bağlantı noktası ve olası bir üretim ve yeniden ihracat platformu olarak görmektedir.
Ayn Sohna‘daki TEDA bölgesi bu tasavvurun bir modeli olarak öne çıkmaktadır; zira sentetik lif, lastik, enerji ve teknoloji alanlarındaki projelerle eş zamanlı olarak sanayi bölgesinin genişletilmesinden söz edilmektedir.
Ayrıca ziyaretin hazırlık sürecinde tarım, tekstil ve madenler alanında yeni fırsatlar gündeme getirilmiş; bu da ilişkiyi altyapı projelerinden imalata doğru genişletmektedir. Daha da hassas olan ise yapay zekâ ve veri merkezleri dosyasıdır.
Çin’in Mısır’ın kamu veri merkezleri için binlerce gelişmiş çip sağlama teklifi, dijital teknolojiyi Pekin ile Washington arasındaki rekabetin merkezine yerleştirmektedir.
Böylece Şi’nin ziyareti yalnızca geleneksel yatırımla değil, Mısır’ın gelecekteki dijital altyapısı içinde kimin yer edineceği meselesiyle de bağlantılı hâle gelmektedir.
Bu dönüşümün önemi, Mısır’ın finansmana ve yabancı yatırıma duyduğu ihtiyaçla birlikte artmaktadır; ancak Çin teknolojisine artan bağımlılık, özellikle ortaklık hassas sektörlere uzanırsa, buna karşılık ABD baskılarına da kapı aralayabilir. ([4])
5- Rapor: Sessiz Çin işgali yeniden canlanıyor: Mısır ve Suudi Arabistan’dan Brezilya’ya fabrikalar, sanayi bölgeleri ve limanlar inşa ediyor
Şi’nin ziyaretinin sonuçları, Çin’in Ayn Sohna’da, limanlarda ve sanayi bölgelerinde süregelen genişlemesinden bağımsız olarak anlaşılamaz.
Bölge, çok sayıda Çin şirketinin toplandığı bir üsse dönüşmüş; deniz taşımacılığı, sanayi ve enerjiyle bağlantılı yatırımlar ortaya çıkmıştır.
Veriler, bölgedeki yatırımların büyük bir kısmının Çin’den geldiğine ve bunun bölgeyi ekonominin stratejik coğrafyayla iç içe geçmesinin bir modeli hâline getirdiğine işaret etmektedir.
Çin şirketleri Mısır’ın konumundan, Kahire’nin sunduğu teşviklerden ve ülkeyi geniş bir pazara ve Afrika ile Arap pazarlarına ulaşmak için bir üs olarak kullanma imkânından yararlanmaktadır.
Buna karşılık Mısır fabrikalar ve ihracat fırsatları elde etmektedir; ancak yatırımlara teknolojinin ve sanayinin gerçek anlamda yerlileştirilmesi eşlik etmezse, bu durum ekonominin Çin tedarik zincirlerine bağımlı bir platforma dönüşmesine ilişkin risklerden arınmış değildir.
Burada Şi’nin ziyareti pratik bir önem kazanmaktadır; çünkü bu genişlemeye en üst düzeyde siyasi bir şemsiye sağlamakta ve onu Kuşak ve Yol projesine bağlamaktadır; böylece genişleme birbirinden kopuk yatırımlar toplamı olarak kalmamaktadır. Ayrıca Çin’in limanlar, temiz enerji ve veri merkezi ekipmanları alanlarına girmesi, varlığını fiziksel altyapıdan dijital altyapıya kadar uzatmaktadır. ([5])
6- Rapor: Özel bir konuk Mısır yolunda ve ekonomisini kurtarmayı amaçlıyor, C14 kanalı, «Israel Hayom» gazetesi:
«Israel Hayom» ve C14 kanalındaki haberler, Şi’nin ziyaretinin sıradan bir ekonomik ziyaret olarak değil, büyük güçler arasındaki rekabette Mısır’ın konumunda daha geniş bir değişimin göstergesi olarak okunduğunu ortaya koymuştur.
İki kaynak, ziyaretin Şi’nin on yıl aradan sonra Mısır’a yaptığı ilk ziyaret olmasına, ilişkilerin yetmişinci yıl dönümüne ve Çin’in sanayi, enerji ve ulaşım alanındaki büyük yatırımlarına dikkat çekmiştir.
Bu bağlamda Süveyş Kanalı merkezi bir konuma sahiptir. Çin, Süveyş üzerinden geçen deniz yolunu Kuşak ve Yol’un temel bir parçası olarak görmektedir; ancak aynı zamanda seyrüsefer yolları tehdit altına girdiğinde alternatif güzergâhlar geliştirmeye çalışmaktadır; bu da Babülmendep tehlikelerini aşmak için Kutup Yolu’ndan söz edilmesinde görülmüştür.
Siyasi düzeyde ise Çin ile askerî ve teknolojik işbirliğinin genişlemesi ABD’nin denetimini artırmaktadır: Mısır, ABD ile ilişkisinde stratejik bir bedel ödemeden Çin ortaklığının avantajlarını nasıl elde edecek? Bu çerçevede Şi’nin ziyareti protokol niteliğinde bir olaydan çok bir geçiş noktası gibi görünmektedir.
Zira ziyarette ekonomi ile silah, limanlar ile yapay zekâ, Süveyş Kanalı ile bölgesel güvenlik ve askerî tatbikatlar ile diplomasi bir araya gelmiştir.
Bu nedenle ziyaretin temel anlamı, Mısır’ın ABD’nin yerine Çin’i seçmiş olması değil, Pekin’in kendisini Kahire’nin hesaplarında göz ardı edilemeyecek bir ortak olarak yerleştirmeyi başarmış olmasıdır. ([6])
Ayrıca okuyun: Husiler Mısır’ı tehdit ediyor: Askerî müdahalenin riskleri ve bölgesel yansımaları | Aksa Tufanı’ndan sonra: İsrail provokasyonları Kahire’yi politikasını değiştirmeye itecek mi?
Ruya Merkezi’nin Değerlendirmesi
Son gelişmeler, ABD’nin bölgenin seyrini tek başına belirleme kapasitesinin gerilemesi ortamında bölgesel denklemin değişmekte olduğunu ve Çin’in daha belirgin rollerinin yükseldiğini ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Mısır ziyareti, kendi başına bir ekonomik ziyaret olarak değil, ekonomi, teknoloji, silahlanma, limanlar ve enerjiyi bir araya getiren bir düzeyin göstergesi olarak görülmelidir; bu da Pekin’e Orta Doğu, Kızıldeniz ve Afrika’da kilit konumdaki bir ülkede daha geniş bir yer edinme imkânı vermektedir.
Bu dönüşümün önemi, Mısır’ın İsrail ile ilişkisi açısından daha da artmaktadır. Zira Çin’in silah sistemlerine, hava ve deniz eğitimine, teknolojiye ve iletişime daha derinden girmesi, özellikle gelişmiş Çin savaş uçaklarının Mısır’daki tatbikatlarda boy göstermesi ve denizaltılar ile hayalet uçaklar alanında işbirliğinin geliştirilmesi ihtimalleriyle birlikte, İsrail ile ilişkilere dair güvenlik hesaplarında yeni bir gerçeklik dayatmaktadır.
Ancak bu, Mısır’ın İsrail ile çatışma politikasına geçtiği anlamına gelmek zorunda değildir; zira mevcut Mısır yönetimiyle ilişkiler 2013’ten bu yana güçlüdür. Bu daha çok Mısır’ın seçenek alanının genişlediği ve ABD’nin Mısır’ı çevreleyen askerî ve siyasi alan üzerindeki tekelinin eskisi gibi olmadığı anlamına gelmektedir.
Ancak tablonun öbür yüzü, Mısır siyasetinin kendi içinde daha derin bir sorunu ortaya koymaktadır; zira Kahire’nin hâlâ kökleri içeride olan krizlere dış çözümler aradığı görülmektedir.
Çin ortaklığının genişlemesi, tek başına Mısır ekonomisindeki yapısal dengesizlikleri gidermemekte, üretimi ve ihracatı artırabilecek ve borçlanmaya ve ithalata bağımlılığı azaltabilecek bağımsız bir kalkınma stratejisinin yokluğunu telafi etmemektedir.
Borçların birikmesi ve borç servisi yükünün artmasıyla birlikte dış yatırımlar, derin bir ekonomik reformun alternatifi olmaktan çok anlık baskıları hafifletmenin bir aracına dönüşmektedir.
Dolayısıyla daha önce Körfez’e ya da uluslararası finans kuruluşlarına bel bağlandığı gibi Çin’e bel bağlamak da üretken bir Mısır ekonomisi inşa etmenin alternatifi olamaz.
Mısır açısından başka bir soru daha öne çıkmaktadır: Kahire’nin, ABD nüfuzu ve baskıları çemberinden çıkmasına imkân verecek gerçek bir stratejik manevra alanı esasen var mı?
Bu alanın sınırlı olduğu görülmektedir; bu nedenle dış açılım, ABD’nin pençesinden kurtulma girişimi olmaktan çıkıp iç krizlerden dışarıya kaçışa ve bağımlılık yapısının kendisi değiştirilmeden yeni finansörler ve ortaklar arayışına dönüşebilir.
Sisi’nin Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğu yönündeki sözü önemli bir siyasi anlam taşımaktadır; zira ABD ile çatışmanın en belirgin meselelerinden birinde Çin’in tutumuyla açık bir saf tutmayı yansıtmakta ve Mısır-Çin yakınlaşmasının ekonominin ötesine geçerek stratejik boyutları olan siyasi tutumlara uzandığını teyit etmektedir. Ancak bu, Mısır’ın Pekin ile tam bir ittifaka geçtiği anlamına gelmekten çok, Kahire’nin ekonomik destek elde etmek amacıyla daha fazla yakınlaşma arayışını ortaya koymaktadır.
Buna göre Şi’nin Kahire ziyareti mevcut Mısır siyasetinin sınırlarını ortaya koymaktadır: Çin, Kahire’ye daha geniş bir işbirliği alanı tanıyabilir, bir miktar teknoloji ve silah sağlayabilir; ancak iç kalkınmanın yerini alamaz ya da borç krizini çözemez veya dışa bağımlılığa son veremez.
Bölgesel düzeyde ise tablo daha çok kutuplu bir görünüme doğru ilerlemektedir: tek başına daha az belirleyici olan bir ABD nüfuzu, yükselen bir Çin varlığı ve etrafındaki güç kaynaklarının değişimini izleyen bir İsrail kaygısı; bunlar, Çin’in son yıllarda kendisini küresel düzeyde çok kutupluluğu savunan ve bölgesel düzenlemeleri şekillendirmeye çalışan bir taraf olarak sunmaya sürekli özen gösterdiği bir ortamda gerçekleşmektedir.
([1])https://nziv.net/130801/?
([2])https://www.i24news.tv/ar/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/middle-east/artc-e2e0586c?
([3])https://nziv.net/130791/?
([4])https://nziv.net/130828/?
([5])https://www.themarker.com/wallstreet/2026-08-27/ty-article/.premium/000001a0-38a0-dfc3-abf8-beb68fb40000?



